Mops (nietoperze)

• Mops: epitet gatunkowy Molossus mops de Blainville, 1840^[14]; malajska nazwa mops dla nietoperza^[15].
• Chaerephon: Chaerephon (gr. Χαιρεφων Khairephōn) (470/460-403/399 p.n.e), starożytny Grek najlepiej zapamiętany jako lojalny przyjaciel i zwolennik Sokratesa, wspomniany przez Arystofanesa^[16][3]; jego pseudonim brzmiał ‘Nietoperz’ ponieważ nigdy nie wychodził za dnia^[17]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Molossus (Nyctinomus) johorensis Dobson, 1873
• Xiphonycteris: gr. ξιφος xiphos ‘miecz’^[18]; νυκτερις nukteris, νυκτεριδος nukteridos ‘nietoperz’^[19]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Xiphonycteris spurrelli Dollman, 1911.
• Lophomops: gr. λοφος lophos ‘grzebień, czub’^[20]; rodzaj Mops Lesson, 1842 (mops)^[5]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Chaerephon (Lophomops) chapini J.A. Allen, 1917.
• Allomops: gr. αλλος allos ‘inny’^[21]; rodzaj Mops Lesson, 1842^[6]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Chaerephon (Allomops) osborni J.A. Allen, 1917.
• Philippinopterus: ang. Philippines ‘Filipiny’; -πτερος -pteros ‘-skrzydły’, od πτερον pteron ‘skrzydło’^[22]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Philippinopterus lanei^[a] E.H. Taylor, 1934.
• Meganycteris: gr. μεγας megas, μεγαλη megalē ‘wielki’^[23]; νυκτερις nukteris, νυκτεριδος nukteridos ‘nietoperz’^[19]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): †Meganycteris monslapidis Rachl, 1983.
• Ornatomops: łac. ornatus ‘ozdobny, ozdobiony’, od ornare ‘ozdabiać’; rodzaj Mops Lesson, 1842 (mops)^[9]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Tadarida (Chaerephon) gallagheri D.L. Harrison, 1975.

W niektórych ujęciach systematycznych podrodzaj Chaerephon jest traktowany jako odrębny rodzaj^[11][12]; zachodzi potrzeba dalszych badań potwierdzających taki układ^[24]. Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki zgrupowane w czterech podrodzajach^{[24][25][11][10]}:

Podrodzaj	Grafika	Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa[10]	Podgatunki[12][11][25]	Rozmieszczenie geograficzne[12][11][25]	Podstawowe wymiary[12][25][b]	Status IUCN[26]
Chaerephon Dobson, 1874		Mops aloysiisabaudiae	(Festa, 1907)	molosek książęcy	gatunek monotypowy	rozłącznie w Wybrzeżu Kości Słoniowej i Ghanie oraz w Kamerunie, Gabonie, Republice Środkowoafrykańskiej, Demokratycznej Republice Konga, Sudanie Południowym i Ugandzie; być może Kongo; zakres wysokości: do 1200 m n.p.m.	DC: 7,4–8,6 cm DO: 3,4–4,6 cm DP: 4,8–5,3 cm MC: 18–38 g	LC
