Mirza Ghijas-beg

Mirza Ghiyas Beg

Mirza Ghiyas Beg
Data i miejsce urodzenia	połowa XVI wieku Teheran
Data i miejsce śmierci	1622 okolice Kangry
Miejsce spoczynku	Grobowiec Itimad-ud-Daulah w Agra
Zawód, zajęcie	skarbnik, wezyr
Narodowość	perska
Małżeństwo	Asmat Begum
Dzieci	Abul Hasan (Asaf Khan), Mehr-un-Nissa (Nur Dżahan)

Mirza Ghiyas Beg (ur. w połowie XVI wieku w Teheranie, zm. 1622 w okolicach Kangry) – perski szlachcic, który stał się jedną z najważniejszych postaci na dworze imperium Mogołów. Sprawował urząd diwana (skarbnika) w Kabulu, a następnie wezyra i otrzymał tytuł I’timad-ud-Daulah („Filar Państwa”). Był ojcem cesarzowej Nur Dżahan^[1].

Mirza Ghiyas Beg był synem męża stanu i poety Khvajeha Mohammada Sharifa, co zapewniło mu uprzywilejowane wychowanie. Poślubił Asmat Begum, córkę przedstawiciela klanu Aqa Mulla. Około 1576 roku, po śmierci ojca, stracił łaskę na dworze perskim, co skłoniło go do emigracji wraz z rodziną do Indii. Przyciągnęły go opowieści o dobrobycie dworu cesarza Akbara Wielkiego, który ustanowił stabilne imperium. Ponadto kuzyn Bega oraz wuj jego żony służyli już w administracji Mogołów^[2].

Podczas podróży na wschód rodzina Ghiyasa Bega została zaatakowana przez rabusiów i pozbawiona dobytku, pozostając tylko z dwoma mułami. Beg musiał zadbać o ciężarną żonę, dwóch synów i córkę. W 1577 roku w Qandaharze urodziła się jego druga córka, nazwana Mehr-un-Nissa („Słońce wśród Kobiet”). Z powodu desperackiej sytuacji rodzina niemal porzuciła noworodka. Pomocy udzielił im kupiec Malik Masud, szlachcic na dworze Mogołów, dzięki któremu Ghiyas Beg znalazł zatrudnienie jako urzędnik. Awansował na stanowisko diwana Kabulu^[2].

Mimo niepowodzeń, takich jak oskarżenia o sprzeniewierzenie i egzekucja jednego z synów za spiskowanie przeciwko cesarzowi Dżahangirowi, Ghiyas Beg stał się jedną z najpotężniejszych postaci imperium. Otrzymał tytuł I’timad-ud-Daulah oraz urząd wezyra po ślubie córki Mehr-un-Nissy (późniejszej Nur Dżahan) z cesarzem Dżahangirem w 1611 roku. Rodzina umocniła pozycję dzięki strategicznym małżeństwom: syn Asaf Khan poślubił córkę Khwaja Ghias-ud-dina z Kazwinu. Po 1611 roku rodzina Ghiyasa Bega, wraz z Nur Dżahan i Asaf Khanem, stanowiła najpotężniejszą frakcję na dworze Mogołów^[2].

W październiku 1621 roku w Agrze zmarła Asmat Begum. Mirza Ghiyas Beg zmarł trzy miesiące później, w 1622 roku, w pobliżu Kangry. Cesarz oddał mu hołd, opisując go jako „doskonale inteligentnego wezyra, życzliwego i mądrego towarzysza”, lojalnego wobec władcy i dbającego o biednych^[2].

Ghiyas Beg i jego żona Asmat Begum spoczywają w grobowcu w Agrze nad brzegiem Jamuny, zbudowanym w latach 1622–1628 przez ich córkę Nur Jahan. Znany jako Grobowiec I’timad-ud-Daulah, jest pierwszym z mogolskich monumentów w którym zrezygnowano z czerwonego piaskowca a użyto białego marmuru z techniką pietra dura^[1].