Naucoria
 Naucoria sp. | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
olszóweczka |
| Nazwa systematyczna | |
| Naucoria (Fr.) P. Kumm. Führ. Pilzk. (Zerbst): 76 (1871) | |
Naucoria (Fr.) P. Kumm. (olszóweczka) – rodzaj grzybów z rodziny podziemniczkowatych (Hymenogastraceae)[1].
Charakterystyka
Niewielkie grzyby kapeluszowe o kapeluszu i trzonie mającym barwę od żółtobrązowgo przez brązowy do czerwonobrązowego. Kapelusz początkowo wypukły, potem płaski, zazwyczaj bez garbka, higrofaniczny, w stanie wilgotnym zwykle o brzegu prześwitującym i prążkowanym, w stanie suchym dużo jaśniejszym, o powierzchni włókienkowatej lub aksamitnej. Brzegu kapelusza i trzon często pokryte nietrwałymi, włókienkowatymi resztkami osłony. Wysyp zarodników ciemnobrązowy. Zarodniki dość duże, zazwyczaj o średnicy powyżej 10 µm, migdałowate lub cytrynowate, rzadko gładkie, zwykle mniej lub bardziej szorstkie, bez pory rostkowej. Podstawki 4- lub 2-zarodnikowe. Cystydy o rozszerzonej podstawie i długiej szyjce zakończonej tępo, główkowato lub zaostrzonej. Cheilocystydy liczne, pleurocystydy i kaulocystydy podobne do nich[2].
Niektóre gatunki to grzyby mykoryzowe. Często występują w olsach, ale niektóre spotykane są na wypaleniskach, torfowiskach i w strefie alpejskiej[2].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hymenogastraceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
W 1831 r. Elias Fries utworzył takson Agaricus trib. Naucoria, w 1871 r. Paul Kummer zamienił go na rodzaj Naucoria[1]. Synonimy: Agaricus trib. Naucoria Fr., Alnicola Kühner, Naucoria subgen. Alnicola (Kühner) R. Heim[3]. Polską nazwę nadał Władysław Wojewoda w 1999 r., Franciszek Błoński używał nazwy mięsicha[4].
- Naucoria amarescens Quél. 1883 – olszóweczka gorzkniejąca[5]
- Naucoria bohemica Velen. 1921 – olszóweczka czeska
- Naucoria celluloderma P.D. Orton 1960 – olszóweczka czerwonobrązowa
- Naucoria cerodes (Fr.) P. Kumm. 1872 – olszóweczka woskowata
- Naucoria escharioides (Fr.) P. Kumm. 1871[6] – olszóweczka miodowożółta, olszóweczka miodowa[5]
- Naucoria salicis P.D. Orton 1960 – olszóweczka wierzbowa
- Naucoria silvae-novae D.A. Reid 1984[7] – olszóweczka płowa[5]
- Naucoria scolecina (Fr.) Quél. 1875 – olszóweczka szerokoblaszkowa
- Naucoria spadicea D.A. Reid 1984 – olszóweczka wierzbolubna
- Naucoria striatula P.D. Orton 1960 – olszóweczka prążkowana
- Naucoria suavis Bres. 1884 – olszóweczka pachnąca[7]
- Naucoria subconspersa Kühner ex P.D. Orton 1960 – olszóweczka łuseczkowata
Niektóre inne:
- Naucoria fellea (J. Favre) Raithelh. 1978 – olszóweczka żółciowa[5]
Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[8]. Nazwy polskie i wykaz gatunków według Władysława Wojewody[4] i innych[7][5].
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2016-11-08] (ang.).
- 1 2 Marcel Bon, Clé monographique des espèces galero-naucorioïdes, „Documents mycologiques”, 1992.
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2014-02-15] (ang.).
- 1 2 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 468–471, ISBN 83-89648-09-1.
- 1 2 3 4 5 Rekomendacja nr 5 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Polskie Towarzystwo Mykologiczne [dostęp 2025-09-21].
- ↑ Takson niezweryfikowany.
- 1 2 3 Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-08-23].
- ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-03-05] (ang.).