Maurycy Prozor
![]() Prozor | |
| Data i miejsce urodzenia |
15 września 1801 |
|---|---|
| Data śmierci | |
| Ojciec | |
| Odznaczenia | |
Maurycy Prozor (ur. 15 września 1801 w Romajnach[1] w powiecie kowieńskim – zm. 1886) – polski naczelnik powstania kowieńskiego w 1831, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Był synem Ignacego Kajetana i Anieli z Oskierków. Studiował na Uniwersytecie Wileńskim.
W marcu 1831 stanął na czele powstania w powiecie kowieńskim. Na czele swojego oddziału stoczył wiele starć z wojskami rosyjskimi (m.in. z sukcesami bronił się w Kiejdanach). W lipcu połączył się z korpusem gen. Henryka Dembińskiego i wraz z nim wycofał się do Królestwa Kongresowego. Od Sejmu powstańczego otrzymał świadectwo dobrze zasłużonego ojczyźnie. 31 sierpnia 1831 otrzymał Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari. W 1832 przybył do Francji. Był zagorzałym zwolennikiem księcia Adama Jerzego Czartoryskiego. Został członkiem Towarzystwa Monarchicznego Trzeciego Maja.
W dniu 28 IX 1833 w Bourges śmiertelnie postrzelił w pojedynku Wacława Zwierzchowskiego, który oskarżał Alojzego Janowicza[2] o szpiegostwo i zdradę.
Ogłosił Pamiętnik powstania w powiecie kowieńskim.
Był żonaty z Anną z Chłopickich, z którą miał trzech synów: Edwarda, Maurycego i Lucjana. Jego wnukiem (synem Edwarda) i imiennikiem był Maurice Prozor (1849–1928), przedstawiciel dyplomatyczny Francji w Bernie, Petersburgu i Wiedniu[3], w 1916 komisarz generalny Rosji w Caisse de la Dette Publique nadzorującej spłatę długów wobec państw europejskich przez Egipt[4].
Przypisy
- ↑ Romajnie, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 718.
- ↑ Robert Bielecki, Słownik biograficzny oficerów powstania listopadowego, t. III, Warszawa, s. 337.
- ↑ Robert Hampson, Crossing Borders: National and Transnational Loyalties, „The Conradian”, 42 (2), 2017, s. 49, JSTOR: 44861630.
- ↑ Krystyna Nizio, Mieczysław Stefan Geniusz w kręgu działaczy niepodległościowych i literatów, „Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej”, 13, 1977, s. 118.
Bibliografia
- Robert Bielecki, Maurycy Prozor, w: Polski Słownik Biograficzny, 1984–1985, t. XXVIII, s. 540-541.
- Marek J. Minakowski, Ci wielcy Polacy to nasza rodzina, wyd. 3, Dr Minakowski Publikacje Elektroniczne, Kraków 2008, ISBN 83-918058-5-9.