		Mops ansorgei	(O. Thomas, 1913)	molosek sawannowy	gatunek monotypowy	północno-wschodnie Wybrzeże Kości Słoniowej na wschód do Etiopii, na południe przez Afrykę Wschodnią do Zimbabwe i wschodniej Południowej Afryki (KwaZulu-Natal), 1 zapis z zachodniej Angoli; zakres wysokości: 400–2000 m n.p.m.	DC: 6,6–8,1 cm DO: 3,6–4,2 cm DP: 4,3–5,1 cm MC: 15–23 g	LC
	Mops bemmeleni	(Jentink, 1879)	molosek liberyjski	gatunek monotypowy	rozłącznie w Gwinei, Sierra Leone, Liberii, Wybrzeżu Kości Słoniowej, Kamerunie, południowo-środkowym Sudanie Południowym, Ugandzie, wschodniej Demokratycznej Republice Konga, południowo-zachodniej Kenii i północnej Tanzanii; zakres wysokości: około 1600 m n.p.m.	DC: 6–7 cm DO: 3,4–4 cm DP: 4,1–4,8 cm MC: 11–14 g	LC
		Mops bivittatus	(von Heuglin, 1861)	molosek plamkowany	gatunek monotypowy	szeroko rozpowszechniony w Zimbabwe, marginalnie do południowej Zambii, wschodniego Malawi i zachodniego Mozambiku, izolowane populacje od Erytrei i Etiopii na południe do północnej Zambii	DC: 7,4–8,1 cm DO: 3,2–4,8 cm DP: 4,6–5,1 cm MC: 15–32 g	LC
		Mops chapini	(J.A. Allen, 1917)	molosek blady	gatunek monotypowy	rozproszony w Czarnej Afryce w Wybrzeżu Kości Słoniowej, Ghanie, Sudanie Południowym i Etiopii na południe do Angoli, Namibii i Zimbabwe	DC: 5–6 cm DO: 2,7–4,4 cm DP: 3,4–4 cm MC: 5–11 g	LC
		Mops leucogaster	(A. Grandidier, 1869)	molosek białobrzuchy	gatunek monotypowy	niejednolicie od Sierra Leone i Mali na wschód do Etiopii, na południe do Demokratycznej Republiki Konga, wschodnia Tanzania (wraz w wyspą Pemba), Komory i Madagaskar (głównie na zachodzie); zakres wysokości: 0–900 m n.p.m.	DC: 5,3–6,2 cm DO: 2,6–3,7 cm DP: 3,3–3,7 cm MC: 6–10 g	LC
		Mops major	(Trouessart, 1897)	molosek sudański	gatunek monotypowy	Gwinea i Liberia na wschód do Nigru i Nigerii, dolina Nilu Białego, Jezioro Wiktorii, wybrzeże od południowo-wschodniej Kenii do północno-wschodniej Tanzanii, południowo-zachodnie jezioro Tanganika (północno-wschodnia Zambia)	DC: 5,8–7,1 cm DO: 2,7–4,2 cm DP: 3,9–4,6 cm MC: 10–28 g	LC
		Mops nigeriae	(O. Thomas, 1913)	molosek nigeryjski	2 podgatunki	rozłącznie w Sierra Leone na wschód do Etiopii i południowo-zachodniej Arabii i od Angoli na wschód do Tanzanii, na południe do północnej Namibii i północnej Botswany; zakres wysokości: do 1400 m n.p.m.	DC: 6,8–7,8 cm DO: 3,1–5,2 cm DP: 4,1–5,1 cm MC: 10–26 g	LC
		Mops pumilus	(Cretzschmar, 1826)	molosek drobny	gatunek monotypowy	rozłącznie od Senegalu na wschód do Erytrei, Etiopii i Somalii, na południe do Angoli, Botswany i wschodniej Południowej Afryki, włącznie z wyspami Bioko, Pemba i Zanzibar, także południowo-zachodnia Arabia	DC: 4,2–6,7 cm DO: 2,4–4 cm DP: 3,2–4,2 cm MC: 6–16 g	LC
