Nebria salina
| Nebria salina | |||
| Fairmaire et Laboulbène, 1854 | |||
 Owad dorosły | |||
 Larwa | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj | |||
| Podrodzaj | |||
| Gatunek |
Nebria (Nebria) salina | ||
| Synonimy | |||
| |||
Nebria salina – gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych i podrodziny leszowych. Zamieszkuje zachodnią, środkową i północną część Europy.
Taksonomia
Gatunek ten opisali po raz pierwszy Léon Fairmaire i Alexandre Laboulbène w 1854 roku[1][2][3]. Później niezależnie opisywany był w 1862 roku przez Ludwiga W. Schaufussa pod nazwą Nebria degenerata[4][2], w 1876 roku przez Manuela Paulino de Oliveirę pod nazwą Nebria iberica[5][2], w 1903 roku przez Johana R. Sahlberga pod nazwą Nebria obscurata[6][2] oraz w 1915 roku przez Erica G. Mjöberga pod nazwą Nebria klinkowstroemi[7][2].
Morfologia
Chrząszcz o ciele długości od 9[8] do 13,5 mm, nieco bardziej spłaszczonym niż u podobnego lesza truskawczaka[9]. Wierzch ciała jest bardziej niż u lesza truskawczaka błyszczący, jednobarwny, smoliście czarny do ciemnobrązowego[10], tylko u osobników nie w pełni wybarwionych (teneralnych) pokrywy są brązowe[8].
Głowa ma czułki jasne, co najwyżej z nasadowymi członami przyciemnianymi[9]. Liczba szczecinek na czwartym członie czułków nie przekracza siedmiu[10]. Głaszczki szczękowe cechują się nieco przyciemnionym członem przedostatnim[9][10]. Na przedostatnim członie głaszczków wargowych wyrastają dwie lub trzy szczecinki[9].
Przedplecze odróżnia się od tego u lesza truskawczaka węższym i słabiej wyodrębnionym wałeczkowatym obrzeżeniem krawędzi bocznych[8][9][10] oraz ogólnym zarysem nieco bardziej zwężonym ku tyłowi. Pokrywy mają boczne krawędzie bardziej równoległe niż u lesza truskawczaka[9]. Ich kąty barkowe są wyraźne, spiczaste i wynoszą nie więcej niż 110°[8][9]. Mikrorzeźba pokryw jest izodiametryczna (o oczkach równej średnicy) do co najwyżej lekko poprzecznej[8][9], grubsza niż u lesza truskawczaka[8]. Rzędy są zwykle słabiej wgłębione i drobniej punktowane niż u wspomnianego gatunku[9], ku tyłowi bardziej spłycone[8]. Grzbietowych punktów szczecinkowych (chetoporów dyskalnych) jest na każdej pokrywie do ośmiu. Punkt szczecinkowy przytarczkowy jest na każdej z nich jeden. Epipleury są brązowoczerwone[10]. Skrzydła tylnej pary są w pełni wykształcone[10][8]. Odnóża wszystkich par mają stopy z wierzchu całkiem nagie nie licząc szczecinek wierzchołkowych[8][9]. Ubarwienie odnóży jest czerwone do czerwonobrązowego[10].
Ekologia i występowanie
Owad ten zasiedla skraje lasów, pobrzeża wód stojących i wzgórza[10]. Preferuje otwarte stanowiska o piaszczystym podłożu[8] i chętniej niż lesz truskawczak wybiera miejsca nieco suchsze[9].
Gatunek palearktyczny, europejski, o atlantyckim typie rozsiedlenia[10]. Znany jest z Portugalii, Hiszpanii, Irlandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Holandii, Niemiec, Szwajcarii, Danii, Szwecji, Norwegii, Finlandii i Czech[3][2].
W środkowej części Europy pospolitszy jest na północy, natomiast ku południu i wschodowi staje się bardzo rzadki[8]. W Czechach podawany jest tylko z południowo-zachodniej Bohemii, gdzie jest występuje bardzo rzadko i lokalnie[10]. Na „Czerwonej liście gatunków zagrożonych Republiki Czeskiej” umieszczony jest jako gatunek narażony na wymarcie (VU)[11]. W Polsce go nie stwierdzono, ale możliwe jest jego występowanie na zachodzie kraju[12].
Przypisy
- ↑ L. Fairmaire, J. Laboulbène: 1ère Partie. W: Faune entomologique française, ou description des insectes qui se trouvent en France. Coléoptères. Tome Premier. Paris: Deyrolle, 1854, s. 1-180.
- 1 2 3 4 5 6 Wolfgang Lorenz, Nebria (Nebria) salina Fairmaire & Laboulbène, 1854 in: CarabCat, O. Bánki i inni red. [online], Catalogue of Life Checklist, 10 lipca 2025 [dostęp 2025-08-26].
- 1 2 Y. Bousquet, A. Barsevskis, tribe Notiophilini Motschulsky, 1850, [w:] Ivan Löbl, Aleš Smetana (red.), Catalogue of Palaearctic Coleoptera. Volume I. Archostemata - Myxophaga - Adephaga, Stenstrup, Denmark: Apollo Books, 2003, s. 93, ISBN 87-88757-73-0.
- ↑ L.W. Schaufuss. Description de coléoptères d'Espagne. „Revue et Magasin de Zoologie Pure et Appliquée”. 14 (2), s. 491-492, 1862.
- ↑ M. Paulino D'oliveira: Mélanges entomologiques sur les insectes du Portugal. Coimbra: Imprimérie de l'Université, 1876.
- ↑ J.R. Sahlberg. Messis hiemalis Coleopterorum Corcyraeorum. Enumeratio Coleopterorum mensibus Novembri-Feruario 1895-1896 et 1898-1899 nec non primo vere 1896 in insula Corcyra collectorum. „Öfversigt af Finska Vetenskaps-Societetens Förhandlingar (A)”. 45 (11), s. 1-85, 1903.
- ↑ E. Mjöberg. Nebria Klinkowströmi n.sp. Ein neuer Käfer aus den Faeröern. „Entomologisk Tidskrift”. 36, s. 285, 1915.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Gattung: Nebria Latreille 1802. [w:] Käfer Europas [on-line]. [dostęp 2025-08-26].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Carl H. Lindroth: Handbooks for the Identification of British Insects Vol. 4 Part 2. Coleoptera (Carabidae). Royal Entomological Society of London, 1974, s. 27–30.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Karel Hůrka: Carabidae of the Czech and Slovak Republics. Zlin: Kabourek, 1996, s. 55-60.
- ↑ Carabidae. W: R. Hejda, J. Farkač, K. Chobot: Červený seznam ohrožených druhů České republiky. Bezobratlí. List of threatened species in the Czech Republic. Invertebrates.. Praha: Příroda, 2017.
- ↑ Mieczysław Stachowiak: Przegląd systematyczny biegaczowatych Polski (Coleoptera, Carabidae) — wersja skrócona. [w:] Entomo.pl [on-line]. 25 stycznia 2008. [dostęp 2025-08-26].