Murówka egejska
| Podarcis erhardii | |||
| (Bedriaga, 1882) | |||
 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
murówka egejska | ||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Podgatunki | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |||
 | |||
Murówka egejska (Podarcis erhardii) – gatunek gada z rodziny jaszczurkowatych (Lacertidae).
Wygląd
Osiąga długość do 21 cm. Brązowoszara, samce często z zielonkawym grzbietem, samice z dwoma jasnymi, podłużnymi pręgami. Na grzbiecie i bokach ciemny, siatkowaty rysunek. Na dole boków ciała często występuje rząd niebieskich plam. Niekiedy brzuch i podgardle są pomarańczowo-czerwone.
Występowanie
Murówka egejska występuje na południu i w środkowej części Półwyspu Bałkańskiego (Albania, Bułgaria, Grecja, Macedonia Północna, Serbia)[2][3]. Na wielu wyspach Morza Egejskiego istnieją odrębne, izolowane populacje, wiele z nich stanowi odrębne podgatunki[1]. Sporny jest status występowania na Krecie, według części autorów tamtejsze populacje należą do Podarcis cretensis[1][2][3].
Zasiedla suche, skaliste tereny porośnięte krzewami. Często wykorzystuje jako kryjówki szczeliny kamiennych murów.
Tryb życia
Prowadzi dzienny tryb życia, jest bardzo aktywna.
Rozmnażanie
W okresie godowym samce zajmują terytoria osobnicze i toczą ze sobą zaciekłe walki. Samica składa od 2 do 4 jaj.
Systematyka
Systematyka gatunku jest sporna. Opisano wiele jego podgatunków, jednak niektórzy autorzy część z nich przypisują obecnie do Podarcis cretensis, włączanego dawniej do Podarcis erhardii; poza tym część populacji uznawanej dawniej za Podarcis erhardii okazała się należeć do opisanego w 2008 roku Podarcis levendis[3]. Niektórzy autorzy podają w wątpliwość ważność wielu z tych podgatunków[1]. Reptile Database wyróżnia obecnie (2025) następujące podgatunki[1]:
- P. erhardii amorgensis (Werner, 1933)
- P. erhardii biinsulicola (Wettstein, 1937)
- P. erhardii buchholzi (Wettstein, 1956)
- P. erhardii erhardii (Bedriaga, 1876)
- P. erhardii kinarensis (Wettstein, 1937)
- P. erhardii levithensis (Wettstein, 1937)
- P. erhardii livadiaca (Werner, 1902)
- P. erhardii makariaisi (Wettstein, 1956)
- P. erhardii megalophthenae (Wettstein, 1937)
- P. erhardii mykonensis (Werner, 1933)
- P. erhardii naxensis (Werner, 1899)
- P. erhardii ophidusae (Wettstein, 1937)
- P. erhardii pachiae (Wettstein, 1937)
- P. erhardii phytiusae (Wettstein, 1937)
- P. erhardii riveti (Chabanaud, 1919)
- P. erhardii ruthveni (Werner, 1930)
- P. erhardii subobscura (Wettstein, 1937)
- P. erhardii syrinae (Wettstein, 1937)
- P. erhardii thermiensis (Werner, 1935)
- P. erhardii thessalica (Cyrén, 1941)
- P. erhardii zafranae (Wettstein, 1937)
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 P. Uetz & J. Hallermann, Podarcis tauricus, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2025-08-01] (ang.).
- 1 2 3 Podarcis erhardii, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- 1 2 3 R. Midtgaard, Genus Podarcis, [w:] RepFocus – A Survey of the Reptiles of the World [online] [dostęp 2025-08-01] (ang.).
Bibliografia
- Ulrich Gruber, Płazy i gady. Gatunki środkowoeuropejskie, Warszawa 1997.