		Mops russatus	(J.A. Allen, 1917)	molosek rdzawy	gatunek monotypowy	izolowane miejsca w południowej Gwinei (góry Simandou), południowo-zachodnim Wybrzeżu Kości Słoniowej, południowej Ghanie, środkowym Kamerunie, północno-zachodniej i północno-wschodniej Demokratycznej Republice Konga oraz południowo-zachodniej Kenii	DC: 6,4–7,3 cm DO: 2,9–3,7 cm DP: 4,2–4,6 cm MC: 16–19 g	DD
		Mops pusillus	(G.S. Miller, 1902)		gatunek monotypowy	endemit Seszeli: Amiranty i Aldabra; zakres wysokości: 0–400 m n.p.m.	DC: 5,2–5,7 cm DO: 2,7–3,6 cm DP: 3,6–3,9 cm MC: 5–12 g	VU
		Mops atsinanana	(S.M. Goodman, Buccas, Naidoo, F. Ratrimomanarivo, P.J. Taylor & J. Lamb, 2010)	molosinek madagaskarski	gatunek monotypowy	endemit Madagaskaru: wzdłuż wschodniego wybrzeża, od około 16° szerokości geograficznej południowej do Vangaindrano (23° szerokości geograficznej południowej); zakres wysokości: 0–1100 m n.p.m.	DC: 6,1–6,7 cm DO: 2,7–3,9 cm DP: 3,7–4,2 cm MC: 9–17 g	LC
		Mops jobimena	(S.M. Goodman & Cardiff, 2004	molosek rudawy	gatunek monotypowy	endemit Madagaskaru: specjalny rezerwat Ankarana (na północny), Park Narodowy Isalo i Park Narodowy Zombitse-Vohibasia (na południu); zakres wysokości: 50–870 m n.p.m.	DC: 7,5–7,9 cm DO: 3,2–5,1 cm DP: 4,5–4,8 cm MC: 12–16 g	LC
		Mops johorensis	(Dobson, 1873)	molosek malajski	gatunek monotypowy	skrajnie południowa Tajlandia (las Hala-bala), półwyspowa Malezja i północno-wschodnia Sumatra (Indonezja); zakres wysokości: poniżej 300 m n.p.m.	DC: 6–7,2 cm DO: 3,6–4,3 cm DP: 4,4–4,9 cm MC: 15–25 g	VU
		Mops plicatus	(Buchanan, 1800)	molosek pomarszczony	gatunek monotypowy	rozproszony w Indiach, Sri Lance, Chińskiej Republice Ludowej, kontynentalnej Azji Południowo-Wschodniej, Filipinach, na Borneo, Jawie, Bali i Lombok; zakres wysokości: 0–950 m n.p.m.	DC: 6,5–7,5 cm DO: 2,8–4 cm DP: 4–5 cm MC: 13–31 g	LC
		Mops bregullae	(Felten, 1964)	molosek fidżyjski	gatunek monotypowy	kilka wysp w Vanuatu (Espiritu Santo i Malo) i Fidżi (Vanua Levu i Taveuni); zakres wysokości: 0–850 m n.p.m.	DC: 6,5–6,7 cm DO: 4,2–4,5 cm DP: 5,1–5,4 cm MC: 16–22 g	EN
		Mops solomonis	(Troughton, 1931)	molosek wyspowy	gatunek monotypowy	endemit Wysp Salomona: Choiseul i Santa Isabel; zakres wysokości: około 180 m n.p.m.	DC: 5,6–6,3 cm DO: 3–3,5 cm DP: 4,1–4,3 cm MC: 11,5–13 g	EN
		Mops jobensis	(G.S. Miller, 1902)	molosek fałdousty	2 podgatunki	Indonezja (Seram i Yapen), Papua-Nowa Gwinea (wschodnia Nowa Gwinea i wyspa Nowa Brytania) oraz północna Australia (od na północ od Geraldton na wschód do Rockhampton); zakres wysokości: 0–1400 m n.p.m.	DC: 5,2–9 cm DO: 3,1–4,5 cm DP: 4,3–5,2 cm MC: 10,5–30 g	LC
Ornatomops Torrent, Garin, Aihartza, Méndez-Rodríguez, Nguema Alene & Juste, 2025		Mops gallagheri	(D.L. Harrison, 1975)	molosek tajemniczy	gatunek monotypowy	endemit Demokratycznej Republiki Konga: znany tylko z miejsca typowego w lesie Scierie (na południowy zachód od Kindu)	DC: około 4,9 cm DO: około 2,8 cm DP: około 3,7 cm MC: brak danych	DD
