Metoda retrogresywna

Metoda retrogresywna – metoda badawcza polegająca na rekonstrukcji faktów na podstawie źródeł i zjawisk z okresów późniejszych[1].

W historii

Jerzy Topolski scharakteryzował metodę retrogresywną jako wersję chronologiczną metody porównawczej. Stosowanie tej metody widział w sytuacjach, w których można podejrzewać, że zaobserwowany w źródłach historycznych stan zjawiska obrazuje częściowo stan zjawiska w okresach wcześniejszych[2].

W etnologii

Zygmunt Kłodnicki opisał zasady postępowania badawczego przy zastosowaniu metody retrogresywną w badaniach etnogeograficznych[3]:

  1. Zasada zgodności zasięgów apelatywów – tożsamość lub etymologiczna bliskość znanych z dokumentów historycznych nazw przedmiotów i ich późniejszych nazw gwarowych związanych z tym samym obszarem może świadczyć o opisywaniu tych samych przedmiotów[3].
  2. Zasada zgodności zasięgów desygnatów – archeologiczne znaleziska artefaktu (lub jego występowanie w źródłach historycznych) na danym obszarze znanego również z badań etnograficznych na tym samym obszarze może świadczyć o tym, że dany artefakt był znany na tym terenie w okresie pomiędzy datowaniem źródeł i badaniem etnograficznym[3].
  3. Wnioskowanie możliwe jest tylko, gdy terminy są jednoznaczne, o jasnej, ściśle zdefiniowanej konotacji[3].
  4. Stosowanie metody retrogresywnej jest możliwe tylko dla obszarów i okresów, dla których stwierdzono ciągłość osadniczą i kulturową[3].

Przypisy

  1. ↑ retrogresywna metoda, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-11-05].
  2. ↑ Jerzy Topolski, Metodologia historii, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1968, s. 327.
  3. 1 2 3 4 5 Zygmunt Kłodnicki. Etnologiczne i etnograficzne aspekty metody retrogresywnej. „Lud”. 83, s. 47-57, 1999. Poznań.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.