Mnesarete

Mnesarete
Cowley, 1934[1]
Ilustracja
Mnesarete pruinosa
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Podgromada

uskrzydlone

Rząd

ważki

Podrząd

ważki równoskrzydłe

Nadrodzina

Calopterygoidea[2][1]

Rodzina

świteziankowate

Podrodzina

Hetaerininae[2]

Rodzaj

Mnesarete

Typ nomenklatoryczny

Lais hyalina Selys, 1853

Synonimy
Gatunki

23 gatunki – zobacz opis w tekście

Mnesarete – rodzaj ważek z rodziny świteziankowatych (Calopterygidae)[1].

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Południowej – na południe po północną Argentynę i Urugwaj[6].

Morfologia

Są to ważki średniej wielkości lub małe; długość odwłoka samców 31–42 mm, samic 24–39 mm[7]. Brak jest cech diagnostycznych, które by dotyczyły wszystkich gatunków z tego rodzaju. Głowa od metalicznej po matową. Tułów zwykle z metalicznym połyskiem. Nogi długie. Skrzydła najczęściej szkliście przejrzyste, z czarnym użyłkowaniem; pterostygma jest obecna tylko u kilku gatunków[7].

Systematyka

Takson ten wprowadził (jako podrodzaj rodzaju Hetaerina) w 1853 roku niemiecki entomolog w Hermann August Hagen w artykule belgijskiego polityka i zoologa Edmonda de Sélysa Longchampsa. Hagen nadał nowemu podrodzajowi nazwę Lais i zaliczył do niego sześć nowo opisanych przez obu tych autorów gatunków[4]. Ponieważ nie wskazano gatunku typowego, w 1890 roku Kirby wyznaczył na gatunek typowy Lais hyalina, podniósł także wiele opisanych w publikacjach Sélysa podrodzajów, w tym Lais, do rangi rodzaju[3][8]. Nazwa Lais okazała się jednak młodszym homonimem opisanego w 1848 roku rodzaju osłonic; w tej sytuacji w 1934 roku angielski entomolog John Cowley zmienił nazwę rodzaju ważek na Mnesarete[3][9].

W 2006 roku amerykański entomolog Rosser W. Garrison dokonał zmian w systematyce rodzaju, wydzielając z niego na podstawie różnic w morfologii dwa nowe rodzaje: Bryoplathanon (z jednym gatunkiem) i Ormenophlebia (z czterema gatunkami). Autor przedstawił też szczegółowy opis rodzaju, klucz do oznaczania oraz opisał 7 nowych gatunków[7]. Obecnie do rodzaju zaliczane są 23 gatunki[1].

Etymologia

  • Lais: greckie imię żeńskie, prawdopodobnie nawiązuje do gr. λαός laos „ludzie”. Jest to typowe imię heter (odpowiednik kurtyzany) w starożytnej Grecji[5].
  • Mnesarete: greckie imię żeńskie, gr. μνησ(ι)– mnēs(i)– „pamiętający” + ἀρετή aretē „dobroć, cnota”. Mnesarete to prawdziwe imię greckiej hetery Fryne[5].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki[1]:

Uwagi

  1. ↑ Nazwa zajęta przez Lais Gistl, 1848 (Tunicata)[3].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-10-12] (ang.).
  2. 1 2 Klaas-Douwe B. Dijkstra, Vincent J. Kalkman, Rory A. Dow, Frank R. Stokvis, Jan Van Tol. Redefining the damselfly families: a comprehensive molecular phylogeny of Zygoptera (Odonata). „Systematic Entomology”. 39 (1), s. 68–96, 2014. DOI: 10.1111/syen.12035.
  3. 1 2 3 4 5 Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. I Zygoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 42, seria: The Animal kingdom. (ang.).
  4. 1 2 3 E. de Sélys Longchamps, Synopsis des Caloptérygines, „Bulletins de l'Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique”, 20 (Annexe), Bruksela 1853–1854, s. 27 (fr.).
  5. 1 2 3 Matti Hämäläinen, Heinrich Fliedner, Etymology of the scientific names of the extant demoiselle damselflies (Odonata: Calopterygidae), „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 174, 2022, s. 32–34 (ang.).
  6. ↑ wynik wyszukiwania: Mnesarete. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2025-10-12]. (ang.).
  7. 1 2 3 R.W. Garrison, A Synopsis of the Genera Mnesarete Cowley, Bryoplathanon gen. nov., and Ormenoplebia gen. nov. (Odonata: Calopterygidae), „Contributions in science”, 506, 2006, s. 1–84 (ang.).
  8. ↑ W.F. Kirby, A Synonymic Catalogue of Neuroptera Odonata, or Dragonflies, with an Appendix of Fossil Species, London: Gurney & Jackson, 1890, s. 103–104 (ang.).
  9. ↑ J. Cowley, Changes in the generic names of the Odonata, „The Entomologist”, 67, Simpkin, Marshall & Company, 1934, s. 201 (ang.).