Mutinus
 Mądziak psi (Mutinus caninus) | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
mądziak |
| Nazwa systematyczna | |
| Mutinus Fr. Summa veg. Scand. (Stockholm): 434 (1849) | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Mutinus caninus (Huds.) Fr. | |
Mutinus Fr. (mądziak) – rodzaj grzybów należący do rodziny sromotnikowatych (Phallaceae)[1].
Charakterystyka
Grzyby saprotroficzne wytwarzające owocniki złożone z główki z zarodnikami osadzonej na receptaklu, podobnie jak w rodzaju Phallus (sromotnik). Różnią się od nich między innymi mniejszymi wymiarami, zabarwionym (przynajmniej w górnej części) receptakla, oraz brakiem urzeźbienia powierzchni główek, które są też bardziej przyrośnięte. Młode owocniki mądziaków są kuliste (tzw. jaja). W Europie występuje jeden gatunek rodzimy (Mutinus caninus) i trzy zawleczone[2].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Mutinus, Phallaceae, Phallales, Phallomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Takson utworzył Elias Fries w 1849 r. Gatunkiem typowym jest Mutinus caninus (Huds.) Fr.[1] Synonimy: Aedycia Raf., Caromyxa Mont., Corynites Berk. & M.A. Curtis, Cynophallus (Fr.) Corda, Floccomutinus Henn., in Engler, Ithyphallus Gray, Jansia Penz., Phallus sect. Xylophallus Schltdl., Phallus trib. Cynophallus Fr., Xylophallus (Schltdl.) E. Fisch[3]. Polską nazwę podał Stanisław Chełchowski w 1898 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym należące do tego rodzaju gatunki były też opisywane jako sromotnik, smardzik, smardz, chwościak[4].
- Mutinus caninus (Huds.) Fr. 1849 – mądziak psi
- Mutinus elegans (Mont.) E. Fisch. 1888 – mądziak śliczny
- Mutinus ravenelii (Berk. & M.A. Curtis) E. Fisch. 1888 – mądziak malinowy
Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[5]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody[4] i Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów[6].
Przypisy
- 1 2 3 Paul Kirk, CABI Bioscience Databases [online] [dostęp 2024-01-16] (ang.).
- ↑ Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda, Grzyby i ich oznaczanie, Warszawa: PWRiL, 1985, s. 457, 458, ISBN 83-09-00714-0.
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
- 1 2 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 440, 441, ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).
- ↑ Rekomendacja nr 5 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Polskie Towarzystwo Mykologiczne [dostęp 2025-09-21].