Mesopsalliota meleagris
 | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
Mesopsalliota meleagris |
| Nazwa systematyczna | |
| Mesopsalliota meleagris (Gray) Phytotaxa 746(1): 75 (2026) | |
Mesopsalliota meleagris (Gray) Kun L. Yang & Jia Y. Lin, in Yang, Lin & Li – gatunek grzybów z rodziny Leucocoprinaceae[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Mesopsalliota, Leucocoprinaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy opisał go w 1821 r. Samuel Frederick Gray, nadając mu nazwę Gymnopus meleagris. Potem zaliczany był do różnych innych rodzajów. W 2026 r. Kun L. Yang & Jia Y. Lin, in Yang, Lin & Li przenieśli go do nowo utworzonego rodzaju Mesopsalliota[1]. Niektóre synonimy[2]:
- Lepiota meleagris (Gray) Sacc. 1887
- Hiatula meleagris (Gray) Singer 1936
- Leucoagaricus meleagris (Gray) Singer 1951
- Leucocoprinus meleagris (Gray) Zschiesch. 1988
- Macropsalliota meleagris (Gray) Kun L. Yang, Jia Y. Lin & Zhu L. Yang 2024
Morfologia
Średnica 2–7,5 cm, u młodych okazów rombowato-stożkowy, potem stożkowo-łukowaty z szerokim i tępym garbem. Powierzchnia ziarnista lub łuskowata, na środku brązowa, poza tym biaława lub kremowa, po uciśnięciu ciemniejąca[3].
Wolne, początkowo białe lub kremowe, potem cytrynowożółte, na koniec ochrowe[3].
Wysokość 6–10 cm, łykowaty, grubość 0,3–1 cm, walcowaty. Powierzchnia górą naga, biaława, dołem pokryta ciemnymi łuskami. Pierścień bardzo szybko zanikający, biały z brązowym brzegiem, błoniasty[3].
W kapeluszu biały, po uszkodzeniu początkowo winnoczerwony, potem brązowy, w trzonie winnobrązowy[3].
- Cechy mikroskopowe
Zarodniki elipsoidalne z dość grubą ścianą i maleńkimi porami rostkowymi, gładkie, szkliste, w odczynniku Melzera dekstrynoidalne, 8-11 × 6–8 μm[4].
- Gatunki podobne
Pieczarnica brązowołuseczkowata (Macropsalliota americana) jest większa i ma wrzecionowaty trzon[3].
Występowanie i siedlisko
Leucoagaricus meleagris występuje na niektórych wyspach i wszystkich kontynentach poza Antarktydą[5]. Występuje głównie na obszarach o klimacie subtropikalnym, w klimacie umiarkowanym jest rzadki[3]. Brak go w opracowaniu W. Wojewody z 2003 roku[6], ale podano jego stanowiska w późniejszych latach[7].
Grzyb saprotroficzny. W Europie występuje zwykle na stosach odpadków drzewnych (trzasek i trocin), na składach drewna w tartakach, w szklarniach i ogrodach botanicznych. Zwykle owocniki wyrastają w gęstych kępach[3].
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 0236-07-16] (ang.).
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2026-07-16].
- 1 2 3 4 5 6 7 Pavol Škubla, Wielki atlas grzybów, Poznań: Elipsa, 2007, s. 382, ISBN 978-83-245-9550-1.
- ↑ Andrzej Szczepkowski, Błażej Gierczyk, Anna Kujawa, Piotr Dobrzyński, Macrofungal diversity of greenhouses at the Warsaw University Botanic Garden, „Ecological Questions”, 33 (2), 2022, s. 95–100, DOI: 10.12775/eq.2022.018, ISSN 1644-7298.
- ↑ Występowanie Leucoagaricus meleagris na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2023-05-07].
- ↑ Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 408, ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-05-07].