Metaarsenin sodu

Metaarsenin sodu
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
konst.	metaarsenin sodu
addyt.	dioksydoarsenian(1−) sodu
	Inne nazwy i oznaczenia
półsyst.	metaarsenin sodu
Stocka	metaarsenian(III) sodu
inne	arsenin sodu, daw. metaarsenin sodowy
	Ogólne informacje
	Charakterystyka fizyczna
	białe lub szare, higroskopijne kryształy
Wzór chemiczny	NaAsO2
• zapis Hilla	AsNaO2
• inne wzory	(NaAsO2)n
Masa molowa	129,91 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	7784-46-5
PubChem	443495
DrugBank	DB18508
SMILES
	[O-][As]=O.[Na+]
InChI
	InChI=1S/AsHO2.Na/c2-1-3;/h(H,2,3);/q;+1/p-1
	InChIKey
	PTLRDCMBXHILCL-UHFFFAOYSA-M
Właściwości
	Gęstość
	1,87 g/cm³; ciało stałe
	Rozpuszczalność w wodzie
	dobrze rozpuszczalny
	w innych rozpuszczalnikach
	nierozpuszczalny w etanolu
Temperatura rozkładu	150 °C
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Niebezpieczeństwo
Zwroty H	H300+H310, H331, H350, H410
Zwroty P	P201, P273, P280, P313
	NFPA 704
	0 4 0
Dawka śmiertelna	LD50 41 mg/kg (szczur, drogą pokarmową)
	Podobne związki
Inne aniony	azotyn sodu
Inne kationy	metaarsenin amonu
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Metaarsenin sodu, arsenin sodu – nieorganiczny związek chemiczny, sól sodowa kwasu arsenawego.

Otrzymywanie

Metodą otrzymywania tego związku jest reakcja trisiarczku diarsenu z wodorotlenkiem sodu^[4]:

2As₂S₃ + 8NaOH → 2Na₃AsS₃ + 2NaAsO₂ + 4H₂O

Właściwości

Arsenin sodu jest niepalną substancją. Jest silnie higroskpijny, pochłania parę wodną i absorbuje CO₂ z otoczenia^[5].

Zastosowanie

Jest bardzo toksyczny. Już niewielkie ilości powodują sinicę, śpiączkę, drgawki, paraliż, neuropatię obwodową oraz uszkodzenia wątroby i nerek. Dla zwierząt arsenin sodu jest mutagenem^[5].

Arsenin sodu znalazł też zastosowanie jako środek konserwujący skóry oraz w produkcji mydeł i środków antyseptycznych, a także w medycynie i farmacji. Wykazano, że wpływa na ekspresję genów związanych z homeostazą glukozy w tkankach. Bierze więc najprawdopodobniej udział w patogenezie cukrzycy typu 2, jednak mechanizm działania na poziomie molekularnym nie został jeszcze dokładnie poznany^[6].

Przypisy

1 2 3 4 CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 4-85, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).
1 2 3 4 5 Sodium arsenite, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 570197 [dostęp 2026-03-21] (niem. • ang.).
↑ Sodium (meta)arsenite [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 71287 [dostęp 2011-07-13] (ang.). (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
↑ Materiały do ćwiczeń z chemii analitycznej jakościowej i ilościowej z elementami chemii instrumentalnej i chemii fizycznej dla studentów biotechnologii medycznej [DOC], Michał H.M.H. Umbreit (red.), Poznań: Akademia Medyczna im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, 2005 [zarchiwizowane z adresu 2018-04-05] .
1 2 Arsenite de sodium, [w:] Service du répertoire toxicologique [online], Commission de la santé et de la sécurité du travail [dostęp 2011-07-16] [zarchiwizowane z adresu 2008-02-21] (fr.).
↑ DipanjanD. Chanda DipanjanD., Sung-JinS.J. Kim Sung-JinS.J., In-KyuI.K. Lee In-KyuI.K., MinhoM. Shong MinhoM., Hueng-SikH.S. Choi Hueng-SikH.S., Sodium arsenite induces orphan nuclear receptor SHP gene expression via AMP-activated protein kinase to inhibit gluconeogenic enzyme gene expression, „American Journal of Physiology Endocrinolgy and Metababolism”, 295 (2), 2008, s. E368–E379, DOI: 10.1152/ajpendo.00800.2007, PMID: 18505831 (ang.).

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

[CRC-1] 1 2 3 4 CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 4-85, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).

[GESTIS-2] 1 2 3 4 5 Sodium arsenite, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 570197 [dostęp 2026-03-21] (niem. • ang.).

[Sial-US-3] Sodium (meta)arsenite [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 71287 [dostęp 2011-07-13] (ang.). (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)

[akademia_medyczna_Poznań-4] Materiały do ćwiczeń z chemii analitycznej jakościowej i ilościowej z elementami chemii instrumentalnej i chemii fizycznej dla studentów biotechnologii medycznej [DOC], Michał H.M.H. Umbreit (red.), Poznań: Akademia Medyczna im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, 2005 [zarchiwizowane z adresu 2018-04-05] .

[reptox-5] 1 2 Arsenite de sodium, [w:] Service du répertoire toxicologique [online], Commission de la santé et de la sécurité du travail [dostęp 2011-07-16] [zarchiwizowane z adresu 2008-02-21] (fr.).

[Chanda-6] DipanjanD. Chanda DipanjanD., Sung-JinS.J. Kim Sung-JinS.J., In-KyuI.K. Lee In-KyuI.K., MinhoM. Shong MinhoM., Hueng-SikH.S. Choi Hueng-SikH.S., Sodium arsenite induces orphan nuclear receptor SHP gene expression via AMP-activated protein kinase to inhibit gluconeogenic enzyme gene expression, „American Journal of Physiology Endocrinolgy and Metababolism”, 295 (2), 2008, s. E368–E379, DOI: 10.1152/ajpendo.00800.2007, PMID: 18505831 (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]