Mikołaj Tapper
| Kraj działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
6 października 1913 |
| Data i miejsce śmierci |
17 sierpnia 1945 |
| Kapelan Armii Krajowej | |
| Okres sprawowania |
1941–1945 |
| Wyznanie | |
| Kościół | |
| Prezbiterat |
11 czerwca 1938 |
Mikołaj Tapper (ur. 6 października 1913 w Warszawie, zm. 17 sierpnia 1945 w Wilnie) – polski duchowny rzymskokatolicki, kapelan AK (ps. Żaba), uczestnik Akcji „Burza”[1][2][3].
Życiorys
Mikołaj Tapper był synem Piotra Tappera (żołnierza I Litewsko-Białoruskiego Batalionu Etapowego) i Janiny Ślesickiej. Został ochrzczony w cerkwi prawosławnej, ale matka wychowywała go w wierze katolickiej. Miał czworo młodszego rodzeństwa: Jerzego, Janinę, Marię i Michała. W młodości kilkukrotnie zmieniał miejsce zamieszkania, do czasu aż w 1926 roku zamieszkał w Wilejce[2][4].
W 1932 roku po ukończeniu gimnazjum w Wilejce wstąpił do Archidiecezjalnego Seminarium Duchownego w Wilnie[4]. Jednocześnie studiował na wydziale teologicznym Uniwersytetu Stefana Batorego, który ukończył w 1938 roku[2].
11 czerwca 1938 roku otrzymał święcenia prezbiteratu z rąk abp. Romualda Jałbrzykowskiego. Jako wikariusz pełnił posługę w Prozorokach, Wilnie i Mejszagole[4].
Od 1941 roku pełnił funkcję kapelana 3 kompanii 5 batalionu 77 Pułku Piechoty Armii Krajowej należącego do Zgrupowania Północ. 7 lipca 1944 roku brał udział w Akcji „Burza” przeciwko wojskom niemieckim. Mikołaj Tapper utrzymywał osobiste kontakty z dowódcą Zgrupowania Północ porucznikiem Janem Borysewiczem (ps. Krysia)[2].
25 grudnia 1944 roku NKWD aresztowało kapelana Tappera w Ejszyszkach. Został oskarżony o udział w akcji wyzwolenia Polaków więzionych przez NKWD w Ejszyszkach, przeprowadzonej w nocy z 19 na 20 października 1944 roku pod dowództwem ppor. Michała Babula (ps. Gaj)[4].
Wraz z kapelanem Tapperem na karę śmierci zostali skazani Henryk Golimont (ps. Grad), Michał Babul (ps. Gaj), Tomasz Antropik (ps. Arab), Józef Chiniewicz (ps. Grom), Józef Nowicki (ps. Noc)[5]. Wyrok wykonano poprzez rozstrzelanie 17 sierpnia 1945 roku w Wilnie w Więzieniu na Łukiszkach[4]. Rozstrzelanych pochowano w zbiorowym grobie na terenie dworu w Tuskulanach[6][7][8].
Wszyscy skazani w tym procesie zostali zrehabilitowani przez Sąd Najwyższy Litwy 5 grudnia 1990 roku[5]. W 2002 roku powstał Zespół Parku Pamięci w Tuskulanach. Jego częścią jest Kaplica-Kolumbarium, w której w 2004 roku spoczęły szczątki ofiar egzekucji z lat 1944 - 1947. Szczątki księdza Tappera do dzisiaj nie zostały zidentyfikowane[9]. Sejm Republiki Litewskiej ogłosił 28 września Dniem Pamięci Ofiar z Tuskulan[7].
Przypisy
- ↑ Tomasz Plaskota: Historyk o odkryciu wileńskiej "Łączki": "Mam nadzieję, że uda się zidentyfikować przynajmniej kilku żołnierzy AK". 2017-02-13. [dostęp 2026-03-17]. (pol.).
- 1 2 3 4 Samorząd Rejonu Solecznickiego: 80, rocznica śmierci ks. Mikołaja Tappera. 2025-08-17. [dostęp 2026-03-17]. (pol.).
- ↑ Rota. 80. rocznica śmierci ks. Mikołaja Tappera uczczona w Ejszyszkach. „Rota dodatek historyczno-patriotyczny dla Polaków na Litwie”. 1374, s. 4, 2025-08-21. (pol.).
- 1 2 3 4 5 IPN Białystok: Odsłonięcie tablicy upamiętniającej ks. Mikołaja Tappera – Ejszyszki, 17 sierpnia 2025. 2025-08-17. [dostęp 2026-03-17]. (pol.).
- 1 2 Ilona Lewandowska: Żołnierz AK w Tuskulanum: Henryk Golimont. 2017-04-28. [dostęp 2026-03-17]. (pol.).
- ↑ Ambasada RP w Wilnie: KOLUMBARIUM W TUSKULANUM. 2022-09-28. [dostęp 2026-03-17]. (pol.).
- 1 2 Centrum Badań nad Ludobójstwem i Ruchem Oporu Mieszkańców Litwy: ZESPÓŁ PARKU PAMIĘCI W TUSKULANACH. [dostęp 2026-03-17]. (pol.).
- ↑ TVP Wilno: Z Historią na Ty: Tragedia ukryta za murami Tuskulan #78. 2024-11-01. [dostęp 2026-03-17]. (pol.).
- ↑ L24plius: W Ejszyszkach odbędą się obchody 80. rocznicy śmierci ks. Mikołaja Tappera. 2025-08-08. [dostęp 2026-03-17]. (pol.).