Melanogaster tuberiformis

Melanogaster tuberiformis

Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	borowikowce
Rodzina	krowiakowate
Rodzaj	czarnobrzuszek
Gatunek	czarnobrzuszek drobnozarodnikowy
Nazwa systematyczna
Melanogaster tuberiformis Corda Deutschl. Fl., 3 Abt. (Pilze Deutschl.)(11): 1 (1831)

Melanogaster tuberiformis Corda – gatunek grzybów z rodziny krowiakowatych (Paxillaceae)^[1].

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Melanogaster, Paxillaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi^[1].

Po raz pierwszy opisał go w 1831 r. August Corda w ziemi pod sosnami w Czechach^[1]. Synonim: Hyperrhiza tuberiformis (Corda) Kuntze1898^[2]:

Owocnik

O średnicy 2–4 (6) cm, raczej nieregularny, kulisty, eliptyczny lub nerkowaty, z kilkoma cienkimi, czerwonawymi ryzomorfami u nasady. Perydium trwałe, o grubości około 0,5 mm, niebłyszczące, gładkie, drobnowłókniste^[3], ciemnobrązowe, po osiągnięciu pełnej dojrzałości stające się prawie czarnobrązowe, podczas wilgotnej pogody często z ciemnobrązowymi kropelkami płynu na powierzchni. Gleba galaretowata, w stanie dojrzałym czarna z białawymi żyłkami, przypominająca marmurkową smołę. Zapach oleisto-metaliczny z nutą czosnku^[4]. Miąższ twardy z małymi komorami o średnicy 0,5–1,5 mm, które są wielokątne lub wyglądają jak zgniecione, na starość pełne, czarne i pokryte galaretowatą masą, przegrody cienkie i bladożółte^[3].

Wysyp zarodników

Brązowy do czarnobrązowego^[3].

Cechy mikroskopowe

Zarodniki elipsoidalne, mogą być również wrzecionowate z brodawkami lub resztkami sterygm, gładkie, z jedną gutulą, 7,8–12,2 × 5,4–8 µm^[3].

Gatunki podobne

Czarnobrzuszek filcowaty (Melanogaster ambiguus) ma podobny, nieprzyjemny zapach mięsa, natomiast zapach czarnobrzuszka drobnozarodnikowego (Melanogaster broomeanus) i czarnobrzuszka połyskliwego (Melanogaster variegatus) jest przyjemny i aromatyczny^[3].

Występuje w Ameryce Północnej, Europie i na Półwyspie Koreańskim. Najwięcej stanowisk podano w Europie^[5]. W Polsce jego stanowiska podano w 2016 r. w Gorcach^[6].

Grzyb podziemny i mykoryzowy. Występuje pod drzewami iglastymi: daglezją, sosną, choiną, świerkiem i jodłą pospolitą. Często w jednej kolonii tworzy liczne owocniki^[4].

Przez koneserów jest uważany za grzyb jadalny. Może wydzielać bardzo silny zapach, a niektórzy używają go (w umiarkowanych ilościach) do aromatyzowania masła lub śmietany^[4]. Przez innych jest uważany za grzyba niejadalnego ze względu na nieprzyjemny smak. Można spożywać tylko młode okazy^[3].