Mirambo

Mirambo

Mtyela Kasanda

Mirambo
Wódz ludu Nyamwezi
Dane biograficzne
Data śmierci	1884

Mirambo (Mtyela Kasanda, zm. 1884, Tanganika; obecnie Tanzania) – wódz ludu Nyamwezi z Afryki Wschodniej, który w latach 60. i 70. XIX wieku zdołał zjednoczyć wcześniej rozproszone grupy Nyamwezi w silne państwo, uzyskując strategiczną kontrolę nad szlakami handlowymi (m.in. karawanowymi) wykorzystywanymi przez kupców suahili-arabskich w rejonie Unyanyembe (okolice dzisiejszej Tabory)^[1].

Władza Mirambo opierała się m.in. na zdolności pozyskiwania broni palnej oraz na wykorzystaniu formacji ruga-ruga (najemnych wojowników, wiązanych w źródłach z tradycjami militarnymi Ngoni). W latach 1876–1880 kontrolował główne trasy prowadzące na północny zachód w kierunku Bugandy, oraz na zachód w stronę Ujiji nad jeziorem Tanganika. Kontrola nad handlem doprowadziła do długotrwałych konfliktów z kupcami suahili-arabskimi powiązanymi z sułtanatem Zanzibaru. W latach 70. XIX wieku Mirambo odniósł nad nimi szereg zwycięstw, zmuszając część z nich do uznania jego zwierzchnictwa i płacenia trybutu. W 1880 roku strona arabska zabiegała o pokój i zgodziła się na płacenie trybutu^[1][2].

W latach 70. XIX wieku Mirambo otrzymywał wsparcie od sułtana Zanzibaru Barghasha, zainteresowanego rozszerzaniem wpływów w głębi lądu. Sojusz ten osłabł w 1880 roku, gdy po zabiciu członków ekspedycji sponsorowanej przez króla Belgów Leopolda II (przez jednego z lokalnych wodzów powiązanych z Mirambo) Barghash – obawiając się reakcji europejskiej – wycofał poparcie^[1][2].

Państwo Mirambo miało w dużej mierze charakter „osobistego imperium” – po jego śmierci w 1884 roku szybko się rozpadło^[1][2].