Misecznica grabowa

Misecznica grabowa
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

workowce

Klasa

miseczniaki

Rząd

misecznicowce

Rodzina

misecznicowate

Rodzaj

Glaucomaria

Gatunek

misecznica grabowa

Nazwa systematyczna
Glaucomaria carpinea (L.) S.Y. Kondr., Lőkös & Farkas
Acta Bot. Hung. 61(1-2): 153 (2019)

Misecznica grabowa (Glaucomaria carpinea (L.) S.Y. Kondr., Lőkös & Farkas) – gatunek grzybów z rodziny misecznicowatych (Lecanoraceae)[1]. Ze względu na symbiozę z glonami zaliczany jest do porostów[2].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lecanora, Lecanoraceae, Lecanorales, Lecanoromycetidae, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy gatunek ten opisany został w 1753 r. przez Karola Linneusza jako Lichen carpinus (porost grabowy). W 1888 r. Edvard August Vainio przeniósł go do rodzaju Lecanora, a w 2019 r. Sergei Yakovlevich Kondratjuk, László Lőkös i Edit Farkas do rodzaju Glaucomaria[1]. Niektóre synonimy nazwy naukowej[3]:

  • Courtoisia angulosa (Schreb.) L. Marchand 1830
  • Lecanora albella subsp. angulosa (Schreb.) Cromb.
  • Lecanora albella var. angulosa (Schreb.) Flot. 1849
  • Lecanora angulosa (Schreb.) Ach. 1810
  • Lecanora carpinea (L.) Vain. 1888
  • Lichen angulosus Schreb. 1771
  • Parmelia angulosa (Schreb.) Ach. 1803
  • Patellaria angulosa (Schreb.) Hoffm. 1796
  • Scutellaria angulosa (Schreb.) Baumg. 1790
  • Scutellaria carpinea (L.) Baumg. 1790
  • Verrucaria angulosa (Schreb.) Hoffm. 1796

Nazwa polska według Wiesława Fałtynowicza[2] i Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist[4]. Jest niespójna z aktualną nazwą naukową.

Charakterystyka

Plecha heteromeryczna, skorupiasta, cienka, gładka, słabo pomarszczona lub brodawkowata. Może być jednolita, lub popękana, często posiada jaśniejsze przedplesze. Powierzchnia o barwie białawej, szarej lub jasno szarozielonkawej. Urwistki nie występują[5][6].

Reakcje barwne: K + żółty, C + pomarańczowy do pomarańczowo-czerwony, P- lub P + jasnożółty[6].

Owocniki skupione lub rozproszone, zazwyczaj dość liczne. Są to okrągłe, lub nieregularnie tępo-kanciaste apotecja lekanorowe o średnicy 0,5–1 (1,5) mm. Mają płaskie lub nieco wypukłe tarczki o barwie bladocielistej, jasnobrunatnej lub ciemnobrunatnej. Charakterystyczną cechą jest ich białawe lub niebieskawe oprószenie. Brzeżki apotecjów gładkie lub karbowane, cienkie lub dość grube, trwałe, o jasnoszarej barwie[5]. Hypotecjum bezbarwne, bez kropli oleju, hymenium bezbarwne. Rdzeń ma grubość 35–80 μm, występują w nim glony protokokkoidalne i liczne, drobne kryształki, które pod wpływem KOH rozpuszczają się[6].

Powstające w apotecjach askospory są jednokomórkowe, bezbarwne, elipsoidalne, proste i mają rozmiar (9–) 12–14 (–14,5) × (5,5-) 6–7,5 (–8,5) μm, a ich ściana ma grubość poniżej 1 μm. Pyknidy nie występują. W jednym worku powstaje po 8 askospor[6].

Kwasy porostowe: atranorin, chloroatranorin, eugenidol, sordidol[6].

Najbardziej podobna jest misecznica jaśniejsza (Lecanora chlarotera), która również rośnie na drzewach liściastych i ma białą lub białoszarą plechę. Odróżnia się większymi apotecjami, które nie są oprószone, jak u misecznicy grabowej[6].

Występowanie i siedlisko

Występuje głównie na półkuli północnej. W Ameryce Północnej i Europie jest szeroko rozprzestrzeniony, podano też jego występowanie na Syberii i w Maroku. Na półkuli południowej opisano występowanie tego gatunku tylko w Nowej Zelandii[7]. W Polsce gatunek pospolity na terenie całego kraju[5].

Rośnie na korze drzew w miejscach świetlistych, głównie na drzewach przydrożnych i rosnących pojedynczo, rzadko w lasach[5].

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2025-12-21].
  2. 1 2 Wiesław Fałtynowicz, Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, s. 146, ISBN 83-89648-06-7.
  3. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2025-12-21] (ang.).
  4. ↑ Wiesław Fałtynowicz i inni, Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2024, s. 247–249, ISBN 978-83-62975-47-1 (ang.).
  5. 1 2 3 4 Hanna Wójciak, Porosty, mszaki, paprotniki, Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010, s. 107, ISBN 978-83-7073-552-4.
  6. 1 2 3 4 5 6 Lecanora carpinea [online], Consortium of North American Lichen Herbaria [dostęp 2014-08-02].
  7. ↑ Discover Life Maps [online] [dostęp 2015-02-05].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.