Neeme Järvi

Neeme Järvi
Ilustracja
Neeme Järvi podczas XXV Estońskiego Festiwalu Pieśni (Laulupidu) w Tallinnie (2009)
Data i miejsce urodzenia

7 czerwca 1937
Tallinn

Pochodzenie

estońskie

Gatunki

muzyka poważna

Zawód

dyrygent

Wydawnictwo

Deutsche Grammophon, Chandos, BIS, Orfeo, EMI BMG

Odznaczenia
Order Herbu Państwowego I Klasy (Estonia) Order Herbu Państwowego III Klasy (Estonia) Komandor Orderu Gwiazdy Polarnej (1975–2022, Szwecja)
Strona internetowa

Neeme Järvi (ur. 7 czerwca 1937 w Tallinnie)[1] – amerykański dyrygent pochodzenia estońskiego.

Życiorys

W latach 1955–1960 studiował dyrygenturę w Konserwatorium Petersburskim pod kierunkiem Jewgienija Mrawinskiego i Nikołaja Rabinowicza[1][2]. W latach 1960–1980 był dyrektorem muzycznym Estońskiej Narodowej Orkiestry Symfonicznej i równocześnie Opery w Tallinnie (1966–1979). Utworzył tam również orkiestrę kameralną[1][3]. Dyrygował operą i baletem w Moskwie i Leningradzie, a po zdobyciu w 1971 pierwszej nagrody w konkursie dyrygenckim Accademia di S Cecilia zaczął występować w innych krajach Europy, Kanadzie, Meksyku i Japonii[1].

Kariera

W 1979 odbył tournee po USA, debiutując w Metropolitan Opera spektaklem Eugeniusza Oniegina Czajkowskiego i dyrygując czołowymi amerykańskimi orkiestrami, takimi jak Filharmonią Nowojorską, Orkiestrą Filadelfijską, Bostońską Orkiestrą Symfoniczną i innymi[1][3].

W 1980 wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, siedem lat później otrzymał amerykańskie obywatelstwo[1].

W latach 1981–1984 był pierwszym dyrygentem gościnnym City of Birmingham Symphony Orchestra, w 1982 pierwszym dyrygentem Gothenburg Symphony Orchestra, a w latach 1984–1988 pierwszym dyrygentem Scottish National Orchestra w Glasgow[1][2]. W 1990 został mianowany dyrektorem muzycznym Detroit Symphony Orchestra, stanowisko to piastował do 2005. W latach 2005–2009 był pierwszym dyrygentem i dyrektorem muzycznym New Jersey Symphony Orchestra[1][3], a następnie dyrektorem muzycznym Residentie Orchestra of The Hague i Orchestre de la Suisse Romande[3].

Nagrania

Järvi jest jednym z najczęściej nagrywanych dyrygentów na świecie[1]. W swoim dorobku ma ponad 400 płyt nagranych dla wytwórni Deutsche Grammophon, Chandos, BIS, Orfeo, EMI, BMG[1][3][4]. Najbardziej znaczące są cykle dzieł orkiestrowych Prokofjewa, Szostakowicza, Richarda Straussa, Mahlera, Dvořáka, Głazunowa, Griega, Sibeliusa, Nielsena i Brahmsa[1][4]. Promuje też mniej znanych kompozytorów, takich jak Wilhelm Stenhammar, Hugo Alfvén, Niels Wilhelm Gade, Franz Berwald, Johan Svendsen, Johan Halvorsen oraz kompozytorów z jego rodzinnej Estonii, m.in. Rudolfa Tobiasa, Artura Kappa, Eduarda Tubina i Arvo Pärta[1][4]. Mimo późnego wieku wciąż jest aktywny zawodowo. W samym tylko 2016 nagrał aż siedem nowych płyt, w tym kontynuację cyklu symfonicznego poświęconego szwedzkiemu kompozytorowi Kurtowi Atterbergowi, nagranego z Gothenburg Symphony Orchestra[3].

Odznaczenia i wyróżnienia

Järvi został uhonorowany wieloma międzynarodowym nagrodami, wyróżnieniami. Jest doktorem honoris causa kilku uczelni, w tym Estońskiej Akademii Muzyki i Teatru, Wayne State University, University of Michigan, University of Aberdeen i szwedzkiej Królewskiej Akademii Muzycznej. Został także odznaczony estońskim Orderem Herbu Państwowego I (2026[5]) i III klasy, a także otrzymał tytuł Komandora Orderu Gwiazdy Polarnej od króla Karola XVI Gustawa[1][4]. Honorowy obywatel Parnawy (2007)[6].

Rodzina

Neeme Järvi jest ojcem dyrygentów Paavo Järviego i Kristjana Järviego oraz flecistki Maariki Järvi[3][2].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Bowen 2004 ↓.
  2. 1 2 3 Aryeh Oron: Neeme Järvi (Conductor). [w:] Bach Cantatas Website [on-line]. 2005. [dostęp 2018-04-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-14)]. (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 James Manheim: Neeme Järvi biography. [w:] All Music [on-line]. [dostęp 2018-04-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-14)]. (ang.).
  4. 1 2 3 4 Neeme Jarvi. [w:] Mariinsky Theatre [on-line]. [dostęp 2018-04-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-14)]. (ang.).
  5. ↑ Neeme Järvi [online], president.ee [dostęp 2026-02-20].
  6. ↑ Pärnu aukodanik | Pärnu linn [online], parnu.ee [dostęp 2026-07-28] (est.).

Bibliografia

  • José Bowen: Järvi, Neeme. W: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. J. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.