Nurt (teatr)

Nurt – pierwszy, robotniczy teatr amatorski, działający w Nowej Hucie w latach 1951-1955.

Historia

Założycielem teatru był Jan Kurczab – inżynier, pisarz, reżyser. 15 czerwca 1952 teatr rozpoczął działalność przedstawieniem „Wodewil nowohucki” według Zdzisława Gozdawy i Wacława Stępnia w Domu Kultury „Budowlanych”[1]. Od 1953 roku teatr miał swoją siedzibę w baraku na os. Szkolnym[1], który mógł pomieścić na widowni 200 osób[2]. Na budynku umieszczono pierwszy w Nowej Hucie neon z drewnianej skrzyni z wyciętymi literami NURT i żarówkami w środku[3].
W maju 1953 Nurt otrzymał status teatru zawodowego[4]. Dyrektorem teatru został Jan Kurczab, kierownikiem artystycznym Karol Podgórski, a od 1954 Władysław Woźniak[4]. Reżyserką wielu spektakli była Halina Gallowa[2].
Budynek teatru był używany także jako sala widowiskowa. W kwietniu 1953 roku odbył się w niej koncert Haliny Czerny-Stefańskiej[5].

Scena Nurt zakończyła swoją działalność w 1955, po rozpoczęciu działalności Teatru Ludowego. Barak rozebrano i na tym terenie powstały stadion i obiekty sportowe klubu MKS Krakus[2].

= Spektakle w Nurcie[1]

Upamiętnienie placówki

  • Na pamiątkę tej pierwszej nowohuckiej placówki kulturalnej, w momencie powstania sceny eksperymentalnej w Teatrze Ludowym (1971), nadano jej nazwę Nurt 77[3]
  • W 2024 Teatr Łaźnia Nowa wyprodukował spektakl zatytułowany Nurt w reżyserii Małgorzaty Szydłowskiej, który powstał na podstawie książki Nurt. Opowieść o pewnym teatrze Jana Kurczaba[6].

Przypisy

  1. 1 2 3 Monika Kozioł, Jarosław Klaś, Maria Skindzier-Wąchała : Nowa Huta w kulturze – kultura w Nowej Hucie. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1982, s. 54
  2. 1 2 3 Jarosław Klaś : Alternatywny przewodnik po Nowej Hucie. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne , 2017, s. 112-113, isbn = 978-83-948244-0-2
  3. 1 2 3 Ryszard Dzieszyński, Jan Franczyk Encyklopedia Nowej Huty. Kraków: Wydawnictwo Towarzystwa Słowaków w Polsce, 2006, s. 81, ISBN 978-83-7490-060-7.
  4. 1 2 3 Encyklopedia Krakowa. T. 2. Kraków: Wydawnictwo Biblioteka Kraków i Muzeum Krakowa, 2023, s. 63-64, ISBN 978-83-66253-48-3.
  5. ↑ Grała Halina Czerny Stefańska, „Dziennik Polski” (98), 25 kwietnia 1953, s. 4.
  6. ↑ Nurt [online], Teatr Łaźnia Nowa [dostęp 2025-07-17].