Nikoulabasis

Nikoulabasis
Ferguson, Marinov, Saxton, Rashni & Bybee, 2023[1]
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Podgromada

uskrzydlone

Rząd

ważki

Podrząd

ważki równoskrzydłe

Nadrodzina

Coenagrionoidea

Rodzina

łątkowate

Podrodzina

Teinobasinae[1]

Rodzaj

Nikoulabasis

Typ nomenklatoryczny

Nesobasis comosa Tillyard, 1924

Gatunki

12 gatunków – zobacz opis w tekście

Nikoulabasis – rodzaj ważek z rodziny łątkowatych (Coenagrionidae)[2].

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące endemicznie na Fidżi[1][3][4][5].

Systematyka

Rodzaj Nikoulabasis wprowadził w 2023 roku międzynarodowy zespół badaczy w składzie Daniel G. Ferguson, Milen Marinov, Natalie A. Saxton, Bindiya Rashni i Seth M. Bybee. Autorzy wyodrębnili ten rodzaj z Nesobasis na podstawie badań filogenetyki molekularnej wspartych przez analizę morfologiczną[1]. Na gatunek typowy wyznaczyli Nesobasis comosa, oprócz niego zaliczyli do rodzaju: N. aurantiaca, N. heteroneura, N. malcolmi, N. martina i N. rito[1][4]. W latach 2023–2025 opisano kolejnych 6 gatunków z tego rodzaju[2].

Etymologia

Nikoulabasis: Nike (bogini zwycięstwa z mitologii greckiej); koula – „złoto” w języku fidżyjskim; -basis – przyrostek powszechnie występujący u rodzajów ważek z grupy Teinobaisini. Nazwa rodzajowa nawiązuje do drugiego złotego medalu olimpijskiego zdobytego przez reprezentację Fidżi w rugby 7 w Tokio w 2021 roku. Połączenie „Nike” i koula nawiązuje do angielskiego imienia Nicholas i jest dedykacją dla Thomasa (Nicka) Donnelly’ego – naukowca, który wniósł znaczący wkład w badania nad ważkami z Fidżi i sąsiednich wysp[1].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki[2]:

  • Nikoulabasis aurantiaca (Tillyard, 1924)
  • Nikoulabasis comosa (Tillyard, 1924)
  • Nikoulabasis crassa Donnelly & Marinov, 2024
  • Nikoulabasis dalingarum Marinov, Donnelly & Beatty, 2025
  • Nikoulabasis furcifer Donnelly & Marinov, 2024
  • Nikoulabasis heteroneura (Tillyard, 1924)
  • Nikoulabasis ilievae Marinov & Rashni, 2023
  • Nikoulabasis malcolmi (Donnelly, 1990)
  • Nikoulabasis martina (Marinov, 2021)
  • Nikoulabasis pauta Marinov & Rashni, 2025
  • Nikoulabasis rito (Rivas-Torres & Cordero-Rivera, 2021)
  • Nikoulabasis roseosticta Beatty, Rashni, Cordero-Rivera & Marinov, 2023

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Daniel G. Ferguson, Milen Marinov, Natalie A. Saxton, Bindiya Rashni, Seth M. Bybee, Phylogeny and classification of Nesobasis Selys, 1891 and Vanuatubasis Ober & Staniczek, 2009 (Odonata: Coenagrionidae), „Insect Systematics & Evolution”, 54 (5), 2023, s. 555–572, DOI: 10.1163/1876312X-bja10049.
  2. 1 2 3 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-08-31] (ang.).
  3. ↑ wynik wyszukiwania: Nikoulabasis. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2025-08-31]. (ang.).
  4. 1 2 Christopher D. Beatty, Bindiya Rashni, Adolfo Cordero-Rivera, Milen Marinov, Nikoulabasis roseosticta, sp. nov. from Fiji (Odonata: Coenagrionidae), „Zootaxa”, 5383 (2), 2023, s. 135–152, DOI: 10.11646/zootaxa.5383.2.2.
  5. ↑ Thomas W. Donnelly, Milen Marinov, The Fijian genus Nesobasis Selys, 1891 Part 2: Revision in comparison to Nikoulabasis Ferguson et al., 2023 with particular emphasis on Vanua Levu, Taveuni, Koro and erection of 10 new species and one subspecies (Odonata: Coenagrionidae), „Megataxa”, 14 (1), 2024, s. 1–266, DOI: 10.11646/megataxa.14.1.1.