Mit polityczny

Mit polityczny jest zmistyfikowaną formą świadomości politycznej[1]. Podstawowym składnikiem mitu politycznego jest czynnik emocjonalny. Mit jest strukturą otwartą, może być wzbogacony lub pewne jego części mogą być pomijane. Mit polityczny stanowi znaczącą część mitów występujących w życiu społecznym.

Cechy mitów

Cechy charakteryzujące mity polityczne:

  1. oparte na wierze;
  2. narzucone przez grupę;
  3. irracjonalne;
  4. niepodatne na weryfikację z praktyką;
  5. oparte na autorytetach społecznych;
  6. silnie oddziałujące na życie.

Mit wyrasta z ludzkich potrzeb, uczuć, których zaspokojenie jest oczekiwane przez dany podmiot. Mit polityczny daje jednostce, jak i grupie uzasadnienie owych działań politycznych. Mit polityczny jest traktowany jako irracjonalny, fałszywy i złudny element świadomości politycznej. Francuski myśliciel Georges Sorel opierał swój program na przekonaniu, że siłą napędową w dziejach zawsze stanowią walczące mniejszości. Masy są pasywne i najczęściej słuchają głosów swoich przywódców, swej elity. Wychodząc z tego założenia przyjmował, że wszelkie przewroty w historii nieuchronnie łączą się z określonymi hasłami, z mitami społecznymi, które ogarniają ludzi, tworzą ich siłę. Mitami pierwszych chrześcijan była wiara w powtórne przyjście Chrystusa, mitem francuskich jakobinów idea wolności, równości i braterstwa. Takim mitem ruchu syndykalistycznego jest idea strajku powszechnego, który obali ustrój kapitalistyczny i wprowadzi na jego miejsce ustrój wolnych wytwórców, zrzeszonych w syndykaty. Mit wyzwolenia od przemocy społeczeństwa syndykalistycznego wcale nie musi być udziałem większości klasy robotniczej; mniejszość uświadomiona – ma moralne prawo do działania w imieniu nieuświadomionej większości. Kształtowanie mitu politycznego jest określonym procesem, w którym jego powstanie i konsekwencje polityczne zasługują na uwagę.

Proces tworzenia mitu zdaniem T. Biernata obejmuje:

  • przekaz informacji początkowych o rzeczywistości społeczno-politycznej lub jej wycinku, ukierunkowany na zmianę świadomości zbiorowej;
  • przekształcanie treści informacji początkowych w zasadę mitu tj. obiegowy sąd o rzeczywistości społeczno-politycznej;
  • wysłowienie mitu – stanowiąc uzewnętrznienie zasady mitu w konkretnych zachowaniach politycznych

Efektem narodzin mitu politycznego jest więc powstanie normy działania grupowego lub zbiorowa gotowość do konkretnych zachowań politycznych. Szczególną rolę w polityce odgrywa mit wroga mobilizujący do działań wielkie grupy społeczne (narody, wspólnoty wyznaniowe, grupy zawodowe).

Przypisy

  1. ↑ Joanna Marszałek-Kawa, Danuta Plecka (red.), Leksykon wiedzy politologicznej, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2018, s. 277–278, ISBN 978-83-66220-26-3, OCLC 1091293670.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.