		Mops tomensis	(Juste & Ibañez, 1993)	molosek zatokowy	gatunek monotypowy	endemit Wysp Świętego Tomasza i Książęcej: Wyspa Świętego Tomasza; zakres wysokości	DC: 5–6 cm DO: 2,9–3,4 cm DP: 3,5–3,8 cm MC: 7–7,2 g	EN
Xiphonycteris Dollman, 1911		Mops bakarii	Stanley, 2008	mops pembański	gatunek monotypowy	endemit Tanzanii: wyspa Pemba (Zanzibar)	DC: 6,3–7,2 cm DO: 2,4–3,3 cm DP: 3,4–3,8 cm MC: 13–18,5 g	DD
		Mops brachypterus	(W.C.H. Peters, 1852)	mops krótkoskrzydły	2 podgatunki	Senegal na wschód do Ugandy, przez wybrzeże od południowo-wschodniej Kenii na południe do północno-wschodniego Mozambiku (wraz z wyspami Zanzibar, Mafia i Mozambik)	DC: 5,2–6,5 cm DO: 2,5–3,5 cm DP: 3,4–4,1 cm MC: 12–18 g	LC
		Mops nanulus	J.A. Allen, 1917	mops karłowaty	gatunek monotypowy	od Sierra Leone i Gwinei rozproszony przez Kotlinę Konga do Sudanu Południowego, zachodnio-środkowej Etiopii i zachodniej Kenii	DC: 5,6–5,9 cm DO: 1,9–2,9 cm DP: 2,7–3,1 cm MC: 6–11 g	LC
		Mops petersoni	(El-Rayah, 1981)	mops kameruński	gatunek monotypowy	znany z 1 lokalizacji w Ghanie i 5 w Kamerunie	DC: około 6,6 cm DO: około 2,7 cm DP: 3,2–3,5 cm MC: brak danych	NT
		Mops spurrelli	(Dollman, 1911)	mops dziuplowy	gatunek monotypowy	nierównomiernie w Sierra Leone, Liberii, Gwinei, Wybrzeżu Kości Słoniowej, Ghanie, Togo, Kamerunie, Gwinei Równikowej (wraz z wyspą Bioko), Republice Środkowoafrykańskiej i północno-wschodniej Demokratycznej Republiki Konga	DC: 5,8–6,6 cm DO: 2–2,5 cm DP: 2,7–3 cm MC: około 11 g	LC
		Mops thersites	(O. Thomas, 1903)	mops brzydki	gatunek monotypowy	Sierra Leone i Gwinea na wschód do Kamerunu (włącznie z wyspą Bioko) i przez Kotlinę Konga do Ugandy, Rwandy i zachodniej Kenii	DC: 6,6–7,7 cm DO: 2,5–3,6 cm DP: 3,5–4,2 cm MC: 10–34 g	LC
Mops Lesson, 1842		Mops condylurus	(A. Smith, 1833)	mops angolski	gatunek monotypowy	południowa Mauretania i Senegal na wschód do południowo-zachodniej Somalii, na południe (za wyjątkiem Kotliny Konga) do południowo-zachodniej Angoli, północnej Botswany, Eswatini i wschodniej Południowej Afryki (KwaZulu-Natal)	DC: 6,4–7,5 cm DO: 3,2–5,2 cm DP: 4,5–5,1 cm MC: 16–39 g	LC
		Mops congicus	J.A. Allen, 1917	mops kongijski	gatunek monotypowy	nierównomiernie w Afryce Środkowej od południowego Kamerunu na wschód do północnej Demokratycznej Republiki Konga i zachodniej Ugandy	DC: 9,1–9,4 cm DO: 3,9–5,8 cm DP: 5,4–5,8 cm MC: 42–64 g	LC
