Maurycy Pius Rudzki

Maurycy Pius Rudzki
Data i miejsce urodzenia	28 grudnia 1862 ; Uhryńkowce
Data i miejsce śmierci	20 lipca 1916 ; Kraków
	profesor nauk fizycznych
	Specjalność: geofizyka i meteorologia
Alma Mater	Uniwersytet Wiedeński
Doktorat	1886 ; Uniwersytet Wiedeński
Profesura	1896
Uczelnia	Uniwersytet Wiedeński; Uniwersytet Odeski; Uniwersytet Jagielloński
	Odznaczenia

Maurycy Pius Rudzki (ur. 16 grudnia^?/28 grudnia 1862 w Uhryńkowcach k. Czortkowa na Podolu; zm. 20 lipca 1916 w Krakowie) – polski geofizyk i astronom.

Życiorys

Rozpoczął studia na Uniwersytecie Lwowskim, w latach 1883–1886 studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu w Wiedniu, gdzie w 1886 uzyskał stopień doktora^[1]. Pracował na uniwersytetach w Charkowie i Odessie. Rudzki od 1896 był profesorem w katedrze geofizyki i meteorologii Uniwersytetu Jagiellońskiego – była to pierwsza katedra geofizyki na świecie. Od 1899 członek Akademii Umiejętności^[2]. Od 1902 był dyrektorem Obserwatorium Astronomicznego UJ.

Autor ok. 150 prac z geofizyki (o kształcie Ziemi, meteorologii, rozchodzeniu się fal sejsmicznych oraz z dziedziny astrofizyki). Rozwinął teorię kul gazowych.

Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie^[3].

Ordery i odznaczenia

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 11 listopada 1936)^[4]

Najważniejsze prace

Astronomia teoretyczna (1914)^[5]
Fizyka Ziemi (1909)^[6]
- Wersja niemiecka: Physik der Erde (1911)^[7]
Zasady meteorologii (1917)

Przypisy

↑ W.W. Dziewulski W.W., Anzeige des Todes von Maurycy Rudzki, „Astronomische Nachrichten”, 203 (9), 1916, s. 147 .
↑ Österreichisches Biographisches Lexikon und biographischeÖ.B.L. Dokumentation, Rudzki, Maurycy Pius von [online], ISBN 978-3-7001-3213-4, 2003 [dostęp 2025-01-18] (niem.).
↑ Groby profesorów UJ na Cmentarzu Rakowickim. 2010-10-20. [dostęp 2015-08-29]. [zarchiwizowane z tego adresu].
↑ M.P. z 1936 r. Nr 263, poz. 464 (ISAP) „za wybitne zasługi na polu nauki i wychowywania młodzieży w duchu patriotycznym położone w latach 1905–1918”.
↑ Maurycy PiusM.P. Rudzki Maurycy PiusM.P., Astronomia teoretyczna. T. 1, „IM PAN, sygn. 4.836”, 1914 [dostęp 2025-01-18] .
↑ M.P.M.P. Rudzki M.P.M.P., Fizyka Ziemi, polona.pl, 1909 [dostęp 2025-01-18] .
↑ M.P.M.P. Rudzki M.P.M.P., Physik der Erde, „D95”, 1911 [dostęp 2025-01-18] .

Bibliografia

Maciej Miłosz Mazur: Maurycy Pius Rudzki (1862–1916). W stulecie krakowskiej sejsmografii. [w:] Prace Komisji Historii Nauki PAU, 8/2007, s. 211–230. (online)
Rudzki Maurycy Pius, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2015-05-25] .
wiw.pl

Linki zewnętrzne

Fizyka ziemi Rudzkiego (pełny tekst)
Prace Maurycego P. Rudzkiego dostępne w Sieci (Katalog HINT)
Prace Maurycego Piusa Rudzkiego w bibliotece Polona

[1] W.W. Dziewulski W.W., Anzeige des Todes von Maurycy Rudzki, „Astronomische Nachrichten”, 203 (9), 1916, s. 147 .

[2] Österreichisches Biographisches Lexikon und biographischeÖ.B.L. Dokumentation, Rudzki, Maurycy Pius von [online], ISBN 978-3-7001-3213-4, 2003 [dostęp 2025-01-18] (niem.).

[3] Groby profesorów UJ na Cmentarzu Rakowickim. 2010-10-20. [dostęp 2015-08-29]. [zarchiwizowane z tego adresu].

[4] M.P. z 1936 r. Nr 263, poz. 464 (ISAP) „za wybitne zasługi na polu nauki i wychowywania młodzieży w duchu patriotycznym położone w latach 1905–1918”.

[5] Maurycy PiusM.P. Rudzki Maurycy PiusM.P., Astronomia teoretyczna. T. 1, „IM PAN, sygn. 4.836”, 1914 [dostęp 2025-01-18] .

[6] M.P.M.P. Rudzki M.P.M.P., Fizyka Ziemi, polona.pl, 1909 [dostęp 2025-01-18] .

[7] M.P.M.P. Rudzki M.P.M.P., Physik der Erde, „D95”, 1911 [dostęp 2025-01-18] .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]