Naftali Botwin
 Naftali Botwin (1925) | |
| Data i miejsce urodzenia |
4 lutego 1905 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
6 sierpnia 1925 |
| Przyczyna śmierci |
stracony przez rozstrzelanie |
| Miejsce spoczynku | |
| Zawód, zajęcie |
działacz komunistyczny |
| Narodowość | |
| Partia | |
Naftali Botwin, właśc. Naftale Botwin (ur. 4 lutego 1905 w Rudzie Sieleckiej[1][2][3][4][5], zm. 6 sierpnia 1925 we Lwowie[4][5]) – polski działacz komunistyczny żydowskiego pochodzenia, zamachowiec, członek ZMK i KPP (KPZU).
Życiorys
Syn Kreincze Botwin, córki Lejba i Frymety Botwinów[1][2]. Od 1922 członek organizacji Cukunft. Od 1923 członek Związku Młodzieży Komunistycznej w Polsce. Od 1924 członek Wydziału Zawodowego ZMK we Lwowie. Od 1925 członek Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy (KPZU).
Zabójstwo Józefa Cechnowskiego
28 lipca 1925, wypełniając polecenie partii, we Lwowie zastrzelił byłego działacza komunistycznego, a następnie agenta i informatora polskiej policji Józefa Cechnowskiego, zainstalowanego w strukturach KPZU[6][7]. Organizatorem zamachu był Stanisław Radkiewicz[6]. Cechnowski zeznawał w tzw. procesie Jaegera (zamach na Stanisława Wojciechowskiego[8]). Informacje uzyskane przez funkcjonariuszy od Cechnowskiego spowodowały również aresztowanie 200 osób w związku z zamachami z 1923 (zob. zamach w Cytadeli Warszawskiej). Cechnowskiego już 11 dni wcześniej próbowali zabić w Warszawie Władysław Hibner, Władysław Kniewski i Henryk Rutkowski, jednak zorganizowany przez nich zamach nie powiódł się[6].
Botwin został skazany przez sąd doraźny we Lwowie na karę śmierci (jego obrońcą był Maurycy Axer) i rozstrzelany[9].
Upamiętnienie
Śmierć zamachowca Naftalego Botwina upamiętnił Władysław Broniewski w wierszu Na śmierć rewolucjonisty (1925)[10].
Imię Naftalego Botwina nadano kompanii w składzie Brygady Dąbrowszczaków w 1937 w Hiszpanii.
Przypisy
- 1 2 Kamionka Strumilowa PSA AGAD Births 1859-84,90-1912 Marriages 1866-76,80,82-1928 Deaths 1789-90,92-93,1802-1941 [online], Jewish Record Indexing - Poland [dostęp 2024-11-15] (ang.).
- 1 2 Metryka urodzenia [online], wpis nr 21, agadd2.home.net.pl [dostęp 2025-11-18].
- ↑ БОТВИН НАФТАЛІ [online], resource.history.org.ua [dostęp 2025-06-15].
- 1 2 О.С. Рубльов, Ботвин Нафталі [online], esu.com.ua, 12 grudnia 2004 [dostęp 2025-06-15] (ukr.).
- 1 2 Botwin Naftali, [w:] Andrij Danyłowycz Skaba (red.), Radziecka Encyklopedia Historii Ukrainy, t. 1, 1969, s. 190 (ukr.).
- 1 2 3 Wybuch na Cytadeli Warszawskiej. Największy zamach terrorystyczny w II Rzeczpospolitej czy nieszczęśliwy wypadek? [online], Polskie Radio 24 [dostęp 2025-11-18].
- ↑ Jerzy Red Konarski, Mord polityczny we Lwowie, „Gazeta Poranna : ilustrowany dziennik informacyjny wschodnich kresów.”, XVL (7494), Spółka Akcyjna Wydawnicza, 30 lipca 1925, s. 1-3 [dostęp 2025-04-04].
- ↑ Jerzy Konarski (red.), Wyrok w procesie Jaegera i tow., „Gazeta Poranna : ilustrowany dziennik informacyjny wschodnich kresów.”, XVL (7515), Spółka Akcyjna Wydawnicza, 20 sierpnia 1925, s. 5-6 [dostęp 2025-04-04].
- ↑ Grażyna Kieniewiczowa, Alina Sokołowska (red.), Od Agrykoli do Żywnego. Mały słownik patronów ulic warszawskich, Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1968, s. 27.
- ↑ Mariusz Urbanek, Broniewski. Miłość, wódka, polityka, Warszawa: Wydawn. "Iskry", 2011, s. 76, ISBN 978-83-244-0184-0, OCLC 773988845.
Bibliografia
- Encyklopedia Powszechna PWN, Warszawa 1973
- Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego t. 1, Warszawa 1978.
Linki zewnętrzne
- Monika Piotrowska, Sprawa zabójstwa Józefa Cechnowskiego w 1925 roku a rola Stanisława Radkiewicza, „Prace Historyczne”, 144 (4), 2017, DOI: 10.4467/20844069PH.17.035.6950 [dostęp 2025-04-04].