Oberkirche St. Nikolai

Oberkirche St. Nikolai
	kościół farny, kościół parafialny
Państwo	Niemcy
Kraj związkowy	Brandenburgia
Miejscowość	Chociebuż
Adres	Oberkirchplatz 1, 03046 Cottbus
Wyznanie	protestanckie
Kościół	Ewangelicki Berlina, Brandenburgii i śląskich Górnych Łużyc
Imię	św. Mikołaja
Historia
Data zakończenia budowy	przełom XV i XVI wieku
Ważniejsze przebudowy	1685
Data zniszczenia	1945
Data odbudowy	1947–1988
Dane świątyni
Styl	gotyk ceglany
Wieża kościelna; • liczba wież; • wysokość wież	; 1; 55 m
Liczba naw	3
Organy; • liczba głosów; • liczba manuałów	; 50; 3
	Położenie na mapie Brandenburgii Oberkirche St. Nikolai
	Położenie na mapie Niemiec Oberkirche St. Nikolai
	51°45′40″N 14°20′12″E/51,761111 14,336667
	Strona internetowa

Oberkirche St. Nikolai (pl. dosł. Górny Kościół św. Mikołaja) – gotycki, luterański kościół farny znajdujący się w niemieckim mieście Chociebuż. Siedziba parafii św. Mikołaja^[1].

Historia

Pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z 1156 roku, z rękopisu mnicha z opactwa w Nienburgu, który wspomina jedynie o samym fakcie istnienia świątyni w Chociebużu^[2]. Nieznany jest jej wygląd, wiadomo jednak, że była ona mniejsza niż istniejąca dziś budowla. Z tamtego okresu pochodzi dolna część wieży^[3]. Świątynia wielokrotnie płonęła, m.in. podczas pożarów miasta w latach 1468 i 1486^[2]^[3]. Odbudowano ją stylu poźnogotyckim^[2].

W uroczystość Bożego Ciała 31 maja 1537 świątynia, przy wsparciu margrabiego Jana Hohenzollerna, została przejęta przez protestantów, którzy po przemarszu spod ratusza wypędzili z niej ostatnich katolików, a następnie odprawili w niej pierwsze nabożeństwo^[4]. Od 1572 znana jest jako Oberkirche (górny kościół), w przeciwieństwie do kościoła klasztornego, który zwano wówczas Unterkirche (dolny kościół). Kościół ponownie został zniszczony w pożarach miasta z lat 1600 i 1671^[2]. W 1685 ukończono odbudowę wieży, którą przykryto barokowym hełmem^[4]. W 1892 wzniesiono empory, zainstalowano nowe ławki i powiększono okna. Na przełomie XIX i XX wieku stan kościoła pogarszał się – w 1896 roku zawalił się dach nad prezbiterium, a w 1903 i 1904 kawałki murów spadły na ulicę^[4]. W latach 1910–1911 świątynię wyremontowano dzięki datkom parafian^[2].

Kościół spłonął wskutek działań wojennych w 1945 roku. Zniszczone zostało wyposażenie wnętrza, przetrwał jedynie ołtarz główny^[2], który wcześniej obmurowano^[3]. W 1947 rada miejska podjęła decyzję o odbudowie kościoła, 1 czerwca 1955 konsekrowano wciąż nieukończoną świątynię. Prace budowlane trwały do 1988 roku, zakończono je symbolicznie 19 czerwca 1988 montażem hełmu wieży^[2].

Architektura i wyposażenie

Świątynia późnogotycka, trójnawowa, o układzie halowym, pozbawiona transeptu^[3]. Długość kościoła jest trzykrotnie dłuższa od jego szerokości, a szerokość jest równa wysokości w nawie głównej^[3]. 55-metrową wieżę przykrywa barokowy hełm^[4]^[5].

Ołtarz główny wykonał w 1661 roku Andreas Schultze. Zdobią go sceny z życia Chrystusa: narodzenie, męka, zmartwychwstanie i wniebowstąpienie oraz przedstawienia Boga Ojca i Ducha Świętego. Barokową ambonę sprowadzono tu po II wojnie światowej z Frankfurtu nad Menem, zastąpiła ona zniszczoną, renesansową kazalnicę^[3]. Prospekt organowy wykonał w 1759 roku Johann Gottfried Stecher, przeniesiono go tu z kościoła w Hainichen. Kryje on organy z 1984 roku, wybudowane przez przedsiębiorstwo Hermann Eule Orgelbau Bautzen, o trzech manuałach i 3672 piszczałkach zgrupowanych w 50 głosów^[6]. Na wieży kościoła zawieszone są cztery dzwony. Dwa większe są siedemnastowieczne, a dwa mniejsze, odlane w 2022 roku, zastąpiły dzwon z 1926 roku, znany jako Lutherglocke^[7]^[8]. Dane dzwonów^[7]:


Imię	Waga	Średnica	Ton	Rok odlania	Ludwisarnia
Diakonenglocke	2880 kg	164,5 cm	c'	1671	F.S. Voillard
Senatorenglocke	2070 kg	148 cm	des'	1671	F.S. Voillard
Versöhnungsglocke	1340 kg	127 cm	e'	2022	Grassmayr, Innsbruck
Taufglocke	887 kg	111 cm	g'	2022	Grassmayr, Innsbruck