Mohun wielki
| Mulleripicus pulverulentus[1] | |||
| (Temminck, 1826) | |||
 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
mohun wielki | ||
| Synonimy | |||
| |||
| Podgatunki | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
 | |||
| Zasięg występowania | |||
 | |||
Mohun wielki[4], mohun (Mulleripicus pulverulentus) – gatunek ptaka z rodziny dzięciołowatych (Picidae), zamieszkujący południową i południowo-wschodnią Azję. Narażony na wyginięcie.
Morfologia
Jest to największy z dzięciołów Starego Świata. Długość ciała 45–50 cm[2]; masa ciała 360–563 g[2][5].
Zarówno samce, jak i samice mają płowobrązowe gardła i szyje; samce mają czerwone „wąsy”. Młode przypominają ubarwieniem samice, ale są ciemniejsze, mają bardziej stonowane barwy i więcej jasnych plamek na spodzie ciała.
Zasięg występowania
Południowa i południowo-wschodnia Azja: od północnych Indii do południowo-zachodnich Chin, Indochin i Półwyspu Malajskiego, niektóre wyspy Indonezji i zachodnich Filipin.
Ekologia i zachowanie
Środowisko
Lasy, również bagienne.
Zachowanie
Zbierają się w stada liczące około sześciu osobników i przelatują z czubka jednego drzewa na drugi. Lecą powoli, nawołując gdaczącymi głosami. Ich lot nie jest falisty, jak u innych dzięciołów.
Okres lęgowy
W okresie lęgowym grupy rozpadają się na poszczególne pary. Ptaki drążą dziuple wysoko w pniach drzew – często martwych i butwiejących. Samica składa na niewysłanym dnie dziupli 3 lub 4 jaja. Wysiadują je oboje rodzice, a później wspólnie opiekują się pisklętami i karmią je.
Odżywianie
Podstawowym pożywieniem mohunów wielkich są toczące drewno larwy chrząszczy; wykuwają je z drewna silnymi dziobami. Zjadają także inne owady (mrówki, termity, pszczoły bezżądłowe[6]). Sporadycznie uzupełniają dietę drobnymi owocami[6].
Status zagrożenia
IUCN od 2010 roku uznaje mohuna wielkiego za gatunek narażony (VU, Vulnerable); wcześniej, od 1988 roku był on klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Liczebność światowej populacji szacunkowo mieści się w przedziale 10–70 tysięcy dorosłych osobników. Trend liczebności populacji ocenia się jako silnie spadkowy[3].
Podgatunki
Zwykle wyróżnia się trzy podgatunki Mulleripicus pulverulentus[2][7][8]:
- M. p. mohun Ripley, 1950 – północne Indie, Nepal i północno-wschodnie Indie
- M. p. harterti Hesse, 1911 – północno-wschodnie Indie do południowo-zachodnich Chin, Indochin i północnego Półwyspu Malajskiego
- M. p. pulverulentus (Temminck, 1826) – południowy Półwysep Malajski, wyspy: Borneo, Sumatra, Jawa, Balabac i Palawan.
Autorzy Handbook of the Birds of the World nie uznają podgatunku mohun[5][9].
Przypisy
- ↑ Mulleripicus pulverulentus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 3 4 H. Winkler, D.A. Christie, G.M. Kirwan, C. Hansasuta, Great Slaty Woodpecker (Mulleripicus pulverulentus), version 1.1, [w:] Birds of the World (red. N.D. Sly), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2023, DOI: 10.2173/bow.grswoo1.01.1 [dostęp 2026-08-06] (ang.).
- 1 2 BirdLife International, Mulleripicus pulverulentus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2023, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-06] (ang.).
- ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Plemię: Picini Leach, 1819 (Wersja: 2024-10-05). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-06].
- 1 2 del Hoyo, J., Elliott, A. & Sargatal, J. (red.), Handbook of the Birds of the World, t. 7. Jacamars to Woodpeckers, Barcelona: Lynx Edicions, 2002, s. 555, ISBN 84-87334-37-7.
- 1 2 N. Bouglouan: Great Slaty Woodpecker. [w:] oiseaux-birds.com [on-line]. [dostęp 2021-09-16]. (ang.).
- ↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-06] (ang.).
- ↑ AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).
- ↑ HBW and BirdLife International, Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 10 [online], październik 2025 [dostęp 2026-08-06].
Bibliografia
- Philip J. Whitfield, Henryk Garbarczyk, Paweł Kozłowski (tłumacz), Eligiusz Nowakowski: Wielka encyklopedia zwierząt : imperium kręgowców (oryg. The Marshall Illustrated Encyclopedia of Animals). Warszawa: Świat Książki, 1999. ISBN 83-7227-275-1.
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).