Norman Wisdom

Norman Wisdom
Ilustracja
Norman Wisdom (1965)
Data i miejsce urodzenia

4 lutego 1915
Londyn

Data i miejsce śmierci

4 października 2010
Ballasalla

Zawód

aktor, komik, muzyk

Współmałżonek

Freda Simpson (1947–1969; rozwód)

Lata aktywności

do 2005

Odznaczenia
Odznaka Rycerza Kawalera (Wielka Brytania) Oficer Orderu Imperium Brytyjskiego od 1936 (cywilny)

Norman Joseph Wisdom (ur. 4 lutego 1915 w Londynie, zm. 4 października 2010 w Ballasalli) – angielski aktor, komik i wokalista, podczas II wojny światowej żołnierz British Army. Rycerz Kawaler, Oficer Orderu Imperium Brytyjskiego, honorowy obywatel Tirany.

Życiorys

Norman Wisdom (1965)

Urodził się w londyńskiej dzielnicy Marylebone w rodzinie krawcowej Maud i szofera Fredericka, miał także starszego brata Fredericka Thomasa[1]. Gdy Wisdom miał 9 lat, jego rodzice się rozwiedli[2]. Trafił następnie do domu dziecka, z którego uciekł w wieku 11 lat. Po wybuchu II wojny światowej dołączył do British Army[3], od 1943 do 1945 roku należał do Royal Corps of Signals[4]. Po demobilizacji wrócił do Londynu, gdzie pracował jako komik[2][3]. Był także autorem tekstów do kilku utworów muzycznych: Beware, Don’t Laugh at Me, Falling in Love, Follow a Star Cues, I Love You, Please Opportunity oraz Up in the World[5].

W latach 60. mieszkał w Stanach Zjednoczonych[2], gdzie między innymi wystąpił w wystawionej na Broadwayu komedii Walking Happy[1]. W 1976 roku wystąpił w emitowanym na stacji BBC One programie specjalnym pt. A Jubilee of Music, wyprodukowanym z okazji 25–lecia panowania królowej Elżbiety II, które miało miejsce w następnym roku[6]. Poza karierą artystyczną Wisdom był także współwłaścicielem cegielni i firmy transportowej, a także dyrektorem klubu piłkarskiego Brighton & Hove Albion F.C., który ówcześnie należał do Division Four (czwartej klasy angielskiego systemu ligowego piłki nożnej)[2].

W latach 1963 i 1965 dwukrotnie odwiedził Moskwę, a w 1973 roku został osobiście przez Mao Zedonga zaproszony do Chin. W 1995 roku odwiedził Albanię na zaproszenie prezydenta Salego Berishy[2]. 4 lutego 2005 roku, w swoje 90. urodziny, ogłosił przejście na emeryturę[6], w tym samym roku wystąpił w teledysku do utworu LA autorstwa mańskiego punk-rockowego zespołu Twisted Angels[7].

Zmarł 4 października 2010 roku w domu opieki w Ballasalli na Wyspie Man[8]. Został pochowany 22 października tego samego roku w miejscowości Douglas[9].

Norman Wisdom (2005)

Był członkiem organizacji charytatywnej Winkle Club[10]. Podczas rządów Envera Hoxhy w Albanii filmy z udziałem Normana Wisdoma były jedynymi zachodnimi produkcjami nieobjętymi państwową cenzurą[11].

Wybrana filmografia

Opracowano na podstawie materiału źródłowego[3][12][13][6][1].

  • Trouble in Store (1953)
  • One Good Turn (1955)
  • Just My Luck (1957)
  • The Square Peg (1959)
  • The Bulldog Breed (1960)
  • Press for Time (1966)
  • The Night They Raided Minsky's (1968)
  • What’s Good for the Goose (1969)
  • BBC2 Playhouse (1981; występ w odcinku pt. Going Gently)
  • Double X: The Name of the Game (1992)
  • Babie lato (1995–2004)
  • Na sygnale (1998)
  • Coronation Street jako Ernie Crabb (2004)

Nagrody filmowe i nominacje

W 1954 roku zdobył Nagrodę Brytyjskiej Akademii Filmowej w kategorii najlepszy debiut aktorski za rolę w filmie Trouble in Store[1].

