Marta Bogdanowicz

Marta Bogdanowicz
Ilustracja
Marta Bogdanowicz (2016)
Data i miejsce urodzenia

23 listopada 1943
Kraków

profesor nauk humanistycznych
Specjalność: dysleksja rozwojowa, psychologia kliniczna dziecka
Alma Mater

Uniwersytet Jagielloński

Doktorat

1976

Habilitacja

1987

Profesura

2000[1]

Nauczyciel akademicki
Uczelnia

Uniwersytet Gdański
Wydział Zamiejscowy w Sopocie SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego

Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Brązowy Krzyż Zasługi Medal Komisji Edukacji Narodowej Odznaka Honorowa Za Zasługi dla Ochrony Praw Dziecka Order Uśmiechu
Strona internetowa

Marta Bogdanowicz (ur. 23 listopada 1943[2] w Krakowie) – prof. dr hab., psycholog kliniczny dziecka (specjalistka II stopnia w zakresie psychologii klinicznej dziecka), jedna z pionierek pracy Metodą Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne w Polsce, twórczyni Metody Dobrego Startu, autorka 447 publikacji, narzędzi diagnostycznych, pomocy do zajęć terapeutycznych, filmów dydaktycznych i piosenek dla dzieci. Była dyrektorką Instytutu Psychologii na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego, założycielką i wieloletnią przewodniczącą Polskiego Towarzystwa Dysleksji (1990), członkinią polskich i międzynarodowych towarzystw naukowych (m.in. wiceprzewodniczącą Europejskiego Towarzystwa Dysleksji - European Dyslexia Association). Jej praca i dorobek naukowy dotyczą głównie psychologii klinicznej dziecka, dysleksji rozwojowej, leworęczności, profilaktyki niepowodzeń szkolnych i wspomagania rozwoju dziecka. Wkład Marty Bogdanowicz został uhonorowany licznymi odznaczeniami, w tym Medalem Komisji Edukacji Narodowej „za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania” (1994), Złotym Krzyżem Zasługi (2002) oraz Medalem „Zasłużony dla polskiej psychologii” przyznanym przez Polskie Towarzystwo Psychologiczne w 2018 r. Przez całe swoje życie zawodowe była nie tylko uznanym naukowcem i ekspertką, ale także cenionym praktykiem (pracowała m.in. w publicznej opiece zdrowotnej) oraz działaczką społeczną (aktywną chociażby w Polskim Towarzystwie Dysleksji).

Życiorys i kariera zawodowa

Marta Bogdanowicz urodziła się 23 listopada 1943[2] w Krakowie. Oboje jej rodzice byli absolwentami psychologii na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1966 r. ukończyła studia na Uniwersytecie Jagiellońskim, uzyskując tytuł magistra psychologii ze specjalizacją z zakresu psychologii klinicznej. Jej zainteresowania, prace i badania dotyczą głównie psychologii klinicznej dziecka, dysleksji rozwojowej, leworęczności, profilaktyki niepowodzeń szkolnych i wspomagania rozwoju dzieci. Jest autorką 447 publikacji - głównie w języku polskim i angielskim. Opracowała wiele narzędzi diagnostycznych (m.in. Skalę Ryzyka Dysleksji, Skalę Obserwacji Zachowania Dzieci i Rodziców, Skalę Oceny Skuteczności Metody Dobrego Startu). Stworzyła i rozwinęła Metodę Dobrego Startu. To metoda terapeutyczna i edukacyjna, która powstała na bazie metody Le Bon Départ[3] (dobry start), której twórczynią była Holenderka - Thea Bugnet. Marta Bogdanowicz jest jedną z pionierek pracy Metodą Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne w Polsce i jednocześnie należy do niewielkiej liczby międzynarodowych trenerów tej metody (International Sherborne Cooperation ISCO). W 1976 r. uzyskała stopień naukowy doktora nauk humanistycznych z zakresu psychologii. Stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych otrzymała w 1987 r., natomiast tytuł profesora - w 2000 r. z rąk prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego. Realizowała staże naukowe w: Czechosłowacji (1978), Wielkiej Brytanii (1995–1996), USA (2005), Litwie (2006, 2007, 2014), Hiszpanii (2012) i Kanadzie (2012, 2015).

