Mehrangiz Dowlatshahi
![]() Dowlatshahi w 1963 roku | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Ambasadorka Iranu w Danii | |
| Okres |
od marzec 1975 |
| Członkini Islamskiego Zgromadzenia Konsultatywnego | |
| Okres |
od 1963 |
| Przynależność polityczna |
Iran Novin |
| Przewodnicząca Międzynarodowej Rady Kobiet | |
| Okres |
od 1973 |
Mehrangiz Dowlatshahi (ur. 13 grudnia 1919 w Isfahanie, zm. 11 października 2009 w Paryżu) – irańska aktywistka, polityczka i dyplomatka. Jedna z pierwszych kobiet wybranych do Islamskiego Zgromadzenia Konsultatywnego oraz pierwsza kobieta na stanowisku ambasadora Iranu.
Życiorys
Pochodziła z arystokratycznej i postępowej rodziny. Jej ojciec, Mohammad Ali Mirza Meshkout Al Dowleh, był posłem w ostatnich latach panowania dynastii Kadżarów, a następnie ministrem w rządzie po objęciu władzy przez Rezę Szaha Pahlawiego. Jej matką była Akhtar ol-Mulk, córka Hidayata Gholi Khana – pierwszego przewodniczącego irańskiego parlamentu. Była kuzynką Esmat Dowlatshahi, czwartej żony Rezy Szaha. Uczęszczała do szkoły średniej prowadzonej przez amerykańskie misjonarki, którą ukończyła w 1936 roku. Po śmierci ojca wyjechała na studia do Niemiec. Uzyskała licencjat na Uniwersytecie Humboldtów w Berlinie, a następnie doktorat z nauk społecznych i politologii na Uniwersytecie w Heidelbergu[1][2].
Po powrocie do Iranu zaangażowała się w działalność społeczną. Pracowała w irańskiej organizacji pomocy społecznej oraz w organizacji wspierającej więźniów. W 1954 roku założyła organizację Raah-e Now, która oferowała kobietom szkolenia zawodowe oraz promowała równość płci i Prawa kobiet. Organizacja ta później dołączyła do International Women’s Syndicate[1][3].
Była jedną z pierwszych kobiet, które aktywnie domagały się czynnego i biernego prawa wyborczego dla kobiet w Iranie. W 1951 roku, wspólnie z Safieh Firouz, spotkała się z szachem Mohammadem Rezą Pahlawim, by zabiegać o wsparcie dla tej sprawy. Gdy kobiety uzyskały prawa wyborcze w 1963 roku, Dowlatshahi z powodzeniem kandydowała w wyborach parlamentarnych w tym samym roku jako reprezentantka miasta Kermanszah – została jedną z sześciu kobiet w pierwszym składzie parlamentu z udziałem kobiet (wspólnie z Nayereh Ebtehaj-Samii, Showkat Malek Jahanbani, Mehrangiz Manoochehrian, Shams ol-Moluk Mosahab, Nezhat Nafisi, Farrokhroo Parsa oraz Hajar Tarbiat). Mandat poselski sprawowała przez 12 lat (trzy kadencje)[1][3].
W marcu 1975 roku została mianowana przez Abbasa Ali Khalatbariego ambasadorką Iranu w Danii, jako pierwsza kobieta na tym stanowisku w historii kraju. Pełniła tę funkcję do czasu rewolucji islamskiej w Iranie w 1979 roku, po czym udała się na emigrację do Paryża, gdzie mieszkała do końca życia[1].
Życie prywatne i pozostała działalność
W latach 1973–1976 pełniła funkcję przewodniczącej Międzynarodowej Rady Kobiet (International Council of Women). W 2002 roku opublikowała książkę Society, Government, and Iran’s Women’s Movement, uznawaną za ważne źródło dotyczące historii walki irańskich kobiet o równość. W 1997 roku została uhonorowana tytułem Kobiety Roku przez Iranian Women’s Studies Foundation w Stanach Zjednoczonych[1].
Zmarła 1 października 2008 w Paryżu, w wieku 88 lat[1][2][3].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Iranian Influential Women: Mehrangiz Dowlatshahi (1919–2008) [online], iranwire.com, 6 listopada 2023 [dostęp 2025-09-01] (ang.).
- 1 2 فرنگیس حبیبی, درگذشت مهرانگیز دولتشاهی یک تلاشگر قدیمی [online], www.rfi.fr, 20 października 2008 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2008-10-23] (pers.).
- 1 2 3 Nazy Kaviani, Mehrangiz Dolatshahi [online], iranian.com, 28 października 2008 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2013-12-05] (ang.).
