Michał Pirko

Michał Pirko
pułkownik pułkownik
Data urodzenia

1917

Data śmierci

1993

Przebieg służby
Lata służby

1944-1985

Siły zbrojne

Ludowe Wojsko Polskie

Późniejsza praca

Wojskowa Akademia Polityczna

Grób Michała Pirko na cmentarzu Powązkowskim

Michał Pirko (1917–1993) – polski historyk i germanista, badacz dziejów ruchu robotniczego, prof. dr hab., pułkownik Wojska Polskiego.

Życiorys

W latach 1940-1944 pełnił służbę w Armii Czerwonej. Uczestniczył m. in. w walkach w obronie Odessy i na Kaukazie. W maju 1944 rozpoczął służbę w LWP. W tym samym roku ukończył Oficerską Szkołę Polityczno-Wychowawczą, a następnie został skierowany do jednostek pancernych i artyleryjskich, kolejno na stanowiska zastępcy dowódcy pułku, brygady i dywizji do spraw politycznych. Brał udział w forsowaniu Odry i walk o Berlin. Po zakończeniu wojny współorganizował osadnictwo wojskowe na Pomorzu Zachodnim oraz brał udział w walkach z podziemiem niepodległościowym. Od 1946 pracował w szkolnictwie wojskowym. Doktorat obronił w 1960 na Uniwersytecie Warszawskim (Niemiecka polityka wywłaszczeniowa na ziemiach polskich w latach 1907-1908; promotor: Rafał Gerber). Od 1951 był pracownikiem Wojskowej Akademii Politycznej[1]. Do 1986 roku był tam kierownikiem Katedry Historii Międzynarodowego Ruchu Robotniczego na Wydziale Nauk Politycznych. W 1975 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego nauk humanistycznych. Był autorem wielu prac, artykułów naukowych i publicystycznych. Napisał m. in. rozprawę zatytułowaną "Niemiecka polityka wywłaszczeniowa na ziemiach polskich". Zawodową służbę wojskową zakończył w grudniu 1985. 31 grudnia 1985 został pożegnany przez I zastępcę szefa GZP WP gen. dyw. dr Tadeusza Szaciłę.

Członek Polskiej Partii Robotniczej od 1944, uczestnik Kongresu Zjednoczeniowego PPR-PPS w grudniu 1948[2], działacz PZPR. W latach 1985–1990 członek Rady Naczelnej i Zarządu Głównego ZBoWiD[3]. Pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 273-5-16)[4].

Wybrane publikacje

  • Teksty źródłowe do historii powszechnej 1870-1914, cz. 1, oprac. Michał Pirko, przy współpr. Mariana Leczyka, Warszawa: Wojskowa Akademia Polityczna im. F. Dzierżyńskiego 1959.
  • (współautor: Marian Leczyk), Wybór materiałów źródłowych do historii międzynarodowego ruchu robotniczego 1848-1871, Warszawa: Wojskowa Akademia Polityczna im. F. Dzierżyńskiego 1961.
  • (współautor: Marian Leczyk), Wybór materiałów źródłowych do historii międzynarodowego ruchu robotniczego 1871-1919, Warszawa : Wojskowa Akademia Polityczna im. F. Dzierżyńskiego 1962.
  • (współautorzy: Edward Barszcz, Marian Leczyk), Wybór materiałów źródłowych do historii międzynarodowego ruchu robotniczego 1918-1943, cz. 1-3, Warszawa: Wojskowa Akademia Polityczna im. F. Dzierżyńskiego1969.
  • Bülow a sprawa polska, Warszawa: Wojskowa Akademia Polityczna im. F. Dzierżyńskiego 1963.
  • Niemiecka polityka wywłaszczeniowa na ziemiach polskich w l. 1907-1908, Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1963.
  • (współautorzy: Leszek Grot, Ignacy Pawłowski, Wielkopolska w walce o niepodległość 1918-1919: wojskowe i polityczne aspekty powstania wielkopolskiego, Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1968.
  • Materiały źródłowe do historii międzynarodowego ruchu robotniczego po II wojnie światowej: narady i uchwały konferencji partii komunistycznych i robotniczych 1947-1967, oprac. Marian Leczyk, Michał Pirko, Warszawa: Wojskowa Akademia Polityczna im. F. Dzierżyńskiego 1969.
  • Rewolucja Październikowa z perspektywy półwiecza, red. nauk. Michał Pirko, Warszawa: Wojskowa Akademia Polityczna im. F. Dzierżyńskiego 1969.
  • (współautor: Marian Leczyk), Historia stosunków międzynarodowych 1919-1939, cz. 1-3, Warszawa: Wojskowa Akademia Polityczna im. F. Dzierżyńskiego 1969-1970.
  • (współautor: Edward Barszcz), Skrypt tezowy z historii powszechnej i międzynarodowego ruchu robotniczego: dla słuchaczy studiów zaocznych Wydziału Historyczno-Politycznego, Warszawa: Wojskowa Akademia Polityczna im. F. Dzierżyńskiego 1971.
  • (współautorzy: Ludwik Bazylow, Marian Leczyk), Historia międzynarodowego ruchu robotniczego, cz. 1-3, Warszawa: Wojskowa Akademia Polityczna 1972-1975.
  • (współautorzy: Ludwik Bazylow, Marian Leczyk), Historia międzynarodowego ruchu robotniczego, Warszawa: Wydaw. Min. Obrony Narodowej 1980.
  • (współautorzy: Bolesław Krasiewicz, Janusz Teleszyński), Stosunki międzynarodowe w świetle aktów państwowych i dokumentów źródłowych, cz. 1-2, Warszawa: WAP 1981.
  • (współautor: Bolesław Krasiewicz), Historia stosunków międzynarodowych, cz. 1: 1789-1918, Warszawa: WAP 1985.
  • (współautor: Marian Leczyk), Historia stosunków międzynarodowych, cz. 2: 1919-1939, Warszawa: WAP 1985.

Nagrody i odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ Tadeusz Rutkowski, Nauki historyczne w Polsce 1944-1970. Zagadnienia polityczne i organizacyjne, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2007, s. 570, przyp. 140.
  2. ↑ Żołnierska służba partii, "Żołnierz Wolności", nr 308, 30 grudnia 1982, s. 1-7.
  3. ↑ VII Kongres ZBoWiD, Wydawnictwo ZG ZBoWiD, Warszawa 1985, str. 337
  4. ↑ Cmentarz Stare Powązki: MICHAŁ PIRKO, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-02-16].
  5. ↑ Medale pamiątkowe, "Żołnierz Wolności", nr 297, 16 grudnia 1982, s. 1-2.
  6. ↑ Konkurs o Złote Pióro "ŻW", "Żołnierz Wolności", nr 137, 11-12 czerwca 1977, s. 1.

Bibliografia

  • Tadeusz Rutkowski, Nauki historyczne w Polsce 1944-1970. Zagadnienia polityczne i organizacyjne, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2007, s. 570.
  • Prof. dr hab. Michał Pirko, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2016-05-27].
  • Pożegnanie z bronią płk. prof. dr hab. Michała Pirki, "Żołnierz Wolności", nr 1, 2 stycznia 1986, s. 5.