Nietoperze (komedia)
Nietoperze – komedia Edwarda Lubowskiego w czterech aktach napisana w 1874 r.[1] Prapremiera odbyła się w Teatrze Rozmaitości w Warszawie w 1875 r.[2]
Pierwowzory
Utwór nawiązuje tematem do znanej w polskich teatrach sztuki The school for scandal Richarda Sheridana. W konstrukcji postaci widoczny jest wpływ Wiktora Sardou[3.1].
Treść
Sztuka przedstawia środowisko mieszczańskie. Tytułowe określenie nietoperze oznacza typowych dla tego środowiska obłudników i plotkarzy. "Nietoperze" szerzą oszczerstwa na temat inżyniera Leona Granickiego, jakoby miał "plamę na honorze", gdyż w latach młodości stchórzył przed pojedynkiem. Plotka zatacza coraz szersze kręgi i rozszerza się o kolejne wymyślone szczegóły. W rzeczywistości Leon odstąpił pojedynku z litości nad starą matką przeciwnika. Plotka trafia wreszcie do teścia Leona, któremu bardzo zależy na dobrej opinii oraz do prasy. Wówczas Leon wyzywa na pojedynek autora oszczerczego artykułu - Zadrzyckiego i rani go w pojedynku. Grupa plotkarzy, którzy są w istocie ludźmi tchórzliwymi, zmienia się w uległych pochlebców Leona i jego teścia[1][3.1].
Odbiór
Sztuka spotkała się z życzliwym przyjęciem widzów i wszedł na stałe do repertuaru, osiągając wynik 76 przedstawień[3.2]. Zyskała pozytywne recenzje m. in. Kazimierza Kaszewskiego[3.2] oraz Henryka Sienkiewicza[1].
Przypisy
- 1 2 3 Tadeusz Sivert, Nietoperze. Komedia w 4 aktach, [w:] Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny. T. 2, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 33.
- ↑ Marek Piekut, Nietoperze Edwarda Lubowskiego w „Rozmaitościach” [online], Encyklopedia Teatru Polskiego (kalendarium) [dostęp 2025-09-04].
- Ignacy Schreiber, Twórczość dramatyczna Edwarda Lubowskiego, Kraków: Księgarnia D. E. Friedleina, 1930.
Linki zewnętrzne
- Nietoperze. Komedia w 4-ch aktach [w:] Śląska Biblioteka Cyfrowa [online] [dostęp 2025-09-04]