Metylortęć
 |
| X− – dowolny anion |
|
| Nazewnictwo |
|
| Inne nazwy i oznaczenia |
| kation monometylortęci(II) |
|
| Ogólne informacje |
| Wzór chemiczny |
CH3Hg+ |
| Masa molowa |
215,624 g/mol |
| Identyfikacja |
| Numer CAS |
22967-92-6 |
| PubChem |
6860 |
|
|
| InChI |
InChI=1S/CH3.Hg/h1H3;/q;+1
|
| InChIKey |
DBUXSCUEGJMZAE-UHFFFAOYSA-N
|
|
|
|
Metylortęć – metaloorganiczny związek chemiczny z grupy związków rtęcioorganicznych, o bardzo wysokiej toksyczności oraz łatwości wnikania do organizmu. Metylortęć w środowisku pochodzi ze źródeł antropogenicznych (jako jeden z produktów ubocznych produkcji przemysłowej) i naturalnych (w wyniku procesu metylacji rtęci przeprowadzanego przez mikroorganizmy). W środowisku, szczególnie wodnym, ulega bioakumulacji i biomagnifikacji.
Metylortęć może być wchłaniana przez organizm zarówno drogą wziewną, pokarmową, jak i przez skórę. Wiąże się z białkami i wraz z krwią jest transportowana do tkanek i układów, głównie zaś do mózgu oraz nerek i wątroby. Może także przenikać przez łożysko i stanowić zagrożenie dla płodu, w którym się akumuluje. Jej toksyczność odbija się przede wszystkim na układzie nerwowym, powodując między innymi uszkodzenia komórek mózgowych. Powoduje ataksję, uszkodzenia słuchu i wzroku, zaburzenia psychiczne. Może też powodować uszkodzenia płodu. Metylortęć ma długi biologiczny okres półtrwania, co oznacza, że raz zgromadzona w organizmie pozostaje w nim przez długi czas, mogąc powodować choroby i uszkodzenia.
Ze względu na silne właściwości biobójcze metylortęć była stosowana w produkcji środków ochrony roślin (pestycydów). W Polsce, w czasach istnienia Państwowych Gospodarstw Rolnych, stosowane były ogromne ilości tego środka[2]. Obecnie produkcja i używanie pestycydów zawierających związki rtęci zostały prawnie zakazane jako zbyt zagrażające środowisku i zdrowiu ludzi[3].
Bibliografia
- L.L. Friberg L.L., G.F.G.F. Nordberg G.F.G.F., V.B.V.B. Vou V.B.V.B., Handbook on the toxicology of metals, wyd. 2, Amsterdam–New York–Oxford: Elsevier Science Publishers, 1986 .
Linki zewnętrzne
- Toksykologia żywieniowa i żywności [online] [zarchiwizowane z adresu 2019-07-12] .
- Rtęć a spożycie ryb, „Allum – Alergia, Środowisko i Zdrowie”, 14 czerwca 2012 [dostęp 2017-01-28] [zarchiwizowane z adresu 2017-02-02] .
- ArturA. Kowalski ArturA., PrzemysławP. Niedzielski PrzemysławP., JerzyJ. Siepak JerzyJ., LeonardL. Boszke LeonardL., Rtęć w środowisku przyrodniczym [online], www.e-czytelnia.abrys.pl [dostęp 2017-01-28] .
- Rtęć, „Allum – Alergia, Środowisko i Zdrowie”, 13 czerwca 2012 [dostęp 2017-01-28] [zarchiwizowane z adresu 2017-02-02] .
