Michał Paszkiewicz
 | |
 inspektor SW | |
| Data urodzenia |
8 września 1883 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Formacja | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
inspektor więzień |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
 | |
Michał Paszkiewicz (ur. 8 września 1883, zm. 16–19 kwietnia 1940 w Katyniu) – inspektor Straży Więziennej, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Syn Stanisława i Anny urodzony 8 września 1883[1]. Był prawnikiem[2]. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został inspektorem II klasy więzienia w Warszawie[3]. 30 grudnia 1921 został mianowany kontrolerem[3]. 30 czerwca 1923 został mianowany referentem w Ministerstwie Sprawiedliwości[4]. W latach 1929–1932 był naczelnikiem więzienia we Wronkach, a w latach 1932–1934 naczelnikiem więzienia w Drohobyczu[5][6]. Od 1935, w stopniu inspektora SW, pełnił służbę w Inspekcji Więzień Departamentu Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości[7][8][9][10][11][5].
W nieznanych okolicznościach, po agresji ZSRR na Polskę (17 września 1939), dostał się do sowieckiej niewoli i został osadzony w obozie w Kozielsku[2][1]. Między 15 a 17 kwietnia 1940 przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego (lista nr 032/1 z 14 kwietnia 1940)[2][12][1]. Został zamordowany między 16 a 19 kwietnia 1940 w Katyniu i tam pogrzebany[2][1]. W tym samym miejscu zostali zamordowani inni wyżsi funkcjonariusze Straży Więziennej, pełniący służbę w Inspekcji Więzień: komisarz Antoni Aue i inspektor Józef Skibiński[13][11].
W miejscu kaźni prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne[14][15]. W 1943 jego ciało zostało zidentyfikowane w mundurze[16] w toku ekshumacji nadzorowanych przez Niemców[17] pod numerem 1130[18][19][2][1][16] – dosł. określony jako Paszkiewicz Michael (raport dzienny z 6 maja 1943)[2]. Przy jego szczątkach znaleziono legitymację członkowską Stowarzyszenia Rodziny Urzędniczej przy Ministerstwie Sprawiedliwości oraz dwie metryki urodzenia (jego i jego żony)[20][16][21]. Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 01130[20]. Od 28 lipca 2000 w miejscu zbrodni znajduje się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu[22].
Ordery i odznaczenia
- Złoty Krzyż Zasługi – 9 listopada 1932 „za zasługi w służbie więziennej”[23]
Upamiętnienie
Postanowieniem nr 112-48-07 Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 został awansowany pośmiertnie na stopień generała brygady[24]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
16 kwietnia 2009 na placu przy Publicznym Gimnazjum nr 4 im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Białej Podlaskiej został posadzony Dąb Pamięci Michała Paszkiewicza.
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 465.
- 1 2 3 4 5 6 Убиты в Катыни 2015 ↓, s. 578.
- 1 2 Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Sprawiedliwości”. 4, s. 43, 1922-02-15. Warszawa: Ministerstwo Sprawiedliwości..
- ↑ Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Sprawiedliwości”. 14, s. 351, 1923-07-15. Warszawa: Ministerstwo Sprawiedliwości.
- 1 2 Zbigniew Konopacki: Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. www.sw.gov.pl. [dostęp 2026-01-15].
- ↑ Z działalności Komitetu więziennego w Drohobyczu za r. 1933. „Przegląd Więziennictwa Polskiego”. 8 (17), s. 14–15, sierpień 1934. Warszawa.
- ↑ Kirkiczenko, Kraczkiewicz i Rudzisz 1935 ↓, s. 37.
- ↑ Kirkiczenko, Kraczkiewicz i Rudzisz 1936 ↓, s. 37.
- ↑ Kirkiczenko, Kraczkiewicz i Rudzisz 1937 ↓, s. 37.
- ↑ Kirkiczenko, Kraczkiewicz i Rudzisz 1938 ↓, s. 22.
