Meiacanthus

Meiacanthus[1]
J.R. Norman, 1943
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – Meiacanthus grammistes
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

promieniopłetwe

Rząd

okoniokształtne

Podrząd

ślizgowce

Rodzina

ślizgowate

Rodzaj

Meiacanthus

Synonimy
  • Allomeiacanthus Smith-Vaniz,1976
  • Holomeiacanthus Smith-Vaniz,1976

Meiacanthus – rodzaj małych, jadowitych ryb okoniokształtnych z rodziny ślizgowatych (Blenniidae) związanych ze środowiskiem raf koralowych. Występują od północnej części Morza Czerwonego i południowego Madagaskaru po Wyspy Towarzystwa na Oceanie Spokojnym, zwykle w płytkich wodach do głębokości 20 m. Sporadycznie spotykano Meiacanthus nigrolineatus na głębokościach do 37 m[2]. Osiągają od 3,5 do 11 cm długości. Niektóre są intensywnie ubarwione, przez co wzbudzają zainteresowania osób zajmujących się akwarystyką morską.

Gatunki zaliczane do tego rodzaju są jedynymi znanymi rybami, u których wykształciły się wyspecjalizowane zęby jadowe[3] – położone po obydwu stronach żuchwy, duże, zakrzywione, z głęboką bruzdą. Zęby jadowe są połączone z wysoce wyspecjalizowanymi gruczołami jadowymi wytwarzającymi substancję toksyczną. Struktury te są wykorzystywane jako organy obronne. Ryba uderza zębami i wstrzykuje jad, kiedy jest połykana przez napastnika, co zwykle kończy się jej uwolnieniem. Drapieżniki, które próbowały połknąć jadowitą rybę szybko zapamiętują przykre doświadczenie, w efekcie czego Meiacanthus są przez nie ignorowane[2]. Taka strategia obronna wydaje się być wysoce efektywna, ponieważ u wielu ślizgowatych spokrewnionych z rodzajem Meiacanthus rozwinęły się zachowania upodabniające do form jadowitych.

Rodzaj został opisany przez J. R. Normana z British Museum w 1943 (pracę opublikowano w 1944)[4]. Gatunkiem typowym był Petroscirtes ovalanensis z wyspy Ovalau (Fidżi). Toksyczność zębów tych ryb została odkryta dopiero w 1968[5].

Klasyfikacja

Gatunki zaliczane do tego rodzaju[6]:

  • Meiacanthus abditus
  • Meiacanthus abruptus
  • Meiacanthus anema
  • Meiacanthus atrodorsalis
  • Meiacanthus bundoon
  • Meiacanthus crinitus
  • Meiacanthus cyanopterus
  • Meiacanthus ditrema
  • Meiacanthus erdmanni
  • Meiacanthus fraseri
  • Meiacanthus geminatus
  • Meiacanthus grammistes
  • Meiacanthus kamoharai
  • Meiacanthus limbatus
  • Meiacanthus lineatus
  • Meiacanthus luteus
  • Meiacanthus mossambicus
  • Meiacanthus naevius
  • Meiacanthus nigrolineatus
  • Meiacanthus oualanensis
  • Meiacanthus phaeus
  • Meiacanthus procne
  • Meiacanthus reticulatus
  • Meiacanthus smithi
  • Meiacanthus tongaensis
  • Meiacanthus urostigma
  • Meiacanthus vicinus
  • Meiacanthus vittatus

Przypisy

  1. ↑ Meiacanthus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 William Smith-Vaniz: Saber-Toothed Blennies, Tribe Nemophini (Pisces: Blennidae). Academy of Natural Science, 1976, s. 196. ISBN 978-1-4223-1925-3.
  3. ↑ Hubert Szaniawski. The earliest known venomous animals recognized among conodonts. „Acta Palaeontologica Polonica”. 54 (4), s. 669–676, 2009. DOI: 10.4202/app.2009.0045. (ang.).
  4. ↑ J. R. Norman. Notes on the blennioid fishes.--I. A provisional synopsis of the genera of the family Blenniidae. „Annals and Magazine of Natural History (Series 11)”. 10 (72), s. 793-812, 1944. (ang.).
  5. ↑ V.G. Springer. Osteology and classification of the fishes of the Family Blenniidae. „Bulletin of the United States Natural History Museum”. 284, s. 1–83, 1968. (ang.).
  6. ↑ Ron Fricke, William Neil Eschmeyer, Richard van der Laan (red.), SEARCH, [w:] Eschmeyer’s Catalog of Fishes, California Academy of Sciences, 2 października 2012 [dostęp 2012-10-26] (ang.).