Mehrangiz Dowlatshahi

Mehrangiz Dowlatshahi
Ilustracja
Dowlatshahi w 1963 roku
Data i miejsce urodzenia

13 grudnia 1919
Isfahan

Data i miejsce śmierci

11 października 2009
Paryż

Ambasadorka Iranu w Danii
Okres

od marzec 1975
do 1979

Członkini Islamskiego Zgromadzenia Konsultatywnego
Okres

od 1963
do 1975

Przynależność polityczna

Iran Novin

Przewodnicząca Międzynarodowej Rady Kobiet
Okres

od 1973
do 1976

Mehrangiz Dowlatshahi (ur. 13 grudnia 1919 w Isfahanie, zm. 11 października 2009 w Paryżu) – irańska aktywistka, polityczka i dyplomatka. Jedna z pierwszych kobiet wybranych do Islamskiego Zgromadzenia Konsultatywnego oraz pierwsza kobieta na stanowisku ambasadora Iranu.

Życiorys

Pochodziła z arystokratycznej i postępowej rodziny. Jej ojciec, Mohammad Ali Mirza Meshkout Al Dowleh, był posłem w ostatnich latach panowania dynastii Kadżarów, a następnie ministrem w rządzie po objęciu władzy przez Rezę Szaha Pahlawiego. Jej matką była Akhtar ol-Mulk, córka Hidayata Gholi Khana – pierwszego przewodniczącego irańskiego parlamentu. Była kuzynką Esmat Dowlatshahi, czwartej żony Rezy Szaha. Uczęszczała do szkoły średniej prowadzonej przez amerykańskie misjonarki, którą ukończyła w 1936 roku. Po śmierci ojca wyjechała na studia do Niemiec. Uzyskała licencjat na Uniwersytecie Humboldtów w Berlinie, a następnie doktorat z nauk społecznych i politologii na Uniwersytecie w Heidelbergu[1][2].

Po powrocie do Iranu zaangażowała się w działalność społeczną. Pracowała w irańskiej organizacji pomocy społecznej oraz w organizacji wspierającej więźniów. W 1954 roku założyła organizację Raah-e Now, która oferowała kobietom szkolenia zawodowe oraz promowała równość płci i Prawa kobiet. Organizacja ta później dołączyła do International Women’s Syndicate[1][3].

Była jedną z pierwszych kobiet, które aktywnie domagały się czynnego i biernego prawa wyborczego dla kobiet w Iranie. W 1951 roku, wspólnie z Safieh Firouz, spotkała się z szachem Mohammadem Rezą Pahlawim, by zabiegać o wsparcie dla tej sprawy. Gdy kobiety uzyskały prawa wyborcze w 1963 roku, Dowlatshahi z powodzeniem kandydowała w wyborach parlamentarnych w tym samym roku jako reprezentantka miasta Kermanszah – została jedną z sześciu kobiet w pierwszym składzie parlamentu z udziałem kobiet (wspólnie z Nayereh Ebtehaj-Samii, Showkat Malek Jahanbani, Mehrangiz Manoochehrian, Shams ol-Moluk Mosahab, Nezhat Nafisi, Farrokhroo Parsa oraz Hajar Tarbiat). Mandat poselski sprawowała przez 12 lat (trzy kadencje)[1][3].

W marcu 1975 roku została mianowana przez Abbasa Ali Khalatbariego ambasadorką Iranu w Danii, jako pierwsza kobieta na tym stanowisku w historii kraju. Pełniła tę funkcję do czasu rewolucji islamskiej w Iranie w 1979 roku, po czym udała się na emigrację do Paryża, gdzie mieszkała do końca życia[1].

Życie prywatne i pozostała działalność

W latach 1973–1976 pełniła funkcję przewodniczącej Międzynarodowej Rady Kobiet (International Council of Women). W 2002 roku opublikowała książkę Society, Government, and Iran’s Women’s Movement, uznawaną za ważne źródło dotyczące historii walki irańskich kobiet o równość. W 1997 roku została uhonorowana tytułem Kobiety Roku przez Iranian Women’s Studies Foundation w Stanach Zjednoczonych[1].

Zmarła 1 października 2008 w Paryżu, w wieku 88 lat[1][2][3].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Iranian Influential Women: Mehrangiz Dowlatshahi (1919–2008) [online], iranwire.com, 6 listopada 2023 [dostęp 2025-09-01] (ang.).
  2. 1 2 فرنگیس حبیبی, درگذشت مهرانگیز دولتشاهی یک تلاشگر قدیمی [online], www.rfi.fr, 20 października 2008 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2008-10-23] (pers.).
  3. 1 2 3 Nazy Kaviani, Mehrangiz Dolatshahi [online], iranian.com, 28 października 2008 [dostęp 2025-09-01] [zarchiwizowane z adresu 2013-12-05] (ang.).