Nusoncus nasutus

Nusoncus nasutus – gatunek pająka z rodziny osnuwikowatych, jedyny z monotypowego rodzaju Nusoncus. Zamieszkuje Europę.

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1925 roku przez Ehrenfrieda Schenkela na łamach „Mitteilungen des Badischen Landesvereins für Naturkunde und Naturschutz” pod nazwą Troxochrus nasutus^[1][2]. Epitet gatunkowy oznacza po łacinie „nosaty”^[1]. W 2008 roku Jörg Wunderlich umieścił go w nowym, monotypowym rodzaju Nusoncus^[3].

Samce osiągają od 1,8 do 1,9 mm, a samice od 1,8 do 2,1 mm długości ciała. Karapaks jest brązowy z ciemniejszymi krawędziami i słabo zaznaczonymi, promieniście rozchodzącymi się kreskami^[4]. U samca ma on wyniesioną część głowową i wykształcone boczne wciski^[3]. U obu płci nadustek ma wystającą, nosowatą wypustkę^[4], która u samca jest większa niż u samicy^[3]. Barwa odnóży jest czerwonobrązowa^[4]. Wszystkie golenie mają po jednym kolcu grzbietowym. Nadstopia ostatniej pary pozbawione są trichobotrii, a te pierwszej pary mają pojedyncze trichobotrium umieszczone nieco odsiebnie od środka długości^[3]. Opistosoma (odwłok) jest ciemnoszaroczarna^[4].

Samcze nogogłaszczki mają długą apofizę na goleni, zaopatrzone w przednio-boczny wyrostek i mniejszy, tylno-boczny haczyk cymbium, długą wypustkę tylną na paracymbium, duże subtegulum^[3], opatrzoną kilkoma kolcami apofizę terminalną^[4] oraz silnie zagięty embolus z ząbkiem przy wierzchołku^[3].

Genitalia samicy mają epigyne z dwoma stożkowatymi, wystającymi płatami w tyle^[4][3]. Wulwę cechują półkoliste przewody gruczołowe i duże, owalne, grubościenne zbiorniki nasienne^[3].

Pająk o rozsiedleniu borealno-górskim^[5], związany przede wszystkim z wilgotnymi i podmokłymi lasami świerkowymi i jodłowymi, aczkolwiek znajdywany także w lasach mieszanych, buczynach i drzewostanach sosnowych^[5][4][6]. Bytuje wśród ściółki, mchów, runa leśnego oraz na gałęziach i pniach drzew iglastych^[5][4][3]. Niekiedy występuje gromadnie, tworząc połączone, zajmujące dziesiątki metrów sieci łowne mieszczące do kilku milionów osobników z zagęszczeniem tychże dochodzącym do 100 tysięcy na m²^[4][7]. Do jego ofiar należą chrząszcze z rodziny kornikowatych^[3]. Aktywne dorosłe samce obserwuje się od lutego do czerwca, samice zaś od lutego do września^[4].

Gatunek palearktyczny, europejski, znany z Belgii, Luksemburga, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Słowenii, Danii, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Estonii, Łotwy, Polski, Czech, Słowacji, Ukrainy, Rumunii, Bułgarii oraz europejskiej części Rosji^[4]. W Polsce jest bardzo rzadko spotykany, podawany tylko ze wschodniej i południowej części kraju^[5].