Meripilus
 Wachlarzowiec olbrzymi (Meripilus giganteus) | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
wachlarzowiec |
| Nazwa systematyczna | |
| Meripilus P. Karst. Bidr. Känn. Finl. Nat. Folk 37: VIII, 33 (1882) | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Meripilus giganteus (Pers.) P. Karst. | |
Meripilus P. Karst. (wachlarzowiec) – rodzaj grzybów z rodziny wachlarzowcowatych (Meripilaceae). W Polsce występuje tylko jeden gatunek – wachlarzowiec olbrzymi[1].
Charakterystyka
Grzyby nadrzewne, saprotroficzne, poliporoidalne. Owocniki roczne, zwykle wyrastające dachówkowato w zbitych kępach z krótkiego trzonu lub podstawy. Powierzchnia brązowa z promienistymi, gładkimi liniami i przeważnie ze strefami koncentrycznymi. Powierzchnia porów biała, ciemniejąca po dotknięciu lub wysuszeniu, pory małe, rurki białe i krótkie. Kontekst biały i włóknisty. System strzępkowy monomityczny, strzępki generatywne z prostymi przegrodami. Cystyd brak. Bazydiospory półkuliste, cienkościenne, gładkie, szkliste, w odczynniku Melzera nieamyloidalne. Rozwijają się na drewnie, często z zakopanych korzeni lub w pobliżu pni, powodując białą zgniliznę drewna[2].
Jest to charakterystyczny rodzaj, łatwo rozpoznawalny w terenie przez duże owocniki i liczne wiotkie lub łopatkowate, brązowawe kapelusze wyrastające ze wspólnej podstawy lub krótkiego trzon. Prawdopodobnie jest spokrewniony z rodzajem Grifola, która odróżnia się dimitycznym systemem strzępkowym i sprzążkami na strzępkach generatywnych[2].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Meripilaceae, Polyporales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[3].
Rodzaj Meripilus utworzył Petter Adolf Karsten w 1882 r. Gatunkiem typowym jest Meripilus giganteus (Pers.) P. Karst[3]. Synonim naukowy Flabellopilus Kotl. & Pouzar[4]. Polską nazwę podał Władysław Wojewoda w 1999 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym rodzaj ten opisywany był też jako żagiew lub flagowiec[1].
- Meripilus crocatus (Pat.) Rajchenb. & Westph. 2025 – tzw. twardoporek czerniejący
- Meripilus giganteus (Pers.) P. Karst. 1882 – wachlarzowiec olbrzymi
- Meripilus pouzarii (Vampola & Vlasák) Westph. & Rajchenb. 2025
- Meripilus sanguinolentus (Alb. & Schwein.) Rajchenb. & Westph. 2025 – tzw. podstawnica krwawa
- Meripilus undatus (Pers.) Rajchenb. & Westph. 2025 – tzw. twardoporek pofalowany[5]
- Meripilus vitreus (Pers.) Rajchenb. & Westph. 2025 – tzw. zmiennoporek szklisty
Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[6]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody[1] i innych[7].
Przypisy
- 1 2 3 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 437, 438, ISBN 83-89648-09-1.
- 1 2 M. Núñez, Leif Ryvarden, East Asian Polypores. Polyporaceae sensu lato, t. 2, FungiFlora, s. 259–260, ISBN 82-90724-23-3 [dostęp 2014-02-15].
- 1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2020-11-19] (ang.).
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
- ↑ Nazwa podana dla synonimu Rigidoporus undatus.
- ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).
- ↑ Meripilaceae (flagowcowate) [online], grzyby.pl [dostęp 2026-02-08] (pol.).