Niobian litu

Niobian litu
Podłużny, przezroczysty kryształ niobianu litu o bladożółtej barwie i szklistym połysku.
Model struktury krystalicznej niobianu litu: warstwy oktaedrów złożonych z atomów tlenu z atomami niobu w centrum i atomami litu między nimi.
     Nb5+      Li+      O2−
Ogólne informacje
Charakterystyka fizyczna
bezbarwne ciało stałe
Wzór Hilla

LiNbO3

Masa molowa

147,85 g/mol

Identyfikacja
Numer CAS

12031-63-9

PubChem

23665650

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Niobian litu, LiNbO3 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy niobianów, będący formalnie solą kwasu niobowego i litu, choć w rzeczywistości nie zawiera jonów NbO3−, lecz jest mieszanym tlenkiem Li2O·Nb2O5[2]. Tworzy bezbarwne kryształy[3], praktycznie nierozpuszczalne w wodzie[2][3]. Jest ważnym materiałem optyki nieliniowej[6]. Podwaja częstotliwość światła, np. zmienia długość fali 1064 nm lasera Nd-YAG na światło zielone o długości fali 532 nm[7].

Można go otrzymać prażąc tlenek niobu(V) z węglanem litu w proporcjach stechiometrycznych lub z niewielkim nadmiarem Li2CO3[3]:

Nb2O5 + Li2CO3 → 2LiNbO3 + CO2↑[3]

Stosując metodę Czochralskiego można uzyskać go w formie monokryształów[8], które są wykorzystywane jako światłoczuły nośnik danych w pamięciach holograficznych. Stosowany jest też w falowodach i podwajaczach częstotliwości[9], a także jako ferroelektryk[10] i w czujnikach IR[11],

Przypisy

  1. 1 2 Lithium Niobate, Lithium Tantalate. Acoustic Crystals [PDF], Crystal Technology [zarchiwizowane 2006-10-16] (ang.).
  2. 1 2 3 Das Niobium und Tantal, [w:] Arnold F. Holleman, Egon Wiberg, Nils Wiberg, Anorganische Chemie. Band 2. Nebengruppenelemente, Lanthanoide, Actinoide, Transactinoide, wyd. 103, Berlin: Walter de Gruyter GmbH & Co. KG, 2017, s. 1840, DOI: 10.1515/9783110495904, ISBN 978-3-11-051854-2, OCLC 968134924 (niem.).
  3. 1 2 3 4 5 Georg Brauer, Alkali Niobates and Tantalates, [w:] Georg Brauer (red.), Handbook of Preparative Inorganic Chemistry, wyd. 2, t. 2, New York: Academic Press, 1963, s. 1323–1324, OCLC 32060538 (ang.).
  4. ↑ Elastic Constants of Single Crystals, [w:] CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 12-40, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).
  5. ↑ Lithium niobate [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 3 maja 2025, numer katalogowy: 254290 [dostęp 2026-07-28].
  6. ↑ Hyun N. Yoon, Robert A. Norwood, Hong-Tai Man, Nonlinear Optics, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, s. 10, DOI: 10.1002/14356007.a17_541 (ang.).
  7. ↑ Nonlinear optics, [w:] R.M. Metzger, The physical chemist’s toolbox, Hoboken, N.J.: Wiley, 2012, s. 813, ISBN 978-1-118-19559-8, OCLC 784136992.
  8. ↑ Hans-Günther Unruh, Ferroelectrics, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, s. 10, DOI: 10.1002/14356007.a10_309 (ang.).
  9. ↑ Ferroelectrics, [w:] François Cardarelli, Materials Handbook, wyd. 2, London: Springer, 2008, s. 537, DOI: 10.1007/978-1-84628-669-8, ISBN 978-1-84628-668-1, OCLC 261324602 (ang.).
  10. ↑ Ulrich Wietelmann, Richard J. Bauer, Lithium and Lithium Compounds, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, s. 20, DOI: 10.1002/14356007.a15_393 (ang.).
  11. ↑ lithium niobate, [w:] Richard J. Lewis Sr., Hawley’s condensed chemical dictionary, wyd. 15, Hoboken, New Jersey 2007, s. 766, ISBN 978-0-471-76865-4, OCLC 124039624.