Miłosierdzie

Miłosierdzie – aktywna forma współczucia, wyrażająca się w konkretnym działaniu, polegającym na bezinteresownej pomocy. Samo współczucie, nie przekładające się na działanie, miłosierdziem jeszcze nie jest.

Miłosierdzie jest najważniejszym przymiotem Boga, tak jak jest on opisywany w Biblii. Jego aktem jest już sama kreacja świata, opieka Boża nad ludem Izrael i co najważniejsze dla chrześcijan śmierć Jezusa. Krew i woda jakie miały wypłynąć wówczas z boku Chrystusowego uważa się w chrześcijaństwie za zdroje Bożego miłosierdzia, które zmazały ludzkie winy. Chrystus bardzo często mówi w Nowym Testamencie o miłosierdziu: „Bądźcie miłosierni, jak Ojciec wasz jest miłosierny” (Łk 6, 36). W przypowieści o miłosiernym samarytaninie, dał przykład praktycznej realizacji miłosierdzia (Łk 10, 30-35).

W katolicyzmie wyróżnia się uczynki miłosierne co do duszy (np. grzesznych upominać, nieumiejętnych pouczać, wątpiącym dobrze radzić, strapionych pocieszać, krzywdy cierpliwie znosić, urazy chętnie darować, modlić się za żywych i umarłych) i co do ciała (głodnych nakarmić, spragnionych napoić, nagich przyodziać, podróżnych w dom przyjąć, więźniów pocieszać, chorych nawiedzać, umarłych pogrzebać), przypisując większe znaczenie tym pierwszym.

Miłosierdzie prawnokarne, które pozwala na humanistyczne podejście do sprawcy i wymiaru kary, prezentuje humanitarną ideę prawa karnego^[1].

Relacje pomiędzy sprawiedliwością a miłosierdziem, zintegrowanym ze sprawiedliwością karną^[2], występują na styku filozofii i prawa^[3], na pograniczu filozofii prawa, teologii i dogmatyki^[4], a w procesie karania miłosierdzie, jako podstawa sprawiedliwości^[5], jest bodźcem do poprawy sprawcy^[6].

W islamie miłosierdzie jest jednym z głównych atrybutów Boga. Każda sura Koranu zaczyna się od słów „w imię Boga miłosiernego, litościwego”. Dzięki miłosierdziu Boga każdy muzułmanin niezależnie od grzechów może wejść do raju, o ile posiadał wiarę w jedyność Boga.

• Koronka do Miłosierdzia Bożego
• Obraz Jezusa Miłosiernego
• Godzina Miłosierdzia
• Święto Miłosierdzia
• Tydzień Miłosierdzia
• Faustyna Kowalska
• Maria Franciszka Kozłowska
• Dzieło Wielkiego Miłosierdzia

• Ralf van Bühren: Die Werke der Barmherzigkeit in der Kunst des 12.–18. Jahrhunderts. Zum Wandel eines Bildmotivs vor dem Hintergrund neuzeitlicher Rhetorikrezeption (Studien zur Kunstgeschichte, vol. 115), Hildesheim / Zürich / New York: Verlag Georg Olms 1998. ISBN 3-487-10319-2.

• Ks. Michał Kaszowski, Miłosierdzie Boże
• Miłosierdzie Boże: Jezu, ufam Tobie
• Fragmenty tekstu Objawień Dzieła Wielkiego Miłosierdzia. mariawita.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-12-21)].
• Miłosierdzie u Siostry Faustyny Kowalskiej
• Forgiveness and mercy (ang.), Routledge Encyclopedia of Philosophy, rep.routledge.com [dostęp 2023-05-10].