Morteratschgletscher
Morteratschgletscher (w języku retoromańskim Vadret da Morteratsch) – lodowiec górski w Alpach, największy powierzchniowo w grupie Berniny, w południowo-wschodniej Szwajcarii.
Znajduje się w górnej Engadynie w regionie Maloja, w kantonie Gryzonia. Zasilające go pola firnowe sięgają po granie, wytyczone szczytami Punta Perrucchetti (4020 m n.p.m., w masywie Piz Bernina), Pizzo Zupó (3996 m n.p.m.) i Monte Bellavista Orientale (3799 m n.p.m.)[1]. Według danych z 2008 r. długość lodowca wynosiła 6,4 km przy deniwelacji ok. 2000 m. Jego powierzchnia, wraz z zasilającym go wówczas z prawej strony lodowcem Pers, wynosiła ok. 15,4 km².
Lodowiec, podobnie jak prawie wszystkie inne lodowce alpejskie, jest obecnie w stanie regresji. W latach 1878–1998 czoło lodowca cofnęło się łącznie o 1,8 km, czyli cofało się rocznie średnio o 17,2 m. W ostatnich latach proces recesji przyspieszył: w latach 1999-2005 lodowiec cofał się już rocznie średnio o 30 m. W 2008 r. jego czoło znajdowało się na wysokości ok. 2020 m n.p.m.
W 2022 r. powierzchnia łączna lodowców Morteratsch i Pers wynosiła 14,26 km² (tj. 7,68 km² + 6,58 km², podawane oddzielnie[2], gdyż jęzor lodowca Pers skrócił się na tyle, że nie sięga już jęzora lodowca Morteratsch, kończąc się ok. 80 m wyżej[1]). W latach 1878–2025 długość lodowca Morteratsch zmalała o 3118 m[2] i czoło lodowca znalazło się na wysokości ok. 2040 m n.p.m.[1]
Wypływający spod lodowca potok Morteratsch (retorom. Ova da Morteratsch) poprzez potok Bernina, zasila rzekę Inn[1].
Na wypłaszczeniu stoku po lewej stronie jęzora lodowca, na wysokości 2495 m n.p.m. (ok. 300 m powyżej lodowca) znajduje się niewielkie schronisko Bovalhütte (retorom. Chamanna da Boval) SAC (Schweizer Alpen-Club) Bernina[3].
Przypisy
- 1 2 3 4 Mapa turystyczna. [dostęp 2026-05-30].
- 1 2 Vadret da Morteratsch. Le réseau des relevés glaciologiques suisse (GLAMOS). [dostęp 2026-05-30].
- ↑ SAC Bernina. Hütten der Sektion. Chamanna da Boval. Schweizer Alpen-Club. [dostęp 2026-05-30].