Meletos

Meletos (stgr. Μέλητος; aktywny w V–IV w. p.n.e.) – obywatel Aten w okresie klasycznym, pochodzący z demu Pittos, syn Meletosa z Pittos (są często myleni ze sobą). Meletos jest znany przede wszystkim jako główny, inicjujący oskarżyciel w procesie filozofa Sokratesa, zakończonym egzekucją tegoż w roku 399 p.n.e. Większość badaczy uważa Meletosa za „marionetkę” najbardziej znanego i wpływowego spośród trzech oskarżycieli – Anytosa.

Niewiele wiadomo o życiu Meletosa poza tym, co przedstawia literatura sokratejska, zwłaszcza dialogi Platona, gdzie występuje jako główny oskarżyciel Sokratesa^[1]. W dialogu Eutyfron Platon opisuje Meletosa jako najmłodszego spośród trzech oskarżycieli, z długimi włosami, z niezbyt piękną brodą i z garbatym nosem?^[2], a także jako osobę nieznaną Sokratesowi przed rozpoczęciem procesu. W Obronie Sokratesa pojawia się uwaga o prawdziwej motywacji oskarżenia Sokratesa:

Spośród nich też wyszli na mnie Meletos, Anytos i Lykon. Meletos się obraził za poetów, Anytos za rzemieślników i polityków, a Lykon za mówców^[3].

Meletos pojawia się również krótko w dialogu Teajtet.

W Historii Greckiej Ksenofonta wspomniany jest jako jeden z emisariuszy, którzy zostali oddelegowani do negocjowania rozejmu z Lacedemończykami (mieszkańcami Sparty) w czasie wojny między demokratycznymi buntownikami a Trzydziestoma Tyranami.

Późniejszy grecki historyk Diogenes Laertios donosi, że po egzekucji Sokratesa Ateńczycy poczuli tak wielką skruchę, iż przeprowadzili egzekucję Meletosa i wygnali jego wspólników z miasta, rzekomo pod wpływem ucznia Sokratesa – Antystenesa. Współczesne badania historyczne odrzucają jednak tę relację jako nieautentyczną^[4].

Nie jest pewne czy to Meletos-oskarżyciel czy jego ojciec jest tragikiem wyszydzanym przez Arystofanesa za rzekomy brak talentu. Meletos-oskarżyciel mógł być również tym Meletosem, który również w 399 p.n.e. oskarżył Andokidesa o bezbożność (O misteriach)^[5].