- 1 2 Kirkiczenko, Kraczkiewicz i Rudzisz 1939 ↓, s. 23.
- ↑ Marek Tarczyński, Listy wywózkowe z obozu w Kozielsku s. 354.
- ↑ Убиты в Катыни 2015 ↓, s. 146, 679.
- ↑ Historia Zbrodni Katynskiej [online] [dostęp 2025-01-18] (pol.).
- ↑ Pierwsze ekshumacje w Katyniu. "Wszystko było przesiąknięte zapachem śmierci" - Historia [online], www.polskieradio.pl [dostęp 2025-01-18] (pol.).
- 1 2 3 Lista imienna zaginionych w ZSRR polskich jeńców wojennych z obozów Kozielsk - Ostaszków - Starobielsk, „Orzeł Biały. Polska walcząca o wolność.” (5 (343)), pbc.uw.edu.pl, 29 stycznia 1949, s. 4 [dostęp 2025-01-31] (pol.).
- ↑ Instytut Pamięci Narodowej - Kraków, Niemcy w Katyniu w 1943 roku, „Instytut Pamięci Narodowej - Kraków” [dostęp 2025-01-18] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-06] (pol.).
- ↑ Auswärtiges Amt, „Amtliches Material zum Massenmord von Katyn“, 1943, s. 197 [dostęp 2025-01-31] (niem.).
- ↑ Katyń według źródeł niemieckich – 1943 r.. stankiewicze.com. [dostęp 2025-01-30].
- 1 2 Adamska, Krawczak i Olczak 2012 ↓, s. 156.
- ↑ Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 126. ISBN 83-7001-294-9.
- ↑ Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. LIII.
- ↑ M.P. z 1932 r. Nr 259, poz. 297 (ISAP).
- ↑ M.P. z 2007 r. Nr 85, poz. 885 (ISAP)
Bibliografia
- Jolanta Adamska, Tadeusz Krawczak, Mariusz Olczak: Katyń. Listy ekshumacyjne i dokumenty Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża 1943–1944. Warszawa: Agencja Wydawnicza „egros”, 2012. ISBN 83-89986-91-4.
- Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
- Jerzy Kirkiczenko, Marian Kraczkiewicz, Kazimierz Rudzisz: Kalendarz informator sądowy na 1935 rok. Warszawa: Wydawnictwo „Biblioteka Prawnicza”, 1935.
- Jerzy Kirkiczenko, Marian Kraczkiewicz, Kazimierz Rudzisz: Kalendarz informator sądowy na 1936 rok. Warszawa: Wydawnictwo „Biblioteka Prawnicza”, 1936.
- Jerzy Kirkiczenko, Marian Kraczkiewicz, Kazimierz Rudzisz: Kalendarz informator sądowy na 1937 rok. Warszawa: Wydawnictwo „Biblioteka Prawnicza”, 1937.
- Jerzy Kirkiczenko, Marian Kraczkiewicz, Kazimierz Rudzisz: Kalendarz informator sądowy na 1938 rok. Warszawa: Wydawnictwo „Biblioteka Prawnicza”, 1938.
- Jerzy Kirkiczenko, Marian Kraczkiewicz, Kazimierz Rudzisz: Kalendarz informator sądowy na 1939 rok. Warszawa: Wydawnictwo „Biblioteka Prawnicza”, 1939.
- Marek Tarczyński, Listy wywózkowe z obozu w Kozielsku, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 3-4 (133-134), Warszawa 1990.
- Michał Paszkiewicz. katyn-pamietam.pl. [dostęp 2018-02-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-02-05)].
- Убиты в Катыни. Księga pamięci polskich jeńców wojennych – więźniów obozu NKWD w Kozielsku, rozstrzelanych decyzją Biura Politycznego Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (b) z 5 marca 1940 roku. Лариса Еремина (red.). Moskwa: Stowarzyszenie Memoriał, 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.