Mury obronne w Visby

Mury obronne w Visby
Visby ringmur
Ilustracja
Fragment murów w 2018 r.
Państwo

 Szwecja

Miejscowość

Visby

Położenie na mapie Gotlandii
Mapa konturowa Gotlandii, po lewej znajduje się punkt z opisem „Mury obronne w Visby”
Położenie na mapie Szwecji
Mapa konturowa Szwecji, na dole znajduje się punkt z opisem „Mury obronne w Visby”
Ziemia57°38′18,4738″N 18°17′54,1499″E/57,638465 18,298375

Mury obronne w Visby – średniowieczne mury otaczające Visby, stolicę Gotlandii. Są największym i najlepiej zachowanym tego typu średniowiecznym systemem obronnym w całej Skandynawii[1][2][3][4]. To głównie one przyczyniły się do wpisania Visby na listę światowego dziedzictwa UNESCO[5][6].

Historia

Mapa murów Visby

Mury wznoszono w okresie XIII i XIV wieku w dwóch etapach. Pierwotna konstrukcja miała 3,6 km długości, z czego do dziś stoi około 3,44 km. Mury mieściły w sobie 29 większych i 22 mniejszych wież; do czasów współczesnych zachowało się odpowiednio 27 i 9 z nich. W XVIII wieku mury zostały przebudowane: zaopatrzono je wówczas w dodatkowe fortyfikacje, a w niektóre wieże wstawiono armaty[1][2][3][4][7][8][9].

Wieża Kruttornet

Najstarszą częścią murów jest Wieża Prochowa (Kruttornet), wzniesiona w XII wieku u wejścia do portu[10]. To zarazem najstarsza w krajach nordyckich zachowana budowla niesakralna. Pierwsza część murów miała 5–6 m wysokości. Wyposażono ją w stanowiska dla łuczników. Na przełomie XIII i XIV wieku dobudowano około 20 dużych wież. W XIV wieku mur podwyższono o 3–4 m. Wówczas powstało kolejnych 20 wież[1][2][3][4][7][8][9].

Budowa murów miała prawdopodobnie związek z konfliktem między miastem Visby a pozostałą częścią wyspy, który w 1288 roku doprowadził do wojny domowej na Gotlandii. Miasta nordyckie z reguły nie wznosiły w średniowieczu murów obronnych (poza stolicą Gotlandii mury takie posiadały jedynie Sztokholm i Kalmar). Powstanie murów w przypadku Visby świadczy o dużym znaczeniu handlowym miasta. Kiedy w 1361 roku król duński Waldemar IV Atterdag zdobył miasto, nakazał – zgodnie ze starożytnym zwyczajem – zburzyć część murów. Odbudowano ją dwa lata później[1][2][3][4][5][7][8][9].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Visby, Visbyguide [online], www.guteinfo.com [dostęp 2025-10-19] [zarchiwizowane z adresu 2025-06-19] (szw.).
  2. 1 2 3 4 Visby ringmur [online], Mitt Visby [dostęp 2025-10-19] (szw.).
  3. 1 2 3 4 Anders Andrén, Det medeltida Gotland: en arkeologisk guidebok, Lund: Historiska Media, 2011, s. 119–123, ISBN 978-91-85873-83-8 [dostęp 2025-10-19] (szw.).
  4. 1 2 3 4 Otto Janse, Gunnar Svahnström, Visby stadsmur: The town walls of Visby, wyd. 5., omarb. uppl, Stockholm: Riksantikvarieämbetet, 1984, s. 4–32, ISBN 978-91-7192-618-0 [dostęp 2025-10-20] (szw.).
  5. 1 2 Visby Ringmur - Udda Utflykter [online], 10 marca 2023 [dostęp 2025-10-19] (szw.).
  6. ↑ UNESCO World Heritage Centre, Hanseatic Town of Visby [online], UNESCO World Heritage Centre [dostęp 2025-10-20] (ang.).
  7. 1 2 3 Torn i Visby ringmur [online], www.guteinfo.com [dostęp 2025-10-19] [zarchiwizowane z adresu 2025-09-08] (szw.).
  8. 1 2 3 Carl Johan Bergman, Visby. Korta anteckningar om stadens topografi, historia, statistik, fornlemningar och nejder, Visby: Gotlands Allehandas Tryckeri, 1885, s. 49–51 [dostęp 2025-10-19] (szw.).
  9. 1 2 3 Waldemar Falck, Visbys stadsmur: en kulturhistorisk vandring, wyd. 1. [uppl.], Stockholm: Riksantikvarieämbetet, 1994, s. 18–88, ISBN 978-91-7192-924-2 [dostęp 2025-10-20] (szw.).
  10. ↑ Kruttornet - Visby kastal [online], www.guteinfo.com [dostęp 2025-10-19] [zarchiwizowane z adresu 2025-08-06] (szw.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.