Monkey River

Monkey River
Ilustracja
Dolny bieg Monkey River – estuarium
Kontynent

Ameryka Północna

Państwo

 Belize

Lokalizacja

dystrykt Toledo

Rzeka
Długość ok. 60 km
Źródło
Miejsce Góry Maya
Współrzędne

16°30′08″N 88°51′47″W/16,502222 -88,863056

Ujście
Recypient Zatoka Honduraska (Morze Karaibskie)
Miejsce

Monkey River Town

Wysokość

0

Współrzędne

16°21′54″N 88°29′03″W/16,365000 -88,484167

Położenie na mapie Belize
Mapa konturowa Belize, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast na dole znajduje się punkt z opisem „ujście”

Monkey River – rzeka w południowym Belize, biorąca swój początek w górach Maya i uchodząca do Morza Karaibskiego[1]. W swoim górnym biegu przepływa przez chronione obszary leśne, w tym rezerwat przyrody Bladen Nature Reserve, a w dolnym odwadnia tereny rolnicze, w tym intensywne plantacje bananów, mango i cytrusów oraz farmy krewetek[2].

Dorzecze Monkey River jest największym i najbardziej obciążonym zanieczyszczeniami systemem rzecznym w obrębie korytarza ekologicznego Maya Mountain Marine-Area Transect, łączącego góry z rafą koralową[2].

Do głównych dopływów i ramion źródłowych rzeki należą Swasey Branch, Trio Branch oraz Bladen Branch[1]. Rzeka uchodzi do morza przy miejscowości Monkey River Town, położonej około 19 km na południe od półwyspu Placencia[3].

Przebieg rzeki

Rzeka ma swój początek w górach Maya w południowym Belize. Do jej głównych dopływów należą rzeki Bladen Branch (wypływająca z rezerwatu Bladen Nature Reserve), Swasey Branch oraz Trio Branch. W górnym biegu rzeka przepływa przez dziewicze tereny leśne i chronione obszary górskie, natomiast w dolnym biegu przecina tereny rolnicze. Rzeka uchodzi do Morza Karaibskiego w pobliżu miejscowości Monkey River Town[1][2][3].

Ochrona przyrody

Czapla błękitna wielka (Ardea herodias) – Monkey River, Belize
Czapla modra (Ardea herodias), Monkey River, Belize

Zlewnia Monkey River stanowi kluczowy element korytarza ekologicznego Maya Mountain Marine-Area Transect, łączącego góry Maya z barierą koralową Belize. Obszar ten jest siedliskiem wielu zagrożonych gatunków, w tym jaguarów, ocelotów, tapirów, a także rzadkich ptaków, takich jak ara żółtoskrzydła[2].

Ekosystem rzeki został poważnie naruszony w październiku 2001 roku przez huragan Iris (kategorii 4), który spowodował masowe zniszczenia drzewostanu i drastyczny spadek populacji wyjców czarnych (o 42% bezpośrednio po burzy)[4]. W celu ochrony zlewiska i przywrócenia jego równowagi powołano organizację Monkey River Watershed Association, która zajmuje się m.in. zalesianiem stref buforowych oraz walką z erozją[3][5].

Hydronimia

Nazwa rzeki pochodzi od zamieszkujących okoliczne lasy wyjców czarnych, których głośne nawoływania są charakterystycznym elementem dźwiękowym doliny rzeki[6]. Występowanie tych naczelnych wzdłuż brzegów rzeki jest jedną z głównych atrakcji przyrodniczych regionu[5].

Jakość wód i zagrożenia

Zlewnia Monkey River jest uznawana za najbardziej obciążoną zanieczyszczeniami spośród wszystkich zlewni w obrębie korytarza Maya Mountain Marine-Area Transect[2]. Głównym źródłem degradacji wód jest intensywne rolnictwo przemysłowe, które rozwija się w tym rejonie od blisko 100 lat (głównie plantacje bananów, a także cytrusów i mango) oraz fermy krewetek[2][3].

Turystyka i szlaki

Rzeka jest popularnym celem wycieczek łodziami, które wyruszają z Monkey River Town lub Placencii[6].

Przypisy

  1. 1 2 3 Peter S. Dunham, Robert C. Murray, William P. Meurer, The Maya Mountains Archaeological Project (MMAP): Preliminary Report of the 1994 Season, Jeremy Dahl i inni, 10 grudnia 1994, s. 2 (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 Anna Koonce, Edward Bush, Ecological Restoration Zones within the Monkey River Area (Belize) Using Community Grown Nurseries to Produce Plants for Riparian Strips, „Journal of Environmental Protection”, California Polytechnic State University, San Luis Obispo, USA 2019, s. 353-359 (ang.).
  3. 1 2 3 4 z, Monkey River Watershed Association by Peter Essleman [online], Belize Foundation for Research & Environmental Education, 20 listopada 2019 [dostęp 2025-12-27] (ang.).
  4. ↑ Population Structure of Black Howlers (Alouatta pigra) in Southern Belize and Responses to Hurricane Iris, [w:] Mary S.M. Pavelka, Colin A. Chapman, New Perspectives in the Study of Mesoamerican Primates, 2006, s. 143-159 (ang.).
  5. 1 2 Khaila Gentle, Saving Monkey River: The Historic Kriol Village Battling Erosion, „Caribbean Culture and Lifestyle”, 10 stycznia 2023 [dostęp 2025-12-27] [zarchiwizowane z adresu 2025-03-26] (ang.).
  6. 1 2 Deanni Laing, Best nature experiences in Monkey River Village, Belize [online], Travel Belize, 20 maja 2025 [dostęp 2025-12-27] (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.