Movember

Grupa mężczyzn prezentuje wąsy zapuszczone w ramach akcji Movember

Movember (zbitka wyrazowa angielskich słów moustache – wąsy i November – listopad), wąsopad – coroczna, trwająca w listopadzie kampania społeczna, polegająca na zapuszczaniu wąsów. Jej celem jest podniesienie świadomości na temat problemów zdrowotnych mężczyzn, przede wszystkim raka prostaty oraz innych nowotworów.

Cel akcji

Według statystyk rak prostaty jest drugim najczęściej diagnozowanym nowotworem u mężczyzn na świecie (ponad milion nowych przypadków rocznie, co stanowi około 15% wszystkich rozpoznań nowotworów złośliwych w populacji męskiej)[1]. Oficjalnym celem działań fundacji organizującej akcję jest „zmienić oblicze męskiego zdrowia”[2].

Poprzez kampanię Fundacja Movember promuje wczesne wykrywanie i leczenie chorób onkologicznych. Organizatorzy zachęcają mężczyzn do regularnych badań profilaktycznych, poznania historii chorób nowotworowych w rodzinie[3] oraz prowadzenia zdrowego trybu życia. W rozwoju raka prostaty istotną rolę odgrywają uwarunkowania genetyczne (choć pełne przyczyny choroby nie zostały poznane), a do pozostałych czynników ryzyka zalicza się palenie tytoniu, otyłość, starszy wiek oraz choroby przenoszone drogą płciową[1].

Historia i zasięg

Inicjatywa „Movember” została zapoczątkowana w 2003 r. przez grupę młodych mężczyzn z Adelaidy. Od 2004 r. odbywa się w całej Australii, a od 2006 r. w Nowej Zelandii. Od 2007 r. również w Irlandii, Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Hiszpanii, Czechach, Danii, Izraelu, Salwadorze, Południowej Afryce i na Tajwanie[4][5][6]. W 2012 r. czasopismo Global Journal umieściło Movember na liście stu największych organizacji pozarządowych[7].

W wydarzeniu uczestniczą osoby publiczne, w tym sportowcy[8], m.in. zawodnicy rugby union[9] i hokeja na lodzie[10]. W 2013 r. do kampanii oficjalnie dołączyła Royal New Zealand Navy[11].

Movember w Polsce

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego choroby układu krążenia i nowotwory stanowią najczęstsze przyczyny zgonów mężczyzn w Polsce, a ich średnia długość życia jest krótsza niż kobiet[1]. Polską edycję kampanii organizuje Fundacja Nie Warto[12][13] (funkcjonująca do 2024 r. pod nazwą Fundacja Kapitan Światełko[12]) oraz Stacje Sanitarno-Epidemiologiczne, angażując do promocji media[14].

W Polsce w akcję regularnie włączają się środowiska sportowe i dziennikarskie. W sezonie 2012/13 Polskiej Ligi Hokejowej inicjatywę wsparli wybrani zawodnicy[15]. W 2013 r. do udziału dołączyli dziennikarze stacji telewizyjnej Canal+ Polska[16], zachęcając jednocześnie zawodników, trenerów i kibiców ówczesnej T-Mobile Ekstraklasy. Z kolei w 2014 r. w kampanii brali udział siatkarze klubów PlusLigi sezonu 2013/14[17].

Przypisy

  1. 1 2 3 Movember - zapuść wąsy dla zdrowia! Profilaktyka raka prostaty i jąder [online], luxmed.pl [dostęp 2026-05-04].
  2. ↑ Stewart, Chato B. (2010-11-17). „Change the FACE of Men’s Health by Growing a mustache for Prostate Cancer and Depression | Mental Health Humor”. blogs.psychcentral.com.
  3. ↑ Alex Crees, Mustaches Raise Millions for Men's Health [online], foxnews.com, 27 marca 2015 [dostęp 2026-05-04] (ang.).
  4. ↑ Movember United States – Leaderboards [online], us.movember.com [dostęp 2017-11-18] (ang.).
  5. ↑ Doll, Jen (2011-11-01). „Movember: Shave Off Your Moustache (and Grow It Back) for Men’s Health, Amusement – New York News – Runnin’ Scared”.
  6. ↑ Emily Smith, ‘Movember’ gets hairy, for a cause [online], cnn.com, 1 listopada 2011 [dostęp 2026-05-04] (ang.).
  7. ↑ „Top 100 NGOs”. The Global Journal.
  8. ↑ Movember Madness! We look at the good, the bad and the hairy in the world of sport. dailymail.co.uk. [dostęp 2013-12-05]. (ang.).
  9. ↑ Aviva Premiership Rugby and Movember. premiershiprugby.com. [dostęp 2013-12-05]. (ang.).
  10. ↑ All-time top hockey moustache debated by NHL.com writers [online], nhl.com, 18 listopada 2019 [dostęp 2026-05-04] (ang.).
  11. ↑ Lincoln Tan, Navy rule change embraces Movember [online], nzherald.co.nz [dostęp 2026-05-04] (ang.).
  12. 1 2 Historia [online], niewarto.org [dostęp 2026-05-04] (pol.).
  13. ↑ Movember - miesiąc profilaktyki męskich nowotworów [online], Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Policach [dostęp 2026-05-04].
  14. ↑ Mężczyźni walczą z rakiem [online], polskieradio24.pl [dostęp 2026-05-04].
  15. ↑ Po co im te wąsy – czyli akcja „Movember” [online], hokej.net, 1 grudnia 2012 [dostęp 2026-05-04].
  16. ↑ Zapuść wąsy dla jaj!. canalplus.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-11-01)]. – opis akcji i wywiad z jej propagatorem na oficjalnej stronie Canal+ Polska.
  17. ↑ Naj... fazy zasadniczej PlusLigi 2013/2014 [online], sportowefakty.wp.pl [dostęp 2026-05-04].

Linki zewnętrzne