Medvedzie

Medvedzie (też: Medvedie[1][2]) – pierwotnie samodzielna wieś, obecnie dzielnica Twardoszyna w północnej Słowacji, w kraju żylińskim, w historycznym regionie Orawa.
Położenie
Medvedzie jako wieś rozwinęła się u podnóży południowo-wschodnich stoków Magury Orawskiej, na prawym brzegu Orawy, na wprost ujścia do niej Orawicy i leżącego po drugiej stronie rzeki Twardoszyna. Zabudowania leżą na wysokości 580-650 m n.p.m. Od zachodu dominuje nad Medvedziem bezleśne wzgórze Skalka (ok. 700 m n.p.m.), zwieńczone grupą drzew, skalnym ostańcem oraz usytuowaną u jego stóp kaplicą. Wschodnią częścią dzielnicy przebiega linia kolejowa nr 181 z Kraľovan do Trzciany oraz droga krajowa nr 59 z przejścia granicznego Chyżne – Trzciana do Rużomberku[3].
Historia
Ludzie przebywali na terenie dzisiejszego Madvedzia już w czasach prehistorycznych, o czym świadczy m. in. znalezisko przedmiotów wykonanych z brązu, pochodzących z młodszej epoki brązu. Wieś została założona ok. 1355 r.[1] Zamieszkiwała ją drobna szlachta zagrodowa. Mieszkańcy zajmowali się uprawą roli, hodowlą oraz wiejskimi rzemiosłami. Szczególnie silnie rozwinęło się garbarstwo[4]. W XIX w. funkcjonowała tu garbarnia i młyn wodny[1].
Wieś przez długie lata zachowała swój dawny charakter, czego śladem są do dziś nieliczne elementy dawnej zabudowy. Znaczne zmiany zaszły dopiero, gdy w 1967 r. przyłączono ją do Twardoszyna. Powstała od tamtego czasu współczesna zabudowa mieszkaniowa, szkoły, przedszkole, kryta pływalnia i in.
Obiekty zabytkowe
- Dwór (słow. kúria) z końca XVIII w., następnie wielokrotnie przebudowywany, klasycystyczny[1].
- Dwór z pierwszej połowy XIX w., klasycystyczny, murowany, parterowy, z portykiem w formie ganku[1]. Pierwotnie własnośc rodziny Medveckých. Od 1979 r. mieści się w nim stała ekspozycja twórczości pochodzącej z Medvedzia wybitnej słowackiej malarki Márii Medveckej[5].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Ján Hencovský a kolektív: Orava. Turistický sprievodca ČSFR č. 29, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1990, s. 190 ISBN 80-7096-090-6
- ↑ Vladimír Adamec, Nora Jedličková: Slovensko. Turistický lexikon. Bratislava: Šport. Slovenské telovýchovné vydavatel’stvo, 1991, s. 254. ISBN 80-7096-152-X.
- ↑ Mapa turystyczna. [dostęp 2025-10-15].
- ↑ Vlado Medzihradský: Orava. Turistický sprievodca. Bratislava: Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, 1982, s. 45.
- ↑ Trvalá expozícia Márie Medveckej. Oravská galéria v Dolnom Kubíne. [dostęp 2025-10-15].