		Mops demonstrator	(O. Thomas, 1903)	mops samotny	gatunek monotypowy	zachodnia i zachodnio-środkowa Afryka (Wybrzeże Kości Słoniowej, Ghana, Burkina Faso i Kamerun), doliny Nilu Błękitnego i Białego (Sudan, Sudan Południowy, północno-wschodnia Demokratyczna Republika Konga i zachodnia Uganda); prawdopodobnie Republika Środkowoafrykańska)	DC: 7,6–8,2 cm DO: 2,7–3,7 cm DP: 4,1–4,6 cm MC: 20–24 g	LC
		Mops midas	(Sundevall, 1843)	mops jednobarwny	gatunek monotypowy	nierównomiernie o Senegalu na wschód do Erytrei i Etiopii, na południe do północnej Namibii, północnej Botswany, Zimbabwe, północno-wschodniej Południowej Afryki i Madagaskaru; także południowo-zachodnia Arabia Saudyjska	DC: 8,9–9,4 cm DO: 3,7–5,6 cm DP: 5,9–6,7 cm MC: 38–69 g	LC
		Mops niangarae	J.A. Allen, 1917	mops skryty	gatunek monotypowy	endemit Demokratycznej Republiki Konga: znany tylko z miejsca typowego (Niangara) w skrajnie północno-wschodniej części kraju	DC: około 9,1 cm DO: około 3,4 cm DP: około 5,2 cm MC: brak danych	DD
		Mops niveiventer	Cabrera & Ruxton, 1926	mops śnieżnobrzuchy	gatunek monotypowy	dość rzadko w południowo-środkowej Afryce we wschodniej i południowej Demokratycznej Republiki Konga, Rwandzie, Burundi, południowo-zachodniej Tanzanii, środkowej i wschodniej Angoli, Zambii oraz północno-zachodnim Mozambiku; być może Malawi	DC: 7,2–7,9 cm DO: 3,2–3,7 cm DP: 4,4–4,8 cm MC: 20–30 g	LC
		Mops trevori	J.A. Allen, 1917	mops równikowy	gatunek monotypowy	Afryka Zachodnia (skrajnie południowo-wschodnia Gwinea na wschód do skrajnie południowo-zachodniej Nigerii) i Środkowa (północno-wschodnia Demokratyczna Republika Konga i zachodnia Uganda)	DC: 8,1–9 cm DO: 3,4–4,4 cm DP: 5,1–5,5 cm MC: brak danych	DD
		Mops leucostigma	(G.M. Allen, 1918)	mops osiedlowy	gatunek monotypowy	Komory (Mohéli i Anjouan) i Madagaskar (wraz z wyspą Nosy Be) za wyjątkiem wysoko położonych centralnych obszarów wyspy; zakres wysokości: 0–1300 m n.p.m.	DC: 7–9 cm DO: 3,2–4,9 cm DP: 4–4,7 cm MC: 12–28 g	LC
		Mops mops	de Blainville, 1840	mops malajski	gatunek monotypowy	skrajnie południowa Tajlandia (las Hala-Bala), Malezja (półwyspowa część i Sarawak) oraz Indonezja (Sumatra i być może Jawa)	DC: 6,5–7,2 cm DO: 3,5–3,9 cm DP: 4–4,6 cm MC: 17–24 g	NT
		Mops sarasinorum	(A.B. Meyer, 1899)	mops sulaweski	2 podgatunki	Indonezja (Celebes wraz z wyspami Peleng i Buton) i Filipiny (Palawan i Mindanao)	DC: 6,7–7,2 cm DO: 3–3,8 cm DP: 3,7–4,5 cm MC: 16–35 g	DD

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski,  NT  – gatunek bliski zagrożenia,  VU  – gatunek narażony,  EN  – gatunek zagrożony,  DD  – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.

Opisano również gatunki wymarłe:

• Mops kerio Gunnell & Manthi, 2018^[27] (Kenia; pliocen)
• Mops monslapidis (Rachl, 1983)^[8] (Niemcy; miocen)
• Mops turkwellensis Gunnell & Manthi, 2018^[27] (Kenia; pliocen).