Notiophilus laticollis

Notiophilus laticollis – gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych i podrodziny leszowych. Zamieszkuje Europę i zachód Azji.

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1850 roku przez Maximiliena Chaudoira na łamach „Bulletin de la Société Impériale des Naturalistes de Moscou”^[1].

Chrząszcz o ciele długości od 4,1 do 5,2 mm. Wierzch ciała jest miedzianobrązowy^[2], słabiej lśniący niż u wyszczerka lśniącego^[3]; pokrywy są jednobarwne, pozbawione żółtawych plam wierzchołkowych^[2][3].

Głowa ma sześć bruzd na czole. Człony czułków od pierwszego do czwartego są żółte, człony dalsze zaś smoliste. Głaszczki są czarne z żółtymi nasadami^[2].

Przedplecze jest krótsze i bardziej trapezowate niż u N. germinyi. Krawędzie boczne ma lekko esowate, słabiej przed prostymi kątami tylnymi wklęśnięte niż u wspomnianego gatunku^[3]. Rzędów pokryw jest po dziewięć^[3]; są one płytkie i drobno punktowane^[2], a, w przeciwieństwie do wyszczerka lśniącego, siódmy za połową długości jest wciąż dość silnie zaznaczony^[3]. Rządek przytarczkowy pokryw zwykle jest pojedynczy^[3]. Drugi międzyrząd jest tak szeroki jak te od trzeciego do piątego razem wzięte^[2][3]. Poszczególne międzyrzędy zewnętrzne są różnych szerokości^[2]. Zewnętrzne międzyrzędy i cały wierzchołek pokryw są matowe wskutek obecności wyraźnej mikrorzeźby (szagrynowania czy siateczkowania)^[2][3]. Zwykle w międzyrzędzie czwartym leży tylko jeden punkt szczecinkowy (chetopor dorsalny), rzadko nie ma żadnego. Wierzchołkowe punkty szczecinkowe (chetopory apikalne) na każdej pokrywie są zwykle dwa, rzadko trzy^[2]. Występują zarówno osobniki o skrzydłach tylnych w pełni wykształconych (formy długoskrzydłe), jak i osobniki nielotne o skrzydłach skróconych (formy krótkoskrzydłe)^[2]. Odnóża są czarne z goleniami żółtobrązowymi do czerwonobrązowych^[2][3].

Owad rozmieszczony od nizin po pogórza^[2]. Zamieszkuje tereny otwarte, w tym stepy, zbiorowiska kserotermiczne i słonawiska^[2][4].

Gatunek palearktyczny o europejskim typie rozsiedlenia^[5]. W Europie znany jest z Niemiec, Austrii, Włoch, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Macedonii Północnej oraz południa europejskiej części Rosji. W Azji podawany jest z anatolijskiej części Turcji, Armenii i Azerbejdżanu^[6][7].

Na Słowacji i Morawach spotykany jest rzadko, a w Bohemii bardzo rzadko i bardzo lokalnie^[2]. Na „Czerwonej liście gatunków zagrożonych Republiki Czeskiej” umieszczony jest jako gatunek narażony na wymarcie (VU)^[8]. W Polsce podawany jest z nielicznych stanowisk w południowej części kraju, głównie z Niecki Nidziańskiej^[4][9].