Nikołaj Timofiejew-Riesowski

Nikołaj Władimirowicz Timofiejew-Riesowski (ros.: Николай Владимирович Тимофеев-Ресовский, ur. 20 września/7 września 1900 w Moskwie, zm. 28 marca 1981 w Obnińsku) – rosyjski biolog i genetyk.

Studiował biologię na Uniwersytecie Moskiewskim pod kierunkiem genetyka populacyjnego Siergieja S. Czetwerikowa. Po studiach nawiązał współpracę z czołowym rosyjskim biologiem pierwszych dekad dwudziestego wieku Mikołajem K. Kolcowem, twórcą Rosyjskiego Towarzystwa Eugenicznego. Od 1925 do 1945 roku przebywa w Niemczech, badając dziedziczne podstawy chorób umysłowych we współpracy z Oskarem Vogtem. Po zdobyciu Berlina przez Armię Czerwoną, trafił na zesłanie do obozu pracy, z którego został zwolniony amnestią w 1955 roku po śmierci Stalina^[1].

Timofiejew-Riesowski prowadził badania nad genetyką radiacyjną, doświadczalną genetyką populacyjną i mikroewolucją. Wśród jego odkryć wymienić można fakt, że za znaczną częścią zróżnicowania genetycznego populacji naturalnych kryją się mutacje recesywne. Wraz z Karlem Zimmerem i Maxem Delbrückiem podjęli pionierskie badania nas strukturą genu (gen przestał być abstrakcją, a stał się makrocząsteczką) i mutacjami genowymi, za które ten ostatni został uhonorowany Nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny w 1969 roku. Ich wspólne dzieło z 1935 roku Über die Natur der Genmutation und der Genstruktur stanowi znaczny wkład w rozwój podwalin nowoczesnej syntezy ewolucyjnej^[1].

Sprzeciwiał się łysenkizmowi.

• VA Ratner. Nikolay Vladimirovich Timofeeff-Ressovsky (1900-1981): twin of the century of genetics. „Genetics”. 158 (3), s. 933-9, 2001. PMID: 11454744. 

• Timoféeff-Ressovsky, N.W. (Nikolai Wladimirowitsch), Zimmer, K.G. (Karl Günter), Delbrück, M. (Max), Nachrichten a.d. Biologie der Gesellschaft der Wissenschaften Göttingen Vol. 1, No. 13, p. 189-245