Mokraď
Mokraď (węg. Mokrágy) – dawniej samodzielna wieś, obecnie dzielnica miasta Dolný Kubín w północnej Słowacji, w kraju żylińskim, w historycznym regionie Orawa.
Położenie
Leży w północnej części Dolnego Kubina, w dolinie Orawy, która stanowi tu granicę między Magurą Orawską (na północy) a Pogórzem Orawskim (na południu). Zabudowa miejscowości leży praktycznie w całości na lewym brzegu rzeki, pomiędzy jej korytem a przelotową drogą nr I/59 (R3 / międzynarodowa trasa E77) z przejścia granicznego w Chyżnem przez Trzcianę i Dolny Kubin do Rużomberku[1].
Po wschodniej stronie historycznej zabudowy biegnie również linia kolejowa nr 181 z Kraľovan do Trzciany, na której znajduje się przystanek Mokraď[1].
Historia
Wieś rozwinęła się z folwarku, przynależnego do Zamku Orawskiego. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1357 r. W roku 1420 była wzmiankowana jako wieś należąca do feudalnego „państwa” z siedzibą na wspomnianym zamku, a od 1587 r. należała do rodziny Gužičów. Opustoszała w czasach tzw. „wojen kuruckich” w drugiej połowie XVII w. W XVIII w. dostała się do rąk Abaffych. Ferenc Abaffy, przeniknięty ideami Oświecenia, w latach 70. XVIII w. podburzał miejscowych chłopów przeciwko ustawom urbarialnym Marii Teresy[2].
Mieszkańcy zajmowali się hodowlą, flisactwem i domowym tkactwem lnianego płótna. W XIX w. działała tu gorzelnia, a w czasach Pierwszej Republiki (1918–1938) parowy tartak. W latach 1945-1951 wybudowano tu fabrykę łożysk walcowych. Mieszkańcy znaleźli pracę w tym zakładzie, miejscowej Spółdzielni Rolniczej i w zakładach metalurgicznych w Širokej (Zamki Orawskie)[2].
Zabytki
W północnej części zabudowy miejscowości zachował się historyczny dwór Abaffych (kasztel Abaffych; słow. Abaffyovský kaštieľ) – pierwotnie renesansowy z ok. 1600 r., później przebudowywany[2], otoczony niewielkim, XIX-wiecznym parkiem.