Mianujom mie Hanka

Mianujom mie Hanka
Ilustracja
Grażyna Bułka w rolki Hanki
Reżyseria

Mirosław Neinert

Główne role

Grażyna Bułka

Muzyka

Stanisław Szydło

Dekoracje i kostiumy

Grzegorz Chudy

Typ spektaklu

monodram

Język

Etnolekt śląski

Data premiery

21.10.2016 27.01.2025

Miejsce premiery

Teatr Korez, Katowice Teatr Telewizji

Mianujom mie Hanka – sztuka teatralna, monodram po śląsku, której premiera odbyła się w 2016 roku w Teatrze Korez w Katowicach a premiera telewizyjna w 2025. Jest to pierwszy w historii spektakl Teatru Telewizji zagrany w całości po śląsku[1][2]. Pierwowzorem literackim jest „Jak Niobe. Opowieść górnośląska” Alojzego Lysko[3][4]. Tekst zdobył Grand Prix Ogólnopolskiego Konkursu Dziennikarskiego im. Krystyny Bochenek[5]. Sztuka ta, osadzona w realiach śląskiej kultury i tradycji, porusza tematy tożsamości regionalnej i wpływu historii na życie codzienne[6].

Spektakl premierowy odbył się 21 października 2016 w Teatrze Korez i od tego czasu wszedł na stałe do repertuaru[7]. Pokazywany był też gościnnie na deskach innych teatrów i instytucji kultury, a także w polskim i europejskim parlamencie[8]. W dniach 2–4 grudnia 2024 roku na scenie Teatru Korez w Katowicach zrealizowano nagranie dla Teatru Telewizji[9]. Premiera telewizyjna „Mianujom mie Hanka” w TVP odbyła się 27 stycznia 2025 r. Po premierze stacja poinformowała, że spektakl zobaczyło 460 tys. widzów, co było najlepszym wynikiem od 2021 r.[8][10]

Fabuła

Premiera spektaklu: Mirosław Neinert i Grażyna Bułka

Jest to opowieść o Hance, mieszkance Górnego Śląska, która urodziła się w XIX w. we wsi pod Pszczyną. Bohaterka snuje biograficzną opowieść, w której przeplatają się osobiste przeżycia bohaterki oraz wielkie historyczne wydarzenia, które naznaczyły losy pokoleń Ślązaków[11][12]; jest życie toczyło się w cieniu wielkiej historii[13] – o losach Górnoślązaczek i Górnoślązaków opowiada w poruszający, choć prosty sposób, siedząc na krześle i cerując paradny pogrzebowy kaftan[9], Jest to opowieść o trudnych i skomplikowanych losach mieszkańców Śląska wplątywanych w zawieruchę dziejów, przez których ojczyznę (hajmat) przetaczały się kolejne tragedie: wojny i totalitaryzmy[8]. Ta opowieść to przewodnik po dziejach regionu od przełomu wieku XIX i XX, przez dwie wojny światowe, powstania, plebiscyt, Tragedię Górnośląską, aż po czasy władz komunistycznych w PRL[14]. Sama tytułowa Hanka jest i świadkiem tych wydarzeń i wciągniętym z nie własnej woli uczestnikiem wszystkich tych tragicznych wydarzeń: w kolejnych wojnach straciła bliskich[13]. Pierwszy mąż Hanki zginął w I wojnie światowej walcząc w armii pruskiej. Drugiego zabrała II wojna światowa, w której walczył w armii polskiej. W wojnie tej zginęli również jej dwaj synowie z pierwszego małżeństwa, którzy zostali wcieleni do Wermachtu[15]. Nie omijają jej też konsekwencje pozostałych wydarzeń, dotykając ją osobiście[10].

“Każdemu, kto chce poznać naszą historię, to w sposób artystyczny i historyczny, najłatwiej pokazać „Hankę”, bo przez godzinę i dwadzieścia minut, przez losy jakie się przewaliły przez tę postać, przez tę tytułową Hankę, można poznać 90% detali związanych z naszym hajmatem. Dlatego jest taka siła w Hance!”

