Mnesarete
| Mnesarete | |||
| Cowley, 1934[1] | |||
![]() Mnesarete pruinosa | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Rodzaj |
Mnesarete | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Lais hyalina Selys, 1853 | |||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Gatunki | |||
| |||
Mnesarete – rodzaj ważek z rodziny świteziankowatych (Calopterygidae)[1].
Zasięg występowania
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Południowej – na południe po północną Argentynę i Urugwaj[6].
Morfologia
Są to ważki średniej wielkości lub małe; długość odwłoka samców 31–42 mm, samic 24–39 mm[7]. Brak jest cech diagnostycznych, które by dotyczyły wszystkich gatunków z tego rodzaju. Głowa od metalicznej po matową. Tułów zwykle z metalicznym połyskiem. Nogi długie. Skrzydła najczęściej szkliście przejrzyste, z czarnym użyłkowaniem; pterostygma jest obecna tylko u kilku gatunków[7].
Systematyka
Takson ten wprowadził (jako podrodzaj rodzaju Hetaerina) w 1853 roku niemiecki entomolog w Hermann August Hagen w artykule belgijskiego polityka i zoologa Edmonda de Sélysa Longchampsa. Hagen nadał nowemu podrodzajowi nazwę Lais i zaliczył do niego sześć nowo opisanych przez obu tych autorów gatunków[4]. Ponieważ nie wskazano gatunku typowego, w 1890 roku Kirby wyznaczył na gatunek typowy Lais hyalina, podniósł także wiele opisanych w publikacjach Sélysa podrodzajów, w tym Lais, do rangi rodzaju[3][8]. Nazwa Lais okazała się jednak młodszym homonimem opisanego w 1848 roku rodzaju osłonic; w tej sytuacji w 1934 roku angielski entomolog John Cowley zmienił nazwę rodzaju ważek na Mnesarete[3][9].
W 2006 roku amerykański entomolog Rosser W. Garrison dokonał zmian w systematyce rodzaju, wydzielając z niego na podstawie różnic w morfologii dwa nowe rodzaje: Bryoplathanon (z jednym gatunkiem) i Ormenophlebia (z czterema gatunkami). Autor przedstawił też szczegółowy opis rodzaju, klucz do oznaczania oraz opisał 7 nowych gatunków[7]. Obecnie do rodzaju zaliczane są 23 gatunki[1].
Etymologia
- Lais: greckie imię żeńskie, prawdopodobnie nawiązuje do gr. λαός laos „ludzie”. Jest to typowe imię heter (odpowiednik kurtyzany) w starożytnej Grecji[5].
- Mnesarete: greckie imię żeńskie, gr. μνησ(ι)– mnēs(i)– „pamiętający” + ἀρετή aretē „dobroć, cnota”. Mnesarete to prawdziwe imię greckiej hetery Fryne[5].
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące gatunki[1]:
- Mnesarete aenea (Selys, 1853)
- Mnesarete astrape De Marmels, 1989
- Mnesarete borchgravii (Selys, 1869)
- Mnesarete cupraea (Selys, 1853)
- Mnesarete devillei (Selys, 1880)
- Mnesarete drepane Garrison, 2006
- Mnesarete ephippium Garrison, 2006
- Mnesarete fulgida (Selys, 1879)
- Mnesarete fuscibasis (Calvert, 1909)
- Mnesarete grisea (Ris, 1918)
- Mnesarete guttifera (Selys, 1873)
- Mnesarete hauxwelli (Selys, 1869)
- Mnesarete hyalina (Hagen in Selys, 1853)
- Mnesarete lencionii Garrison, 2006
- Mnesarete loutoni Garrison, 2006
- Mnesarete machadoi Garrison, 2006
- Mnesarete marginata (Selys, 1879)
- Mnesarete metallica (Selys, 1869)
- Mnesarete pruinosa (Hagen in Selys, 1853)
- Mnesarete pudica (Hagen in Selys, 1853)
- Mnesarete rhopalon Garrison, 2006
- Mnesarete smaragdina (Selys, 1869)
- Mnesarete williamsoni Garrison, 2006
Uwagi
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-10-12] (ang.).
- 1 2 Klaas-Douwe B. Dijkstra, Vincent J. Kalkman, Rory A. Dow, Frank R. Stokvis, Jan Van Tol. Redefining the damselfly families: a comprehensive molecular phylogeny of Zygoptera (Odonata). „Systematic Entomology”. 39 (1), s. 68–96, 2014. DOI: 10.1111/syen.12035.
- 1 2 3 4 5 Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. I Zygoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 42, seria: The Animal kingdom. (ang.).
- 1 2 3 E. de Sélys Longchamps, Synopsis des Caloptérygines, „Bulletins de l'Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique”, 20 (Annexe), Bruksela 1853–1854, s. 27 (fr.).
- 1 2 3 Matti Hämäläinen, Heinrich Fliedner, Etymology of the scientific names of the extant demoiselle damselflies (Odonata: Calopterygidae), „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 174, 2022, s. 32–34 (ang.).
- ↑ wynik wyszukiwania: Mnesarete. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2025-10-12]. (ang.).
- 1 2 3 R.W. Garrison, A Synopsis of the Genera Mnesarete Cowley, Bryoplathanon gen. nov., and Ormenoplebia gen. nov. (Odonata: Calopterygidae), „Contributions in science”, 506, 2006, s. 1–84 (ang.).
- ↑ W.F. Kirby, A Synonymic Catalogue of Neuroptera Odonata, or Dragonflies, with an Appendix of Fossil Species, London: Gurney & Jackson, 1890, s. 103–104 (ang.).
- ↑ J. Cowley, Changes in the generic names of the Odonata, „The Entomologist”, 67, Simpkin, Marshall & Company, 1934, s. 201 (ang.).