Była członkinią wielu stowarzyszeń i rad naukowych, m.in. PAN oraz Instytutu Wspomagania Rozwoju Dziecka w Gdańsku[4]. Zasiadała w radach redakcyjnych czasopism naukowych: „Scholasticus”, „Beyond Philology, An International Journal of Linguistics, Literary Studies and English Language Teaching” itp. Jej dorobek naukowy został wyróżniony następującymi grantami badawczymi: „Wczesna diagnoza specyficznych zaburzeń czytania i pisania” i „Zespół Marfana jako rzadka choroba genetyczna w kontekście oceny jakości życia i zasobów osobistych” itp. Pełniła wiele funkcji kierowniczych, m.in. była kierowniczką Zakładu Psychopatologii i Psychologii Rozwoju UG (1992-1996) oraz dyrektorką Instytutu Psychologii UG (2005–2008). Była promotorką 25 prac doktorskich. Od 12 października 2023 r. jest patronką Szkoły Podstawowej w Gudowie, gdzie uczą się dzieci z różnymi formami niepełnosprawności zgodnie z zasadami nauczania inkluzywnego[5].

Wybrane odznaczenia

Wybrana bibliografia

Jest autorką 447 publikacji zarówno naukowych, jak i popularnonaukowych, w tym. 22 książek i publikacji zwartych, m.in.:

  • Trudności w pisaniu u dzieci, Gdańsk 1983, 1989.
  • Psychologia kliniczna dziecka w wieku przedszkolnym, Warszawa 1985, 1991.
  • Integracja percepcyjno-motoryczna a specjalne trudności w czytaniu u dzieci, Gdańsk 1987.
  • Leworęczność u dzieci, Warszawa 1989, 1992.
  • Integracja percepcyjno-motoryczna. Metody diagnozy i terapii, Warszawa 1990.
  • Integracja percepcyjno-motoryczna. Teoria - diagnoza - terapia, Warszawa 1997, 2000.
  • Ryzyko dysleksji. Problem i diagnozowanie, Gdańsk 2002.
  • Portrety nie tylko sławnych osób z dysleksją, Gdańsk 2008.
  • Przytulanki, Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2003.
  • W co się bawić z dziećmi?, Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2004.
  • Ryzyko dysleksji, Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2005.
  • Metoda Dobrego Startu, WSiP, 2005.

Przypisy

  1. ↑ Prof. dr hab. Marta Bogdanowicz, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2020-09-14].
  2. 1 2 National Library Of Poland /Cała Baza [online], alpha.bn.org.pl [dostęp 2017-11-25].
  3. ↑ Grzegorz Chodacki, Metoda Dobrego Startu - prof. Marta Bogdanowicz [online], PK OMEP, 10 grudnia 2009 [dostęp 2025-07-23].
  4. ↑ Komitet Naukowy. fundacja.iwrd.pl. [dostęp 2023-07-12].
  5. ↑ Patronat - Marta Bogdanowicz Gudowo [online], www.ptd.edu.pl [dostęp 2025-07-23].
  6. ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 sierpnia 2002 r. o nadaniu odznaczeń (M.P. z 2002 r. Nr 59, poz. 807 (ISAP)).
  7. ↑ Odznaka Honorowa Rzecznika. brpd.gov.pl (Biuro Rzecznika Praw Dziecka). [dostęp 2016-12-12].
  8. ↑ ZASŁUŻONY DLA POLSKIEJ PSYCHOLOGII [online], psych.org.pl [dostęp 2026-02-13].