Mikołaj Majewski
![]() | |
| Pełne imię i nazwisko |
Mikołaj Teodor Majewski |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
21 listopada 1880 |
| Data i miejsce śmierci |
14 września 1944 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
od 1899 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
dowódca dywizji |
| Główne wojny i bitwy |
wojna rosyjsko-japońska |
| Odznaczenia | |
Mikołaj Teodor Majewski (ur. 9 listopada?/21 listopada 1880 w Kuźniecku, zm. 14 września 1944 w Warszawie) – generał brygady Wojska Polskiego.
Życiorys
Urodził się 21 listopada 1880 w Kuźniecku, w ówczesnej guberni saratowskiej, w rodzinie Erazma (zm. 1899) i Anieli z Nehrebeckich[1]. 31 sierpnia 1899 rozpoczął służbę w Armii Imperium Rosyjskiego. Po ukończeniu Korpusu Kadetów i Michajłowskiej Szkoły Artylerii w Petersburgu w 1901, będąc podporucznikiem, pełnił służbę w 7 Brygadzie Artylerii w Tambowie. Ukończył dziewięciomiesięczny kurs szermierki.
Brał udział w wojnie rosyjsko-japońskiej w latach 1904–1905. W czasie I wojny światowej do kwietnia 1915 przebywał na froncie dowodząc baterią artylerii. Z powodu odniesionych ran podczas walk w styczniu 1917, w stopniu pułkownika, został przeniesiony w stan spoczynku. W grudniu 1917 ponownie przyjęto go do służby czynnej w 7 Brygadzie Artylerii, powierzając mu w styczniu 1918 dowodzenie polską baterią artylerii konnej. Aresztowany przez bolszewików, zbiegł podczas transportu do Płoskirowa na Podolu. W lutym przedostał się do Odessy i stamtąd wyjechał do Francji, gdzie wstąpił do Armii Polskiej.
Wykorzystując zdobytą wiedzę i doświadczenie, brał udział w organizowaniu polskich jednostek i ich szkoleniu. W sierpniu 1918 został zastępcą dowódcy Obozu Wojska Polskiego, a następnie dowódcą Wyższej Szkoły Wojska Polskiego. W listopadzie 1918 objął funkcję komendanta Kwatery Głównej Naczelnego Dowództwa WP w Paryżu, a dwa miesiące później dowódcy Centrum Wyszkolenia Kawalerii, Artylerii i Inżynierii. 6 stycznia 1919 został dowódcą instrukcyjnego (szkolnego) pułku artylerii w składzie Dywizji Instrukcyjnej. 2 kwietnia 1919 został wyznaczony rozkazem gen. Józefa Hallera na stanowisko dowódcy 3 pułku artylerii polowej, na czele którego powrócił do kraju.
We wrześniu 1919 ukończył kurs czołgów w Łodzi, a w marcu 1920 – VIII kurs w Centrum Studiów Artyleryjskich w Warszawie. Od listopada do sierpnia 1920 dowodził m.in. 113 Brygadą Artylerii w Grupie Taktycznej gen. Louisa Bonnina, 11 Kresowym pułkiem artylerii polowej oraz – w zastępstwie – 11 Brygadą Artylerii. 29 maja 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu pułkownika, w artylerii, w grupie oficerów byłej armii gen. Hallera[2]. 8 lipca 1920 został przyjęty do Wojska Polskiego z byłej armii gen. Hallera z zatwierdzeniem posiadanego stopnia pułkownika artylerii, zaliczony do Rezerwy armii z jednoczesnym powołaniem do czynnej służby na czas wojny aż do demobilizacji i przydzielony do 18 Brygady Artylerii[3]. 7 sierpnia 1920 powierzono mu dowodzenie 13 Brygadą Artylerii.
W lutym 1921 ukończył miesięczny kurs dowódców pułków i brygad we Lwowie. Od lutego do kwietnia 1921 pełnił obowiązki – w zastępstwie – dowódcy 13 Dywizji Piechoty. 28 lipca 1921 został zwolniony ze stanowiska dowódcy 13 BA i wyznaczony na stanowisko dowódcy Szkoły Podchorążych Artylerii w Poznaniu[4], a następnie komendanta Obozu Szkół Artylerii w Toruniu. W marcu 1923 został szefem artylerii i uzbrojenia Dowództwa Okręgu Korpusu Nr III w Grodnie. W okresie od 1 grudnia 1924 do 20 sierpnia 1925 był słuchaczem II Kursu Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie. We wrześniu 1925 został mianowany dowódcą 18 Dywizji Piechoty. 28 stycznia 1929 zwolniony został ze stanowiska dowódcy 18 DP i mianowany dowódcą 6 Grupy Artylerii we Lwowie[5]. Z dniem 31 marca 1930 został przeniesiony w stan spoczynku[6]. Mieszkał w Warszawie. Został osadnikiem wojskowym w powiecie grodzieńskim[7].
Zginął 14 września 1944 w powstaniu warszawskim podczas bombardowania Zakładu Sióstr Rodziny Marii Szpitala Ujazdowskiego przy ul. Chełmskiej 19[8]. Po ekshumowaniu jego szczątki zostały złożone na cmentarzu Wolskim w Warszawie. Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajduje się jego symboliczny grób (kwatera A36-4-26)[9]. Był żonaty z Marią Niezielińską, miał syna Czesława.
Awanse
- podporucznik – sierpień 1901
- porucznik – wrzesień 1904
- kapitan – wrzesień 1905
- podpułkownik – luty 1918
- pułkownik – marzec 1919
- generał brygady – maj 1922
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski – 2 maja 1923[10][11]
- Krzyż Walecznych po raz pierwszy nr 13022 – 1921 „w zamian za otrzymaną wstążeczkę biało-amarantową b. armii gen. Hallera”[12][13]
- Krzyż Walecznych po rez drugi nr 38952[14]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
- Krzyż Oficerski Orderu Francuskiego Legii Honorowej – 1923[15]
- Medal Zwycięstwa – 19 kwietnia 1926[16]
Przypisy
- ↑ Kolekcja ↓, s. 17, 21, 28, 29.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 9 czerwca 1920, s. 399.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 28 z 28 lipca 1920, s. 648, 662.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 31 z 6 sierpnia 1921, s. 1301.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 14 lutego 1929, s. 69, 79.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 21 stycznia 1930, s. 2.
- ↑ Osadnicy wojskowi – lista kompletna. kresy.genealodzy.pl. s. 117. [dostęp 2015-04-05].
- ↑ Mikołaj Teodor Majewski. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2025-12-14].
- ↑ Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
- ↑ Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 19.
- ↑ Monitor Polski Nr 100 z 2 maja 1923. polona.pl. s. 9. [dostęp 2025-04-27].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 42 z 24 grudnia 1921, s. 1666.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 3–6.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 7–10.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 56 z 24 sierpnia 1923, s. 517.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 17 z 19 kwietnia 1926, s. 117.
Bibliografia
- Majewski Mikołaj Teodor. [w:] Kolekcja Generałów i Osobistości, sygn. I.480.359 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-12-14].
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
- Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione.
- Piotr Stawecki, Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939, Warszawa: Bellona, 1994, ISBN 83-11-08262-6, OCLC 830050159.