Grażyna Bułka, [14]

Nagrody

  • 2017 – nagroda Teatralna „Złota Maska” za rok 2016 w kategorii aktorstwo za rolę Hanki dla Grażyny Bułki[16][17]
  • 2018 – nagroda „Najlepszy spektakl dekady” Jesieni Teatralnej w Lubinie 2018[17]
  • 2025 – nagroda aktorska festiwalu Dwa Teatry za rolę kobiecą w spektaklu przeniesionym z teatru dla Grażyny Bułki za rolę Hanki[18]
  • 2025 – nagroda publiczności na festiwalu Dwa Teatry[18]

Przypisy

  1. ↑ „Mianujom mie Hanka” w Teatrze Telewizji. Premierę spektaklu obejrzało blisko pół miliona widzów! [Zdjęcia] [online], wKatowicach.eu [dostęp 2025-02-12].
  2. ↑ Spektakl „Mianujom mie Hanka” idzie do telewizji. Nagranie od 2 do 4 grudnia w Teatrze Korez [online], Ślązag.pl [dostęp 2025-02-12].
  3. ↑ Piotr W. Fuglewicz, Cokoły przechodnie: Życiorysy z pogranicza, Sonia Draga Sp. z o.o., 28 września 2022, s. 209, ISBN 978-83-8230-463-3 [dostęp 2025-02-13] (pol.).
  4. ↑ Marek Mikołajec, Wyrażenia emotywne i wzbudzające afekty w zbiorze nowel Insurgenci. Opowiadania o powstaniach śląskich, „Książnica Śląska”, 32, Biblioteka Śląska w Katowicach, 2001, s. 87, ISSN 0208-5798 (pol.).
  5. ↑ Mianujom mie Hanka [online], Teatr Studio [dostęp 2025-02-13].
  6. ↑ Gdzie jest miejsce dla Ślązaka? [online], www.dziennikteatralny.pl [dostęp 2025-02-13].
  7. ↑ Małgorzata Sugiera, (Re)Constructing Polish Others: Theatre in Search of Diversities, „Modern Drama”, 61 (3), 2018, s. 436–458, DOI: 10.3138/md.s0924, ISSN 0026-7694 [dostęp 2025-02-13].
  8. 1 2 3 Grażyna Bułka o „Mianujom mie Hanka”: emocje za każdym razem przeżywam od nowa [online], dzieje.pl [dostęp 2025-02-13].
  9. 1 2 Spektakl „Mianujom mie Hanka” idzie do telewizji. Nagranie od 2 do 4 grudnia w Teatrze Korez [online], Ślązag.pl [dostęp 2025-02-13].
  10. 1 2 Wielki sukces „Mianujom mie Hanka” w Teatrze Telewizji [online], tvp.info [dostęp 2025-02-13].
  11. ↑ Mianujom mie Hanka, 27 stycznia, godz. 20:30 [online], teatrtv.vod.tvp.pl [dostęp 2025-02-13].
  12. ↑ Zbigniew Kadłubek, Bez języka. Esej o literaturze górnośląskiej, „Litteraria Copernicana” (2(30)/), 2019, s. 225, DOI: 10.12775/LC.2019.031, ISSN 1899-315X [dostęp 2025-02-13].
  13. 1 2 Instytut Teatralny, guldapoleca: Mianujom mie Hanka | e-teatr.pl [online], Teatr w Polsce – polski wortal teatralny [dostęp 2025-02-13].
  14. 1 2 „Mianujom mie Hanka” w Teatrze Telewizji. Premierę spektaklu obejrzało blisko pół miliona widzów! [Zdjęcia] [online], wKatowicach.eu [dostęp 2025-02-13].
  15. ↑ Wyborcza.pl [online], wyborcza.pl [dostęp 2025-02-13].
  16. ↑ Teatr Korez – „Złota Maska” za rolę Hanki w monodramie „Mianujom mie Hanka”. [dostęp 2017-08-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-31)].
  17. 1 2 UCHWAŁA NR XXIV/558/20 RADY MIASTA KATOWICE.
  18. 1 2 Telewizja Polska S.A, Nagrody i wyróżnienia XXIV Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej [online], dwateatry.tvp.pl [dostęp 2025-07-04].

Linki zewnętrzne