Milovan Vidaković
 | |
| Data i miejsce urodzenia |
maj 1780 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Narodowość | |
| Język | |
| Dziedzina sztuki | |
| Ważne dzieła | |
|
Usamljeni junoša (powieść) | |
Milovan Vidaković, Милован Видаковић (ur. w maju 1780 w Nemenikuciach, zm. 28 października 1841 w Peszcie[1]) – serbski pisarz.
Życiorys
Pochodził z rodziny o tradycjach hajduckich, był synem Stevana i Stanki[1]. W 1788 wraz z rodziną osiedlił się w Irigu[1]. Uczył się w szkole w Irigu, a następnie w Timisoarze, Novim Sadzie, Szegedzie i w ewangelickim liceum w Kieżmarku[1]. W toku edukacji poznał kilka języków (łacinę, grekę, cerkiewnosłowiański, a także niemiecki i francuski). W latach 1817-1824 pracował jako profesor serbskiego gimnazjum w Nowym Sadzie. Po zwolnieniu z tej szkoły utrzymywał się z prywatnych lekcji w Timisoarze i w Sremski Karlovci. W 1835 przeniósł się do Pesztu, gdzie spędził ostatnie lata swojego życia[1].
W 1805 opublikował swoje pierwsze dzieło - wierszowany epos Istorija o prekrasnom Josifu, oparty na motywach biblijnych[2]. W 1810 wydał pierwszą powieść w historii literatury serbskiej Usamljeni junoša (Opuszczony młodzieniec), wzorowaną na modnych wówczas niemieckich powieściach filozoficzno-pedagogicznych[1][2]. W sporze o język serbski, wywołanym przez Vuka Karadzicia, który chciał porzucenia języka cerkiewnosłowiańskiego w literaturze na rzecz współczesnego języka serbskiego, Vidaković opowiadał się za językiem słowiańsko-serbskim jako językiem literackim, odrzucając używane przez Serbów słownictwo pochodzenia niemieckiego i tureckiego[3].
Twórczość
- 1805: Istorija o prekrasnom Josifu
- 1810: Usamljeni junoša (powieść)
- 1811: Velimir i Bosiljka (powieść)
- 1814-1823: Ljubomir u Jelisijumu (powieść w trzech tomach)
- 1825: Mladi Tovija (opowiadania)
- 1827: Kasija Carica (powieść)
- 1829: Siloan i Milena Srpkinja u Engleskoj (powieść)
- 1834: Ljubezna scena u veselom dvoru Ive Zagorice
- 1834: Putešestvije u Jerusalim (epos)
- 1838: Gramatika srpska
- 1839: Pesan istoričeska o Sv. Đorđu (poemat)
- 1839: Selim i Merima (niedokończona powieść)
Pamięć
W klasztorze Tresije (Sopot) obchodzone są corocznie Dni Milovana Vidakovicia[4].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Милован Видаковић. [online], srpskaenciklopedija.org [dostęp 2026-01-17] (serb.).
- 1 2 Милован Видаковић – српски бестселер писац у 19. веку. [online], gradskeinfo.rs [dostęp 2026-01-17] (serb.).
- ↑ Dorota Gil: Prawosławie, historia, naród - miejsce kultury duchowej w serbskiej tradycji i współczesności. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2005, s. 91. ISBN 978-83-233-1951-1.
- ↑ Дани Милована Видаковића [online], sopot.org.rs [dostęp 2026-01-17] (serb.).
Bibliografia
- Милован Видаковић. [online], srpskaenciklopedija.org [dostęp 2026-01-17] (serb.).