W 1996 roku otrzymał The Critics' Circle Award[14]. Został także nominowany do Nagrody Akademii Filmowej za rolę w filmie The Night They Raided Minsky's[15].

Odznaczenia i upamiętnienie

18 stycznia 1995 roku został uhonorowany tytułem honorowego obywatela Tirany[16]. W czerwcu 2000 roku został pasowany na rycerza[15], otrzymał także Order Imperium Brytyjskiego IV klasy (OBE)[1].

Na jego cześć w 2003 roku odsłonięto tablicę pamiątkową na ścianie Carlton Hotel w Cheltenham[4]. W 2013 roku w miejscowości Deal przemianowano nazwę jednego z pubów na The Sir Norman Wisdom[17].

Życie prywatne

Od 1947 do 1969 roku był w związku małżeńskim z tancerką Fredą Simpson[2], miał z nią syna Nicholasa i córkę Jacqueline[6]; małżeństwo zakończyło się rozwodem[3]. Wisdom mieszkał w angielskiej miejscowości Epsom oraz na Wyspie Man[2].

W lipcu 2006 roku przeszedł operację wszczepienia rozrusznika serca[18], a w następnym roku trafił do domu opieki Abbotswood w miejscowości Ballasalla na Wyspie Man[19], w związku z czym sprzedane zostało jego mieszkanie w Epsom, a także auta (w tym jedno marki Rolls-Royce)[20].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Tribute To Sir Norman Wisdom OBE. britishclassiccomedy.co.uk, 2010-10-09. [dostęp 2011-09-11]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Burhan Wazir: Words of Wisdom. theguardian.com, 2001-02-25. (ang.).
  3. 1 2 3 4 Stephen Dixon: Sir Norman Wisdom obituary. theguardian.com, 2010-10-05. (ang.).
  4. 1 2 Plaque marks comic's time in forces. news.bbc.co.uk, 2003-09-06. (ang.).
  5. ↑ Works written by: WISDOM NORMAN. ascap.com. [dostęp 2010-10-10]. (ang.).
  6. 1 2 3 4 In pictures: Sir Norman Wisdom. news.bbc.co.uk, 2005-02-04. (ang.).
  7. ↑ Sir Norman 'launches punk career'. news.bbc.co.uk, 2005-09-23. (ang.).
  8. ↑ Manx residents honour Sir Norman Wisdom. bbc.com, 2010-10-22. (ang.).
  9. ↑ Open invitation to funeral service. manxradio.com, 2010-10-07. [dostęp 2011-09-27]. (ang.).
  10. ↑ FAMOUS WINKLERS. winkleclub.com. [dostęp 2023-06-09]. (ang.).
  11. ↑ Norman Wisdom mobbed by Albanian fans on 1995 trip. news.bbc.co.uk, 2010-10-05. (ang.).
  12. ↑ Stephen Vagg: Forgotten British Film Studios: Rank Organisation Films – 1957. filmink.com.au, 2025-06. (ang.).
  13. ↑ Stephen Vagg: Forgotten British Film Studios: The Rank Organisation Films of 1958. filmink.com.au, 2025-06-21. (ang.).
  14. ↑ The Critics’ Circle Film Special Awards. criticscircle.org.uk. [dostęp 2010-12-07]. (ang.).
  15. 1 2 Sir Norman Wisdom: Clown Prince of Albania. news.bbc.co.uk, 2001-03-30. (ang.).
  16. ↑ VENDIM Nr. 01 datë 18/01/1995 PER DHENIEN E TITULLIT "QYTETAR NDERI I QYTETIT NE TIRANES". tirana.gov.al, 1995-01-18. [dostęp 2012-03-24]. (alb.).
  17. ↑ Sign and name on way for new Wetherspoon's in Deal. thisiskent.co.uk, 2013-01-22. [dostęp 2013-05-05]. (ang.).
  18. ↑ Sir Norman's swansong is released. news.bbc.co.uk, 2007-08-27. (ang.).
  19. ↑ Norman Wisdom dies at the age of 95. bbc.com, 2010-10-05. (ang.).
  20. ↑ Comedy legend leaves Epsom flat for good. surreycomet.co.uk, 2007-08-18. [dostęp 2023-04-06]. (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.