Motor Sicz
 | |
 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Siedziba | |
| Data powstania |
1907 |
| Forma prawna | |
| Strona internetowa | |
Motor Sicz (ukr. Мотор Січ) – ukraińskie przedsiębiorstwo produkujące silniki samolotowe, śmigłowcowe oraz bloki energetyczne oparte na turbinach gazowych.
Historia
Zakład został założony w 1907 roku w Zaporożu (do 1921 roku: Aleksandrowsku)[1]. Do grudnia 1915 r. produkował mechanizmy i narzędzia rolnicze, zajmował się różnego rodzaju obróbką mechaniczną oraz żeliwa i miedzi.
W grudniu 1915 r. zakład kupiła spółka akcyjna „Duflon, Konstantynowicz i K°” („Deka”), zmieniając profil działalności produkcyjnej. W listopadzie 1916 roku zbudowano w nim pierwszy sześciocylindrowy silnik chłodzony cieczą (M-100).
W czasach ZSRR, w okresie międzywojennym upaństwowiony zakład otrzymał numer 29 i stał się dużym producentem silników lotniczych[1]. 5 maja 1945 roku utworzono w nim biuro rozwojowe małych i średnich silników lotniczych, pod kierunkiem Aleksandra Iwczenki[1].
W 1953 roku fabryka rozpoczęła produkcję silników turboodrzutowych, zaczynając od RD-45 i RD-500[1]. Pod koniec lat 80. zatrudniała 35 tysięcy ludzi, produkując 4–5 tysięcy silników 25 typów rocznie[1].
Po rozpadzie ZSRR przedsiębiorstwo znalazło się na niepodległej Ukrainie, nosząc nazwę Kompania Lotnicza Motor Sicz[1]. Zostało następnie przekształcone w spółkę akcyjną[1]. Od 1988 roku dyrektorem, a od 1991 roku dyrektorem generalnym był Wiaczesław Bogusłajew, który kierował nim przed dwie pierwsze dekady XXI wieku[1]. Bogusłajew, uważany za ukraińskiego oligarchę, stał się również bezpośrednim właścicielem 15% akcji spółki, pośrednio kontrolując ją także przez inne podmioty[1]. Przedsiębiorstwo było jednym z największych producentów silników lotniczych na świecie, eksportując wyroby do ponad 120 krajów[1]. W okresie maksymalnego rozwoju produkowała 55 modeli silników[1].
Obecnie jest jedną z wiodących światowych korporacji w zakresie rozwoju, produkcji, naprawy i serwisu lotniczych turbinowych silników spalinowych do samolotów i śmigłowców, a także przemysłowych instalacji turbin gazowych. W 2017 roku firma zatrudniała 27 320 pracowników.
Istotnym rynkiem pozostawała Rosja, która na początku XXI wieku kupowała ponad 80% silników dla produkowanych śmigłowców w Motor Siczy, co stanowiło prawie połowę produkcji zakładów[1]. Kooperacja z Rosją została utrudniona po aneksji Krymu w 2014 roku, co było jednym z powodów pogorszenia sytuacji przedsiębiorstwa[1]. W 2019 roku starania o nabycie kontrolnego pakietu akcji podjęła strona chińska[1].
Struktura PJSC „Motor Sicz”
PJSC „Motor Sicz” obejmuje następujące jednostki strukturalne zlokalizowane na terytorium Ukrainy:
- Zaporoski Zakład Budowy Silników – zakład główny (miasto Zaporoże).
- Zaporoski Zakład Budowy Maszyn im W. I. Omelczenki (miasto Zaporoże).
- Sniżański Zakład Budowy Maszyn (miasto Śnieżne).
- Wołoczyski Zakład Budowy Maszyn (miasto Wołoczyska).
- Motor-Sicz Airlines (miasto Zaporoże).
- lokalna firma telewizyjno-radiowa „Alex” (miasto Zaporoże).