Micrurus ornatissimus

Micrurus ornatissimus[1]
(Jan, 1858)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

zauropsydy

Podgromada

diapsydy

Rząd

łuskonośne

Podrząd

węże

Rodzina

zdradnicowate

Rodzaj

Micrurus

Gatunek

Micrurus ornatissimus

Synonimy
  • Elaps ornatissimus Jan, 1858
  • Elaps buckleyi Boulenger, 1896[2]
  • Micrurus ornatissimus — Schmidt, 1936[2]
  • Micrurus langsdorffi — Peters & Orejas-Miranda, 1970[2]
  • Micrurus langsdorffi ornatissimus — Perez-Santos & Moreno, 1988[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]

Zasięg występowania
Mapa występowania

Micrurus ornatissimus – gatunek jadowitego węża z rodziny zdradnicowatych (Elapidae). Jeden z grupy węży koralowych. Występuje w północno-zachodniej części Ameryki Południowej – na nizinach i niższych rejonach górskich zachodniej Amazonii. Prowadzi dzienny i nocny, naziemny tryb życia[4].

Systematyka

Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1858 roku włoski zoolog Giorgio Jan na łamach „Revue et magasin de zoologie pure et appliquée”. Autor nadał wężowi nazwę Elaps ornatissimus[5][6]. Holotyp MSNM[a], który pierwotnie znajdował się w Museo Civico di Storia Naturale di Milano w Mediolanie, uległ zniszczeniu w czasie II wojny światowej[2][6]. Nie wyróżnia się podgatunków[2].

Etymologia

  • Micrurus: gr. μικρος mikros „mały”[7]; κερκος kerkos „ogon”[8].
  • ornatissimus – łac. ornatus „ozdobiony, przyozdobiony” i łac. -issimus „ładny”[9][2], „bardzo”[4].

Morfologia

Jest to średniej wielkości wąż o krótkiej głowie, która jest tylko niewiele szersza od szyi. Jest ona czarna na górze, biało-czerwona po bokach i biała od spodu. Gatunek ten, jak inne węże z rodzaju Micrurus, ma małe oczy z ciemnymi tęczówkami. Tułów pokrywają dosyć wąskie pierścienie naprzemiennie czarne, białe i czerwone. Czarnych pierścieni jest od 38 do 67. Składają się z 2 łusek na grzbiecie i 1–2 łusek na brzuchu, są one ograniczone serią białych kropek tworzących pierścienie o grubości połowy łuski od grzbietu i jednej łuski przy brzuchu. Czerwone pierścienie są nieco grubsze o grubości od 2 do 2,5 łuski. Czerwone łuski mają czarne zakończenia. Ogon dość krótki, ubarwiony serią czarnych i białych pierścieni w liczbie 11–17 u samców i 8–12 u samic. Brzuch biały lub jasnożółtawy z czerwonymi i czarnymi naprzemiennymi plamami. Węże tego gatunku posiadają uzębienie typu proteroglypha, tzn. posiadają krótkie zęby jadowe zaopatrzone w rynienkę. Na obszarze swojego występowania jest jednym z trzech gatunków z rodzaju Micrurus o podobnym ubarwieniu, dwa pozostałe to Micrurus langsdorffi i Micrurus steindachneri. Może być także mylony z fałszywym wężem koralowym Erythrolamprus guentheri, który ma ponad 6 razy większe oczy[4][9].

Wymiary[2][4][9]:

Samiec Samica
Długość całkowita (mm) 879 930
Tarczki brzuszne 201–211 218–230
Tarczki podogonowe 47–52 33–38

Występowanie

Micrurus ornatissimus występuje we wschodnich podgórzach Andów i Amazonii w Kolumbii, Ekwadorze i Peru. Żyje na wysokościach 225–1700 m n.p.m. W Ekwadorze stwierdzono jego występowanie w prowincjach Tungurahua, Napo, Orellana, Morona Santiago, Zamora Chinchipe, Pastaza i Sucumbíos[9][4].

Ekologia i zachowanie

Gatunek prowadzi dzienny i nocny, lądowy tryb życia. Występuje w lasach deszczowych, zarówno w pierwotnych, jak i wtórnych. Spotykany jest także w przydomowych ogrodach i na obrzeżach lasów. Jego dieta składa się głównie z węży m.in. Atractus orcesi[4]. Ich jad jest neurotoksyczny i prawdopodobnie śmiertelny dla ludzi, ale nie istnieją żadne opublikowane zapisy dotyczące zatrucia. Są jajorodne, w opisanym lęgu samica zniosła 9 jaj, z których po 73 dniach wykluły się młode, miały od 17,6 do 22,6 cm długości[9][4].

Status

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN Micrurus ornatissimus jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, ang. Least Concern). Liczebność populacji ani jej trend nie są znane; gatunek ten określany jest jako pospolity w Ekwadorze i niepospolity w Peru[3][4].

Uwagi

  1. ↑ MSNM – Museo Civico di Storia Naturale di Milano, Mediolan[10].

Przypisy

  1. ↑ Micrurus ornatissimus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 P. Uetz & J. Hallermann, Micrurus surinamensis (JAN, 1858), [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2025-02-15] (ang.).
  3. 1 2 Micrurus ornatissimus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2025-02-15] (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 A. Arteaga, Ornate Coralsnake (Micrurus ornatissimus), [w:] Reptiles of Ecuador: Life in the middle of the world. (red. Arteaga A, Bustamante L, Vieira J), 2021, DOI: 10.47051/TABD5404 (ang.).
  5. ↑ G. Jan, Plan d'une iconographie descriptive des ophidiens et description sommaire de nouvelles espèces des serpents, „Revue et magasin de zoologie pure et appliquée”, 10, 1858, s. 438–449, 514–527 (fr.).
  6. 1 2 Van Wallach, Kenneth L. Williams, Jeff Boundy: Snakes of the World: A Catalogue of Living and Extinct Species. Boca Raton: Taylor and Francis, CRC Press, 2014, s. 162. ISBN 978-1-4822-0848-1. (ang.).
  7. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 136.
  8. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 45.
  9. 1 2 3 4 5 A. Carvajal-Campos & A. Rodríguez-Guerra, Micrurus ornatissimus, [w:] Reptiles del Ecuador. Version 2022.0. (red. Torres-Carvajal, O., Pazmiño-Otamendi, G., Ayala-Varela, F. y Salazar-Valenzuela, D), Quito: Museo de Zoología, Pontificia Universidad Católica del Ecuador, 2020 (hiszp.).
  10. Mark Henry Sabaj, Codes for Natural History Collections in Ichthyology and Herpetology, „Copeia”, 108 (3), 2020, s. 593–669, DOI: 10.1643/ASIHCODONS2020 (ang.).

Bibliografia