Notiophilus aeneus

	Notiophilus aeneus
	(Herbst, 1806)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	chrząszcze
Podrząd	chrząszcze drapieżne
Rodzina	biegaczowate
Podrodzina	leszowe
Plemię	Notiophilini
Rodzaj	wyszczerek
Gatunek	Notiophilus aeneus
Synonimy
	Elaphrus aeneus Herbst, 1806; Notiophilus porrectus Say, 1830;
	Elaphrus aeneus Herbst, 1806; Notiophilus porrectus Say, 1830;

Notiophilus aeneus – gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych i podrodziny leszowych.

Taksonomia

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1806 roku przez Johanna F.W. Herbsta pod nazwą Elaphrus aeneus^[1]^[2].

Morfologia

Głowa jest znacznie szersza od przedplecza i ma na czole pięć wzdłużnych bruzd między szerszymi bocznymi rowkami. Przednia krawędź nadustka jest wyraźnie wykrojona. Czułki są w całości jasno ubarwione, grubsze niż u innych północnoamerykańskich wyszczerków. Przedplecze ma wyraźnie esowate krawędzie boczne, głęboko wykrojone przed wydatnymi kątami tylnymi. Powierzchnia przedplecza jest w dużej mierze pozbawiona punktowania. Różnice w szerokościach pomiędzy międzyrzędami pokryw są mniejsze niż u innych północnoamerykańskich wyszczerków. Kolorystyka odnóży jest w całości jasna. U samca przednie stopy są bardzo nieznacznie rozszerzone^[3].

Ekologia i występowanie

Owad nizinny, występujący do wysokości 335 m n.p.m. Zasiedla lasy liściaste, mieszane i iglaste, przesieki, polany i przydroża. Bytuje w ściółce i wśród mchów, niekiedy wspinając się na dolne partie pni. Aktywne osobniki dorosłe obserwuje się przez cały rok, ale w części zasięgu zimują. Najaktywniejsze są w pełnym słońcu, aczkolwiek formom długoskrzydłym zdarza się przylatywać nocą do sztucznych źródeł światła. Polują na drobne stawonogi, w tym na gąsienice^[4].

Gatunek nearktyczny o wschodnioamerykańskim typie rozsiedlenia^[5]. W Kanadzie podawany jest z Nowego Brunszwiku, Nowej Szkocji, Ontario, Quebecu i Wyspy Księcia Edwarda. W Stanach Zjednoczonych znany jest z Connecticut, Delaware, Dystryktu Kolumbii, Georgii, Iowy, Illinois, Karoliny Północnej, Karoliny Południowej, Maine, Massachusetts, Marylandu, Michigan, Minnesoty, Missouri, New Hampshire, New Jersey, Nowego Jorku, Ohio, Pensylwanii, Rhode Island, Tennessee, Vermontu, Wirginii, Wirginii Zachodniej i Wisconsin^[4].

Przypisy

↑ J.F.W. Herbst: Natursystem aller bekannten in- und ausländischen Insekten, als eine Fortsetzung der von BUFFONschen Naturgeschichte. Der Käfer zehnter Theil. Berlin: Joachim Pauli, 1806, s. 235.
↑ WolfgangW. Lorenz WolfgangW., in: CarabCat, O.O. Bánki i inni red. [online], Catalogue of Life Checklist, 10 lipca 2025 [dostęp 2025-08-05] .
↑ H.C. Fall. A review of the North American species of Notiophilus. „Psyche”. 13 (4), s. 81-92, 1906.
1 2 Terry L. Erwin: A Treatise on the Western Hemisphere Caraboidea (Coleoptera). Their classification, distribution, and ways of life. Volume I. Trachypachida, Carabidae - Nebriiformes 1. Sofia, Moskwa: Pensoft Publishers, 2007, s. 54. ISBN 978-954-642-298-9.
↑ Arvīds Barševskis. Biogeography of the genus Notiophilus Dumeril, 1806 (Coleoptera: Carabidae). „Baltic Journal of Coleopterology”. 7 (1), 2007. ISSN 1407-8619.

[Herbst-1] J.F.W. Herbst: Natursystem aller bekannten in- und ausländischen Insekten, als eine Fortsetzung der von BUFFONschen Naturgeschichte. Der Käfer zehnter Theil. Berlin: Joachim Pauli, 1806, s. 235.

[col-2] WolfgangW. Lorenz WolfgangW., in: CarabCat, O.O. Bánki i inni red. [online], Catalogue of Life Checklist, 10 lipca 2025 [dostęp 2025-08-05] .

[Fall-3] H.C. Fall. A review of the North American species of Notiophilus. „Psyche”. 13 (4), s. 81-92, 1906.

[Erwin-4] 1 2 Terry L. Erwin: A Treatise on the Western Hemisphere Caraboidea (Coleoptera). Their classification, distribution, and ways of life. Volume I. Trachypachida, Carabidae - Nebriiformes 1. Sofia, Moskwa: Pensoft Publishers, 2007, s. 54. ISBN 978-954-642-298-9.

[Barševskis-5] Arvīds Barševskis. Biogeography of the genus Notiophilus Dumeril, 1806 (Coleoptera: Carabidae). „Baltic Journal of Coleopterology”. 7 (1), 2007. ISSN 1407-8619.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]